ق وانناستخدامکشوری
مصوب1345/3/31
باآخریناصلاحاتتاتاریخ1371/03/03
← بازگشت به کتابخانه
قوانین
ماده 30 برای
فصل اول – کلیات.......................................................................................................................................................2
فصل دوم – در ورود به خدمت و انتصابات .........................................................................................................................5
فصل سوم – در حقوق و مزایای مستخدمین رسمی .............................................................................................................9
فصل چهارم – در تنظیم و اجرای برنامه های آموزشی ........................................................................................................14
فصل پنجم – در تامین آسایش و حفظ سلامت مستخدمین رسمی ........................................................................................14
فصل ششم – در تکالیف عمومی مستخدمین...................................................................................................................16
فصل هفتم – در حفظ حقوق استخدامی مستخدمین.........................................................................................................17
فصل هشتم – در بازنشستگی و وظیفه ...........................................................................................................................19
فصل نهم – در تشکیل سازمان امور اداری و استخدامی کشور .............................................................................................28
فصل دهم – در مقررات مختلف....................................................................................................................................31
فصل یازدهم – در تطبیق وضع مستخدمین با مواد این قانون ...............................................................................................35
1
فصلاول–کلیات
ماده 1
ماده 1 – تعاریف:
الف – استخدام دولت عبارت از پذیرفتن شخصی به خدمت دولت در یکی از وزارتخانه ها یا شرکتها یا مؤسسات دولتی است.
(اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ب – خدمت دولت عبارت از اشتغال به کاری است که مستخدم به موجب حکم رسمی مکلف به انجام آن میگردد.
پ – حکم رسمی عبارت از دستور کتبی مقامات صلاحیتدار وزارتخانه ها و شرکتها یا مؤسسات دولتی در حدود قوانین و
مقررات مربوط است. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ت –وزارتخانه واحد سازمانی مشخصی است که بموجب قانون باین عنوان شناخته شده است. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
ث – مؤسسه دولتی واحد سازمانی مشخصی است که بموجب قانون ایجاد و بوسیله دولت اداره میشود. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
ج - شرکت دولتی واحد سازمانی مشخصی است که با اجازه قانون بصورت شرکت ایجاد شود و بیش از پنجاه درصد سرمایه
آن متعلق بدولت باشد. هر شرکت تجارتی که از طریق سرمایهگذاری شرکتهای دولتی ایجاد شود تا زمانی که بیش از پنجاه درصد
سهام آن متعلق بشرکتهای دولتی است شرکت دولتی تلقی میشود. (الحاقی مصوب 1353/12/28)
ماده 2
ماده 2 – سازمانها و مستخدمین مشروح در زیر از نظر استخدامی تابع مقررات خاص خود میباشند ولی این سازمانها مشمول
حکم تبصره ماده 112این قانون خواهند بود. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
الف – وزارت دربار شاهنشاهی.
امور استخدامی وزارت دربار شاهنشاهی طبق آیین نامه ای خواهد بود که به تصویب وزارت دربار شاهنشاهی خواهد رسید.
وزارت دربار شاهنشاهی میتواند بدون رعایت محدودیت های مندرج در این قانون از وجود مستخدمین رسمی وزارتخانه ها و
مؤسساتو شرکتهای دولتی استفاده کند. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ب – سازمان اطلاعات و امنیت کشور.
پ – شرکتهای دولتی - شرکتهای مذکور مشمول مقررات استخدامی شرکتهای دولتی مصوب پنجم خرداد ماه 1352 میباشند و
هرگونه اصلاحات بعدی در مقررات مذکور توسط سازمان امور اداری و استخدامی کشور تدوین و جهت تصویب کمیسیون
های استخدام مجلسین تقدیم میشود. حقوق و مزایای مستخدمین خارجی شرکتهای دولتی با رعایت ضوابطی که به پیشنهاد
سازمان امور اداری و استخدامی کشور بتصویب هیئت وزیران میرسد از طرف مجمع عمومی مربوط تعیین میشود.(اصلاحی
مصوب 1353/12/28)
ت – شهرداری ها و مؤسسات تابع آنها و انجمن های بهداری و سازمان هایی که جنبه محلی داشته و هزینه آنها از درآمدهای
خاص محلی تامین شود.
ث – مستخدمین تابع مقررات قانون استخدام نیروهای مسلح
2
1 – آن عده از مستخدمین مورد نیاز وزارت جنگ که مشمول قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی نیستند مشمول مقررات
این قانون خواهند بود ولی وزارت جنگ از نظر تشریفات استخدامی کارمندان مورد نیاز خود تابع قانون مربوط به معافیت وزارت
جنگ از محدودیت های استخدام سازمان های کشوری مصوب دوم آبان 1343 خواهد بود.
2 – اجرای تمام یا قسمتی از وظایفی که به موجب این قانون به عهده سازمان امور اداری و استخدامی کشور محول است در
نیروهای مسلح شاهنشاهی با تصویب هیئت وزیران و همچنین تصویب تشکیلات نیروهای مسلح شاهنشاهی به وسیله سازمان
های تابعه پس از طی تشریفات مقرر معمول خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ج – دارندگان رتبههای قضائی و اعضای رسمی هیئت علمی دانشگاهها و مؤسسات عالی علمی دولتی (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
چ – مستخدمین مجلسین
ح – مؤسسات دولتی که بموجب قانون در تاریخ تصویب این اصلاحیه از شمول این قانون مستثنی هستند. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
مقررات استخدامی سازمان مزبور باید حداکثر تا شش ماه پس از تصویب این قانون توسط سازمان امور اداری و استخدامی کشور
تدوین و جهت تصویب کمیسیون های استخدام مجلسین تقدیم شود.
خ - وزارت امور خارجه که تابع مقررات استخدامی خاص خود میباشد.
د - مؤسسات دولتی که به تشخیص سازمان امور اداری و استخدامی کشور و تصویب هیئت وزیران به اقتضای نوع وظایف و
فعالیتهای مربوط باید مشمول مقررات استخدامی خاص باشد.
مقررات استخدامی هر یک از مؤسسات مزبور و هرگونه اصلاحات بعدی آن توسط سازمان امور اداری و استخدامی کشور تدوین
و جهت تصویب کمیسیونهای استخدام مجلسین تقدیم میشود و تا تاریخ تصویب آن مقررات قبلی آنها اجرا خواهد شد. (الحاقی
مصوب 1353/12/28)
تبصره 1
تبصره 1– مستخدمین مشمول بندهای (ج) و (چ) در هر مورد که قانونی برای تعیین تکلیف آنان وجود نداشته باشد یا طبق
قوانین مربوط تابع احکام عمومی قوانین استخدام کشوری شده باشند مشمول مقررات این قانون خواهند بود.
تبصره 2
تبصره 2 - امور استخدامی سایر وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمول مقررات این قانون خواهد بود. (الحاقی مصوب
1353/12/28)
ماده 3
ماده 3 – نخستوزیر و وزرا و معاونان و سفرا و استانداران و مدیر عامل سازمان برنامه و دبیر کل سازمان امور اداری و
استخدامی کشور و روسای دفاتر نخست وزیر و وزرا مشمول مقررات این قانون نیستند ولی در صورتی که مستخدمین رسمی
بدین مقامات منصوب یا به نمایندگی مجلسین انتخاب یا منصوب شوند مدت خدمت آنان در این مقامات از هر لحاظ جز سابقه
خدمت رسمی منصوب شده و مقررات این قانون تا آن جا که با قوانین خاص آنان مغایرتی نداشته باشد شامل حال آنها خواهد
بود.
3
تبصره
تبصره – مستخدمین رسمی که به مقامات مذکور در این ماده منصوب یا انتخاب شده اند پس از خاتمه اشتغال در مقامات
مذکور در صورتی که در وزارتخانه یا مؤسسه مربوط پستی متناسب با وضع استخدامی آنان وجود نداشته باشد میتوانند در
مؤسسات دولتی غیر مشمول این قانون به خدمت اشتغال ورزند مدت خدمت آنان در این قبیل مؤسسات جز سابقه خدمت رسمی
محسوب و حقوق و مزایای آنها فقط از محل خدمت جدید پرداخت خواهد شد.
ماده 4
ماده 4 – مستخدمین وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون از دو نوع خارج نخواهند بود رسمی و پیمانی.
تبصره
تبصره – افرادی که طبق مقررات قانون کار به خدمت دولت مشغول میشوند.
کارگر شناخته شده و با آنان طبق مقررات قانون کار رفتار خواهد شد افرادی که طبق قوانین خاص خود کارگر شناخته شده اند
مشمول مقررات این قانون نیستند.
تشخیص مشاغل کارگری در وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون به عهده سازمان امور اداری و استخدامی کشور
است.
ماده 5
ماده 5 – مستخدم رسمی کسی است که به موجب حکم رسمی در یکی از گروه های جداول حقوق موضوع ماده 30 برای
تصدی یکی از پستهای سازمانی وزارتخانه ها یا مؤسسات دولتی مشمول این قانون استخدام شده باشد. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
تبصره
تبصره – واگذاری پستهای سازمانی به اشخاص غیر از مستخدمین رسمی ممنوع است ولی در صورتی که برای تصدی برخی
از پستهای تخصصی نتوان از مستخدمین رسمی استفاده نمود ممکن است با تصویب سازمان امور اداری و استخدامی کشور
مستخدمین شرکتها و مؤسسات دولتی مستثنی شده از این قانون را به عنوان مأمور به تصدی پستهای سازمانی مذکور منصوب
نمود و با آنان مانند مستخدم پیمانی رفتار کرد و در صورتی که در مؤسسات مزبور هم شخص مورد نیاز یافت نشود با تصویب
سازمان امور اداری و استخدامی کشور میتوان استخدام مورد احتیاج را به عنوان مستخدم پیمانی برای تصدی پست مزبور
استخدام نمود. حقوق و مزایای مستخدمین شرکتهای مذکور در فوق با توافق سازمانهای ذیربط از اعتبارات سازمان متبوع یا
محل خدمت پرداخت میشود. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 6
ماده 6 – مستخدم پیمانی کسی است که به موجب قرارداد به طور موقت برای مدت معین و کار مشخص استخدام میشود.
تبصره
تبصره – شرایط استخدام این قبیل مستخدمین به موجب آیین نامه ای خواهد بود که توسط سازمان امور اداری و استخدامی
کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران می رسد.
ماده 7
ماده 7 – شغل عبارت از مجموع وظایف و مسئولیت های مرتبط و مستمر و مشخصی است که از طرف سازمان امور اداری و
استخدامی کشور به عنوان کار واحد شناخته شده باشد.
رسته عبارت از مجموع رشتههای مشاغلی است که از لحاظ نوع کار و حرفه و رشته تحصیلی و تجربی وابستگی نزدیک داشته
باشد.
4
ماده 8
ماده 8 – پست سازمانی عبارت از محلی است که در سازمان وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی به طور مستمر برای یک شغل و
ارجاع آن به یک مستخدم در نظر گرفته شده اعم از این که دارای متصدی یا بدون متصدی باشد.
تبصره 1
تبصره 1 – پستهایی که جنبه استمرار ندارد به عنوان پست موقت شناخته شده و استخدام افراد به طور رسمی برای تصدی این
پستها ممنوع است.
تبصره 2
تبصره 2 – دولت مکلف است ظرف یک سال از تاریخ تصویب این قانون لایحه سازمان اساسی وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی
مشمول این قانون را تهیه و به مجلسین تقدیم کند.
سازمان موظف است بعد از دریافت طرح سازمانهای تفصیلی، نظر خود را مشعر بر موافقت یا اصلاح آنها به وزارتخانهها یا
سازمانهای دولتی اعلام کند. هر نوع تغییرات در سازمان تفصیلی وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمولاین قانون منوط به
موافقت سازمان امور اداری و استخدامی کشور خواهد بود. در صورت بروز اختلاف نظر در این مورد بین وزارتخانه یا مؤسسه
مربوطه با سازمان امور اداری واستخدامی کشور هیأت وزیران تصمیم مقتضی اتخاذ خواهدکرد.
ماده 9
ماده 9 – ترفیع عبارت است از احراز یک پایه بالاتر.
ماده 10
ماده 10 – انتقال عبارت از آن است که مستخدم رسمی از خدمت یک وزارتخانه یا مؤسسه دولتی مشمول این قانون بدون آن که
جریان خدمت وی قطع گردد با حفظ گروه و پایه و پیشینه خدمت خود به خدمت وزارتخانه یا مؤسسه دولتی دیگر مشمول این
قانون درآید.
ماده 11
ماده 11 – مأموریت عبارت است از:
الف- محول شدن وظیفه موقت به مستخدم غیر از وظیفهاصلی که در پست ثابت سازمانی خود دارد.
ب- اعزام مستخدم بهطور موقت به وزارتخانهها و مؤسساتیکه فهرست آنها به تصویب هیأت وزیران میرسد و همچنین اعزام
به سازمانهای بینالمللی که دولت ایران عضویت آنها را پذیرفته یا سازمانهایی که دولت ایران شرکت در آنها را مقتضیبداند.
پ- اعزام مستخدم برای طی دورههای آموزشی یا کارآموزی در داخل یا خارج کشور.
ماده 12
ماده 12 – حقوق و مزایای مستخدمین در مدت مأموریت، منحصراً از طریق یک صندوق قابل پرداخت است.
تبصره
تبصره- آییننامه نحوه اجرای مواد 11 و 12 و همچنین ترتیباعزام مستخدمین رسمی مشمول قانون استخدام کشوری
برای اشتغال در پستهای ثابت سازمانی خارج از کشور و تعیین مدت آن به وسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور
تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
فصلدوم–درورودبهخدمتوانتصابات
ماده 13
ماده 13 – استخدام اشخاص به خدمت رسمی دولت از طریق امتحان یا سابقه انجام میشود. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
5
تبصره 1
تبصره 1 – وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون میتوانند با موافقت سازمان امور اداری و استخدامی کشور در قبال
داوطلبان یا دانشجویان آموزشگاههای اختصاصی یا دورههای ترتیبی مربوط و دانشگاهها و مؤسسات عالی آموزشی
تعهد استخدامی بعمل آورند. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 2
تبصره 2 – آیین نامه مربوط به طرز اجرای این ماده از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب شورا
خواهد رسید مشروط بر آنکه سن آنان در تاریخ بیست و چهارم اسفند ماه 1351 از حداکثر مقرر در ماده 14 این قانون تجاوز
نکرده باشد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 3
تبصره 3- آییننامه مربوط به طرز اجرای این ماده از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب شورا
خواهد رسید.
تبصره 4
تبصره 4 - سوابق خدمت پیمانی مشمولین تبصره 2 این ماده در وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون از تاریخ
1345/3/31 به بعد در مورد مستخدمین گروههای 1 و 2 و 3 بشرط پرداخت 5/8 درصد اجرت و فوقالعاده مخصوص دریافتی
و در مورد مستخدمین گروههای 4 و بالاتر بشرط پرداخت 5/8 درصد اجرت و فوقالعاده مخصوص دریافتی بعنوان سهم خود و
معادل آن بعنوان سهم وزارتخانه یا مؤسسه دولتی متبوع ازلحاظ تعیین گروه و بازنشستگی و وظیفه محسوب خواهد شود سوابق
خدمت سایر کارکنان فعلی راهآهن دولتی ایران از 1345/3/31 ببعد در مؤسسه مزبور در صورتیکه طبق مقررات بصورت
رسمی استخدام شده یا بشوند با پرداخت 5/8 درصد حقوق و دستمزد دریافتی از لحاظ تعیین گروه بازنشستگی و وظیفه
محسوب خواهد شد. (حذفشده به موجب قانون اصلاح و حذف بعضی از مواد قانون استخدام کشوری و الحاق مواد و تبصره
هایی به آن مصوب 1357/10/2)
ماده 14
ماده 14 – برای ورود به خدمت رسمی شرایط ذیل لازم است:(اصلاحی مصوب 1353/12/28)
الف – حداقل داشتن 18 سال تمام و نداشتن بیش از 40 سال تمام.
ب – تابعیت ایران.
ت – عدم محکومیت به فساد عقیده و معتاد نبودن به استعمال افیون. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ت – نداشتن سابقه محکومیت جزایی موثر.
ث – عدم محکومیت به فساد عقیده و عدم معروفیت به فساد اخلاق و تجاهر به فسق و معتاد نبودن به استعمال افیون و مبتلا
نبودن به امراض مسریه.
ج – حداقل داشتن گواهی نامه شش ساله ابتدایی.
چ – داشتن توانائی انجام کاری که برای آن استخدام میشود. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 1
تبصره 1- افرادی که مجددا به استخدام رسمی پذیرفته میشوند مشمول محدودیت مربوط به حداکثر سن مذکور در بند الف
این ماده نخواهند بود.
تبصره 2
تبصره 2- حداکثر سن مذکور در بند الف این ماده در مورد افرادی که داوطلب استخدام در مشاغل تخصصی که فهرست آن با
پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی کشور بهتصویب شورا میرسد 45 سال تمام میباشد.
6
ماده 15
ماده 15 – استخدام و تعیین حقوق و مدت خدمت اتباع بیگانه به موجب قوانین مصوب مجلسین خواهد بود.
ماده 16
ماده 16 – امتحان و مسابقه ورودی داوطلبان استخدام رسمی به وسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور صورت میگیرد.
تبصره
تبصره – سازمان امور اداری و استخدامی کشور در صورت اقتضا میتواند اجرای امتحان و مسابقه را با حفظ حق نظارت به
دستگاه استخدام کننده محول دارد.
ماده 17
ماده 17 – کسانی که در امتحان یا مسابقه ورودی استخدام رسمی قبول شده اند قبل از ورود به خدمت رسمی یک دوره آزمایشی
را طی خواهند کرد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 1
تبصره 1 – انتصاب موقت افرادی که دوره آزمایشی را طی میکنند به پستهای ثابت سازمانی بلامانع است.
تبصره 2
تبصره 2 – افراد مذکور در این ماده در طول دوره آزمایشی در حکم مستخدم رسمی محسوب میشوند.
ماده 18
ماده 18 – مدت خدمت آزمایش داوطلبان ورود به استخدام رسمی توسط وزارتخانه یا مؤسسه استخدام کننده تعیین میشود ولی
در هیچ مورد از شش ماه کمتر و از دو سال بیشتر نخواهد بود.
تبصره 1
تبصره 1 – حقوق دوره آزمایشی برابر مقررات این قانون تعیین و پرداخت میگردد و در صورتیکه مستخدم به استخدام رسمی
پذیرفته شود مدتخدمت آزمایشی جزو سابقه خدمت وی محسوب میشود. (اصلاحی مصوب 1357/10/2)
تبصره 2
تبصره 2 – فوق العاده و هزینه های مستخدم آزمایشی مطابق فوق العاده ها و هزینه های مستخدم رسمی تعیین و پرداخت
خواهد شد.
ماده 19
ماده 19 – افرادی که در دوره آزمایشی لیاقت و کاردانی و علاقه به کار از خود نشان دهند در پایان دوره آزمایشی به موجب حکم
وزارتخانه یا مؤسسه استخدام کننده و اطلاع سازمان امور اداری و استخدامی کشور در عداد مستخدمین رسمی منظور و از
حقوق و مزایای قانونی آن برخوردار خواهند شد.
ماده 20
ماده 20 – افرادی که در طی یا در پایان دوره آزمایشی صالح برای ابقا در خدمت مورد نظر تشخیص داده نشوند بدون هیچ گونه
تعهد حکم بر کناری آنان از طرف وزارتخانه یا مؤسسه استخدام کننده صادر و جریان به سازمان امور اداری و استخدامی کشور
اطلاع داده میشود.
تبصره
تبصره – به افرادی که طبق این ماده از خدمت بر کنار میشوند حقوق مرخصی استحقاقی پرداخت خواهد شد.
ماده 21
ماده 21 – کسانی که طبق ماده 20 به استخدام رسمی پذیرفته نمیشوند تا یک سال از تاریخ بر کناری حق شرکت مجدد در
مسابقات ورودی استخدام رسمی برای همان شغل را نخواهند داشت.
ماده 22
ماده 22 – پس از اتمام دوره آزمایشی انتصاب قطعی افراد به پستهای سازمانی با توجه به شرایط احراز شغل و با رعایت
تحصیلات و امتیازات حاصله از امتحانات و مسابقات و نحوه کار در دوره آزمایشی و تجارب ایشان در قبل از ورود به استخدام
رسمی صورت می گیرد.
7
ماده 23
ماده 23 – انتصابات و ترفیعات مستخدمین رسمی باید بر اساس لیاقت و شایستگی و کاردانی و استعداد و رشد فکری و تجارب
آنان در مشاغل قبلی صورت گیرد.
ماده 24
ماده 24 – سازمان امور اداری و استخدامی کشور مکلف است کلیه مشاغل وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون را
مورد بررسی قرار داده و با کسب نظر مشورتی آنها وظایف و مسئولیت های هرکدام را مشخص و بر این اساس شرایط احراز هر
شغل را معین کند و در هر مورد که این شرایط تعیین شد وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مکلفند در انتصابات خود شرایط احراز آن
مشاغل را رعایت کنند.
ماده 25
ماده 25 – سازمان امور اداری و استخدامی کشور مکلف است هر یک از مشاغل وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این
قانون را در یکی از رسته ها قرار دهد.
تبصره 1
تبصره 1 – مستخدمین رسمی به اقتضای شغلی که برای تصدی آن استخدام شده یا میشوند در یکی از رسته های شغلی قرار
خواهند گرفت.
تبصره 2
تبصره 2 – سازمان امور اداری و استخدامی کشور میتواند با کسب نظر وزارتخانه ها یا مؤسسات دولتی مربوط در داخل هر یک
از رسته ها به اقتضای نوع شغل رشتههای تخصصی تشخیص دهد.
ماده 26
ماده 26 - انتصاب مستخدمین رسمی به پستهائی که مشاغل مربوط بآنها در رسته مربوط مستخدم قرار ندارد ممنوع است
مگر با داشتن شرایط لازم احراز آن پست و رضایت مستخدم. (اصلاحی مصوب 1350/3/30)
تبصره
تبصره - رؤسای ادارات و مقامات بالاتر در صورت اقتضا میتوانند با تصویب وزیر یا رئیس مؤسسه دولتی مربوط مستخدم را با
داشتن شرایط لازم دررسته دیگر بخدمت بگمارند.
ماده 27
ماده 27 – سازمان امور اداری و استخدامی کشور در هر مورد که ضروری تشخیص دهد از طریق امتحان و مسابقه فهرستی از
افراد صلاحیتدار برای تصدی مشاغل تهیه و در اختیار وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون خواهد گذاشت و
وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون مکلفند در مواردی که فهرست مذکور از طرف سازمان امور اداری و استخدامی
کشور تهیه گردیده احتیاجات استخدامی مربوط خود از میان افراد مذکور در فهرست تامین کنند.
ماده 28
ماده 28 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مکلفند در فواصل معین شایستگی و استعداد مستخدمین رسمی را مورد بررسی قرار
داده و نتیجه را در پرونده استخدامی مستخدم منعکس سازند این سنجش به نحوی صورت خواهد گرفت که موجب ارشاد و
معرف استحقاق مستخدم و برای تصدی مقامات یا ترفیع یا تغییر شغل و یا لزوم گذرانیدن دوره کار آموزی جدید باشد.
تبصره
تبصره – اجرای مفاد این ماده طبق آیین نامه ای خواهد بود که توسط سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب
هیئت وزیران می رسد.
ماده 29
ماده 29 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون مکلفند رونوشت احکام استخدام مستخدمین رسمی را در بدو ورود
به خدمت همچنین رونوشت احکام ترفیع و تغییر گروه و خروج از خدمت آنان را به سازمان امور اداری و استخدامی کشور ارسال
دارند.
8
فصلسوم–درحقوقومزایایمستخد نمی مرسی
ماده 30
ماده 30 – کلیه مشاغل وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون بوسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور
براساس اهمیت وظایف و مسئولیتها و شرایط تصدی از لحاظ معلومات و تجربه طبقهبندی و به یکی از گروههای جدول یا
جداول حقوق تخصیص مییابد. جدول یا جداول حقوق موضوع این ماده از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و
بتأیید شورای حقوق و دستمزد میرسد.(اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 1
تبصره 1 - تطبیق حقوق فعلی مستخدمین رسمی مشمول این قانون با جداول موضوع این ماده براساس آئیننامهای که از
طرف سازمان امور اداری واستخدامی کشور تنظیم و بتأیید شورا میرسد بعمل خواهد آمد ولی در هیچ مورد با اجرای این تبصره از
حقوق گروه و پایه استحقاقی مستخدم فوق در حین تطبیق وجهی کسر نخواهد شد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 2
تبصره 2 - از تاریخ تصویب این اصلاحیه معاونان استاندار در صورت داشتن حداقل مدرک لیسانس و دارا بودن سایر شرایطی
که از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور تعیین میشود از حقوق و مزایای معاون وزارتخانه استفاده خواهند نمود. تعداد
معاونان هر استانداری که مشمول حکم این تبصره میشوند به پیشنهاد استاندار و تأیید سازمان امور اداری و استخدامی کشور و
موافقت وزیر کشور تعیین میشود و در هیچیک از استانها از دو نفر تجاوز نخواهد کرد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 3
تبصره 3 - مستخدمین رسمی که از تاریخ تصویب این اصلاحیه به بعد در سمت معاونت شهرداری پایتخت خدمت نمایند
مشمول مقررات مربوط به معاون وزارتخانه خواهند بود. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 4
تبصره 4 - جمع حقوق و فوقالعاده شغل مستشاران دیوان محاسبات به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارائی توسط شورای
حقوق و دستمزد تعیین میشود. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 31
ماده 31 – استخدام رسمی فقط برای تصدی مشاغل یکی از گروههای جداول حقوق مذکور در ماده 30 بعمل خواهد آمد و در
هر مورد وزارتخانه یا مؤسسه مربوط با توجه بشغلی که استخدام برای آن صورت میگیرد گروهی را مستخدم جدید در آن قرار
میگیرد تعیین میکند. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 32
ماده 32 – جداول حقوق ماهانه مستخدمین رسمی مشمول این قانون از عدد 100 کمتر و از عدد 900 بیشتر نخواهد بود که با
اعمال ضریب ماده 33حقوق مستخدم تعیین خواهد شد.(اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره
تبصره– 1 حقوق ماهانه مقامات مذکور در زیر در جداول موضوع ماده 30 قرار نمیگیرد و اعمال ضریب ماده 33 بشرح زیر
تعیین میشود:(اصلاحی مصوب 1353/12/28)
الف - معاون وزارتخانه 1000
ب - استاندار - سفیر - معاون نخست وزیر 1100
پ - وزیر - دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور 1250
ت - نخست وزیر 1400
9
تبصره 2
تبصره 2 حقوق و مزایای افرادی که بعد از انقلاب (57/11/22) در مقام سرپرست و زارتخانه ها انجام وظیفه نموده اند
معادل حقوق و مزایای وزیر تعیین میگردد و از محل اعتبار مربوط قابل پرداخت است. (الحاقی مصوب 1359/2/17)
ماده 33
ماده 33 – ضریب جدول حقوق موضوع ماده 32 چهل ریال تعیین میشود. سازمان امور اداری و استخدامی کشور مکلف است
در موردی که به علت افزایش هزینه زندگی و عوامل دیگر تغییر ضریب جدول حقوق ضروری باشد تغییر ضریب را برای تصویب
مجلسین به دولت پیشنهاد کند.
تبصره
تبصره- بهمنظور استقرار نظام هماهنگ در تعیین حقوق ومزایای مستخدمین دولت، شورای حقوق و دستمزد از وزیردارایی و
یکی از وزرا به انتخاب نخستوزیر و دبیرکل سازمانامور اداری و استخدامی کشور تشکیل میشود. وزارتخانهها وکلیه مؤسسات
و شرکتهای دولتی اعم از این که مشمولمقررات این قانون باشند یا نباشند، همچنین مؤسساتموضوع بند ت ماده 2 مکلفند
قبل از هر نوع تغییر میزانحداقل حقوق و مزایای مستخدمین خود قبلاً موافقت شورایمذکور را کسب کنند.
کلیه مؤسسات دولتی که بهموجب قانون خاص خود، شمولقوانین و مقررات عمومی نسبت به آنها مستلزم ذکر نام آنمؤسسات
در قانون مربوط میباشد با تصویب هیأت وزیرانمشمول حکم این تبصره خواهند بود و قوانین و مقررات کلیهمؤسسات دولتی در
مواردی که با مقررات این تبصره مغایر است ملغی خواهد بود.
وظایف دبیرخانه شورای حقوق و دستمزد بهعهده سازمانامور اداری و استخدامی کشور خواهد بود. آییننامه اجراییاین تبصره
بهوسیله شورای مذکور تهیه میشود و به تصویبهیأت وزیران میرسد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 34
ماده 34 – مستخدم رسمی باستناد شغلی که برای آن استخدام میشود در پایه یک گروه مربوط وارد خدمت میگردد و در
صورتیکه این قبیلمستخدمین دارای سابقه خدمت دولتی باشند بازای هر دو سال سابقه خدمت دولتی آنان یک پایه در گروه
شغل مورد تصدی به آنان اعطاء میشود.مدت خدمت زیر پرچم و خدمات اجتماعی زنان جزو سابقه خدمت دولتی مستخدم
محسوب میشود. حکم این ماده شامل کلیه مستخدمینی که طبق مقررات این قانون به استخدام رسمی پذیرفته شدهاند نیز
میباشد. (اصلاحی مصوب 1357/10/2)
ماده 35
ماده 35 – در صورت رضایت بخش بودن خدمات هر یک از مستخدمین رسمی مشمول این قانون وزارتخانه ها و مؤسسات
دولتی در ازا هر دو سال خدمت یک پایه ترفیع به آنان اعطا میکنند. بمستخدمی که خدمات برجسته ای انجام داده باشد بجای
یک پایه میتوان دو پایه اعطاء کرد خدمات برجسته با ضوابطی که در آئین نامه موضوع تبصره ماده 28 تعیین میشود تشخیص
خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
تبصره
تبصره - در نقاطی از کشور که سازمان امور اداری و استخدامی کشور پیشنهاد میکند و بتصویب هیأت وزیران میرسد هر
یکسال اشتغال مستخدمین رسمی از لحاظ ترفیع هجده ماه تا دو سال محسوب میشود. (الحاقی مصوب 1349/8/12)
ماده 36
ماده 36 – تغییر گروه مستخدم رسمی با رعایت شرایط زیر امکان پذیر است:
10
الف – در گروه جدید پست سازمانی بدون متصدی وجود داشته باشد.
ب – مستخدم واجد شرایط لازم برای تصدی شغل گروه جدید باشد.
ت – از لحاظ معلومات مورد لزوم برای تصدی شغل گروه جدید از عهده امتحانات مقرر بر آید.
تبصره 1
تبصره 1 – مستخدمینی که ارتقاء گروه یافته یا مییابند در پایهای از گروه جدید قرار میگیرند که در گروه قبلی دارا بودهاند. در
مواردیکه پایه قبلی مستخدم در گروه جدید وجود نداشته باشد آخرین پایه گروه جدید به آنان عطاء میشود. (اصلاحی مصوب
1357/10/2)
تبصره 2
تبصره 2 – در صورت ضرورت و با رضایت مستخدم میتوان پستی در گروه پایینتر باو ارجاع کرد و در این صورت مستخدم در
پایهای از گروه جدیدقرار خواهد گرفت که در گروه قبلی دارا بوده است و تفاوت حقوق پایه گروه قبلی با پایه گروه جدید را دریافت
خواهد کرد و در تعیین حقوق آمادگی بخدمت و حقوق بازنشستگی و وظیفه او مبنای محاسبه قرار میگیرد و در غیر اینصورت
مستخدم آماده بخدمت خواهد شد.
هر نوع افزایش حقوق ناشی از ترفیع پایه اینگونه مستخدمین بابت تفاوتهای مذکور در فوق محسوب خواهد شد. ارتقاء گروه
مجدد مستخدمی که بترتیب فوق در گروه پایینتر منصوب میشود تا بالاترین گروهی که قبلاً دارا بوده است بدون گذراندن
امتحان مقرر در بند (پ) این ماده با داشتن سایرشرایط مجاز است و در این صورت در پایهای از گروه بالاتر قرار میگیرد که در
گروه پائینتر دارا بوده است و تفاوت حاصل از ارتقاء گروه او بابت تفاوتحقوق مذکور در فوق محسوب خواهد شد. (اصلاحی
مصوب 1357/10/2)
تبصره 3
تبصره 3- استفاده مستخدم رسمی از حقوق شغل مورد تصدی، بر اساس جدول حقوق موضوع ماده 32 و تبصره آن در موقع
تنزل گروه و یا تغییر شغل در دوران آمادگی بخدمت و بازنشستگی یا در برقراری حقوق وظیفه از کارافتادگی وفوت مشروط
برآنست که حداقل ششماه تمام تصدی پست مربوطه را داشته باشد.این حکم در مورد مستخدمین موضوع تبصره 2 این ماده که
بعلت عدم قبول پست درگروه پائین تر آماده بخدمت شده یا میشوند نیز جاری است.. (الحاقی مصوب 1359/3/14)
قانون راجع به اصلاح تبصره 3 ماده 36 قانون استخدام کشوری مصوب 1361/1/29
ماده واحده - از تاریخ تصویب این قانون عبارت «و تبصره آن» بعد از عبارت «جدول حقوق موضوع ماده 32» از تبصره 3 ماده
36 قانون استخدام کشوری حذف میشود و در مورد تعیین حقوق آن دسته از مستخدمین دولت که بعد از تاریخ مذکور به یکی از
مقامات موضوع تبصره ماده 32 قانون استخدام کشوری منصوب شده یا میشوند یا بموجب قوانین و مقررات مربوط از حقوق
مقامات مندرج در تبصره مزبور استفاده کرده یا میکنند یا طبق قانون مشمول مقررات مربوط به این مقامات بوده یا میباشند پس
از پایان تصدی مقام مربوط کماکان طبق مفاد لایحۀ قانونی مربوط به مستخدمین دولت که به یکی از مقامات مذکور در تبصره
ماده 32
ماده 32 قانون استخدام کشوری منصوب شده یا میشوند مصوب 1358/2/4 شورای انقلاب اسلامی ایران رفتار خواهد شد.
تبصره
تبصره - کلیه وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مکلفند نسبت به اصلاح احکام صادره از تاریخ تصویب اقدام نمایند و وجوه
پرداختی به این قبیل مستخدمین تا تاریخ تصویب این قانون از آنان مسترد نخواهد شد.
11
ماده 37
ماده 37 – آیین نامه اجرایی مواد 30 و 35 و 36 به وسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه میشود و به تصویب شورا
خواهد رسید.
ماده 38
ماده 38 – در صورتی که نوع کار و وظایف و مسئولیت های بعضی از مشاغل وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون
اقتضا نماید که مبالغی علاوه بر حقوق به مستخدمین رسمی شاغل آن پرداخت شود مبلغی به عنوان فوق العاده شغل به شاغلین
آن مشاغل پرداخت خواهد شد تعیین مشاغل مستحق دریافت فوق العاده مزبور و میزان این فوق العاده و همچنین ازدیاد یا
تقلیل یا حذف این فوق العاده در مورد مشاغل مختلف بنا به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی کشور و تصویب هیئت
وزیران صورت خواهد گرفت.
تبصره 1
تبصره 1 – جمع حقوق و فوقالعاده شغل نمیتواند از دو برابر بالاترین حقوق جدول مربوط تجاوز کند. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
تبصره 2
تبصره 2 – فوق العاده شغل فقط در مدتی قابل پرداخت است که مستخدم رسمی در شغلی که فوق العاده مزبور به آن تعلق می
گیرد انجام وظیفه کند.
تبصره 3
تبصره 3 – مستخدم رسمی هنگام مرخصی استحقاقی از فوق العاده شغل مورد تصدی خود استفاده خواهد کرد.
تبصره 4
تبصره 4 – مستخدم رسمی طی مرخصی استعلاجی حداکثر تا چهار ماه در هر دوازده ماه خدمت متوالی میتواند از فوق العاده
شغل مورد تصدی خود استفاده کند.
تبصره 5
تبصره 5 – میزان اعتبار فوق العاده شغل همه ساله ضمن بودجه کل کشور پیش بینی خواهد شد و جمع پرداختی های فوق
العاده شغل هر سال از مبلغ اعتبار منظور در بودجه مصوب نباید تجاوز کند.
ماده 39
ماده 39 – وزارتخانهها و مؤسسات دولتی میتوانند علاوه بر فوق العاده شغل مذکور در ماده 38 این قانون فوق العاده هایی به
شرح زیر به مستخدمین پرداخت کنند.
الف – فوق العاده اضافه کار که فقط در قبال ساعات کار اضافی برای انجام وظایف مشخص به طور غیر مستمر قابل پرداخت
است.
ب – فوق العاده اشتغال خارج از مرکز که با توجه به مجموع عوامل بدی آب و هوا و دوری از مرکز و هزینه زندگی و محرومیت از
تسهیلات زندگی تعیین میشود.
ت – فوق العاده مأموریت که فقط در قبال روزهایی که مستخدم خارج از محل خدمت خود انجام وظیفه میکند قابل پرداخت
است.
ت – فوق العاده اشتغال خارج از کشور فقط به مستخدمینی که در خارج از کشور انجام وظیفه میکنند قابل پرداخت است.
ث – فوق العاده کسر صندوق که فقط به تحویل داران و تحصیل داران و مأمورین پرداخت قابل پرداخت است.
ج – فوق العاده تضمین که فقط به صاحب جمعان نقدی یا جنسی قابل پرداخت است.
چ- فوِق العاده کسر صندوق که فقط به تحویلداران وتحصیلداران و مأمورین پرداخت قابل پرداخت است.
ح- فوِق العاده تضمین که فقط به صاحب جمعان نقدی یا جنسی قابل پرداخت است.
12
خ - فوقالعاده سختی شرایط محیط کار فقط به مستخدمینی که در شرایط غیر متعارف محیط کار به تشخیص سازمان اداری
و استخدامی مجبور بهانجام وظیفه میباشند قابل پرداخت است. (الحاقی مصوب 1363/2/18)
د - فوقالعاده نوبت کاری به مستخدمینی که در نوبتهای غیر متعارف مجبور به انجام وظیفه میباشند قابل پرداخت است.
(الحاقی مصوب 1363/2/18)
تبصره 1
تبصره 1- حداکثر مدتی که مستخدم در طول خدمت خود دریک نقطه بد آب و هوا خدمت خواهد کرد نباید از پنج سال تجاوز
کند مگر با رضایت مستخدم که در هر حالفوِق العادههای موضوع بندهای ب و پ این ماده طبق مقرراتمربوط به او پرداخت
خواهدشد.
تبصره 2
تبصره 2- مستخدمینی که بنا به ضرورت و تشخیصوزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون و شرکتهایدولتی، بیش
از پنج سال در نقاط محروم و بد آب و هوا خدمتنمایند مشمول محدودیت زمانی موضوع بند «ت» نخواهند بود و فوِق العاده
محل خدمت طبق مقررات مربوط به آنانپرداخت خواهد شد. (الحاقی 1367/3/5)
ماده 40
ماده 40 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون میتوانند مبالغی برای جبران هزینه های زیر به مستخدمین خود
پرداخت کنند:
الف – هزینه ایاب و ذهاب که فقط به مشاغل خاصی که تصدی آنها نوعا مستلزم رفت و آمدهایی برای انجام وظایف مربوط است
تعلق می گیرد.
ب – هزینه سفر که فقط به مستخدمینی که به خارج از محل خدمت خود مأمور یا منتقل میشوند قابل پرداخت است.
ت – هزینه انتقال که فقط در موقع تغییر محل خدمت مستخدمین دولت قابل پرداخت است.
ماده 41
ماده 41 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون میتواند به مستخدمینی که منشاء برجسته شوند پاداش پرداخت
کنند جمع پاداش های پرداختی بیک مستخدم در هر سال نباید از یک برابر مجموع حقوق و مزایای یکماه او تجاوز کند ولی با
تصویب هیئت وزیران تا دو برابر مجموع حقوق و مزایای یکماه مجاز خواهند بود. (اصلاحی مصوب 1346/4/22)
ماده 42
ماده 42 – آیین نامه اجرای مواد 39 و 40 به وسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه میشود و به تصویب هیئت
وزیران خواهد رسید.
ماده 43
ماده 43 – مستخدم رسمی نمیتواند تصدی بیش از یک پست سازمانی را داشته باشد وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی نمیتوانند
غیر از حقوق و مزایای پست سازمانی مورد تصدی و فوق العاده ها و هزینه ها و پاداش مندرج در این فصل تحت هیچ عنوان
وجهی به مستخدمین خود پرداخت کنند.
تبصره 1
تبصره 1 – حق کشف قاچاق موضوع قوانین منع کشت خشخاش و مجازات مرتکبین قاچاق و مقررات الحاقی آنها از شمول این
ماده مستثنی است.
تبصره 2
تبصره 2 – پرداخت حق تدریس - حق تألیف و تصنیف و ترجمه - حق تحقیق - حق تهیه و تنظیم و رهبری و گویندگی و
اجرای برنامه های آموزشی و فرهنگی و هنری - حق حضور در جلسه - حق الزحمه کارشناس - حق العلاج و حق الزحمه
13
صاحبان حرف پزشکی مشروط بر آنکه امور راجعه بآنها در غیر از ساعات اداری و علاوه بر وظیفه مستخدم انجام شود. همچنین
پرداخت هزینه پذیرائی و عیدی پایان سال و کمک خواربار از شمول این ماده مستثنی است.
آئین نامه اجرائی موضوع این تبصره بوسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه میشود و پس از تصویب هیأت وزیران
قابل اجرا است.
تبصره
تبصره ماده 292 قانون اصلاح پاره ای مواد قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1345/12/28 و الحاق موادی بقانون مذکور
بقوت خود باقیست. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
فصلچهارم–درتن مظیواجرایبرنامههایآمو یزش
ماده 44
ماده 44 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مکلفند با رعایت مقررات این قانون ادامه یا اجرای برنامه های آموزشی و یا کارآموزی
مستخدمین خود را به تصویب سازمان امور اداری و استخدامی کشور برسانند.
تبصره 1
تبصره 1 – سازمان امور اداری و استخدامی کشور میتوانند با توجه به احتیاجات وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی و همکاری آنها
برنامه های آموزشی و کارآموزی لازم را تنظیم کند.
تبصره 2
تبصره 2 – سازمان امور اداری و استخدامی کشور میتواند برنامه های مصوب موضوع این ماده را راسا یا به وسیله وزارتخانه ها
و مؤسسات مربوط یا مؤسسات صلاحیتدار دیگر اجرا کند.
تبصره 3
تبصره 3 - سازمان امور اداری و استخدامی کشور مکلف است طبق ضوابط و برنامه ای که تنظیم خواهد نمود مؤسسه ای
برای آموزش مدیریت و فنون اداری مستخدمین دولت تأسیس کند.
مؤسسه مزبور میتواند برای این منظور در حدود قوانین و مقررات مربوط بابت آموزش کمک و یا شهریه دریافت کرده و آنرا طبق
تصویبنامه هیأت وزیران بمصرف برساند. (الحاقی مصوب 1349/8/12)
ماده 45
ماده 45 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون نمیتوانند به تشکیل هیچ گونه مؤسسه آموزشی – کلاس – دوره
تعلیمات و نظایر آن که هر نوع تعهد استخدامی برای دولت به وجود آورد مبادرت ورزند مگر آن که قبلا موافقت سازمان امور
اداری و استخدامی کشور را در این مورد جلب کرده باشند.
ماده 46
ماده 46 – استفاده از بورس های آموزشی خارج از کشور که به مستخدمین وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی این قانون تخصیص
داده میشود موکول به موافقت سازمان امور اداری و استخدامی کشور است آیین نامه اجرای این ماده توسط سازمان امور اداری
و استخدامی کشور تهیه و به تصویب شورا خواهد رسید.
فصلپنجم–درتا نمیآسایشوحفظسلامتمستخد نمی مرسی
ماده 47
ماده 47 – مستخدمین رسمی دولت سالی یک ماه مرخصی با استفاده از حقوق و فوق العاده های مربوط دارند.
14
ماده 48
ماده 48 – مستخدمین رسمی و صورت ابتلا به بیماری هایی که مانع از انجام خدمت آنان باشد از مرخصی استعلاجی استفاده
خواهند کرد.
تبصره
تبصره – جز در موارد بیماری های صعب العلاج حداکثر مدت استفاده از مرخصی استعلاجی چهار ماه در سال خواهد بود.
ماده 49
ماده 49 – مستخدم رسمی میتواند با موافقت وزارتخانه یا مؤسسه متبوع از مرخصی بدون حقوق استفاده کند.
تبصره 1
تبصره 1 – مدت مرخصی بدون حقوق از لحاظ بازنشستگی جز سوابق خدمت محسوب نخواهد شد.
تبصره 2
تبصره 2 – حداکثر مدتی که مستخدم رسمی در طول مدت خدمت خود میتواند از مرخصی بدون حقوق با موافقت سازمان
متبوع استفاده نماید سهسال خواهد بود. (اصلاحی مصوب 1350/3/30)
تبصره 3
تبصره 3 – محفوظ ماندن پست سازمانی مستخدم رسمی در مدتی که از مرخصی بدون حقوق استفاده می نماید الزامی نیست .
در صورتی که پس از پایان دوران مرخصی پست مناسب برای ارجاع به مستخدم مذکور موجود نباشد به حال آماده به خدمت در
می آید.
تبصره 4
تبصره 4 - مدت مرخصی بدون حقوق مستخدم برای ادامه تحصیلات عالی و تخصصی در رشتههای مورد نیاز وزارتخانه یا
مؤسسه مربوط مشروط باینکه منجر به اخذ مدرک تحصیلی بشود از لحاظ بازنشستگی و وظیفه با پرداخت کسور مربوط جزو
سابقه خدمت رسمی مستخدم محسوب میشود. (الحاقی مصوب 1357/10/2)
تبصره 5
تبصره 5- آن دسته از مستخدمین رسمی که همسر آنان در مشاغل حساس دولتی در داخل کشور اشتغال دارد به تبعیت از
محل کار همسر میتوانندحداکثر تا 6 سال از مرخصی بدون حقوق استفاده نمایند. (الحاقی مصوب 1371/3/3)
ماده 50
ماده 50 – ترتیب تحصیل مرخصی های موضوع مواد 47 و 48 و 49 قانون به موجب آیین نامه ای که از طرف سازمان امور
اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران می رسد معین میشود.
ماده 51
ماده 51 – دولت مکلف است به طرق مقتضی وسایل بهداشت و درمان مستخدمین رسمی و خانواده آنان را فراهم کند.
ماده 52
ماده 52 – دولت مکلف است تاسیس مؤسسات تعاونی مستخدمین رسمی را تشویق و با مؤسسات مذکور همکاری و نسبت به
آنها کمک لازم را بنماید. نحوه همکاری و کمک دولت به مؤسسات مذکور طبق آیین نامه ای خواهد بود که به وسیله سازمان
امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
ماده 53
ماده 53 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مکلفند در تامین شرایط بهداشتی و ایمنی و ایجاد محیط مناسب کار برای
مستخدمین اقدامات لازم را به عمل آورند.
سازمان امور اداری و استخدامی کشور موظف است در این مورد نظارت و هدایت لازم را معمول دارد.
15
فصلششم–درتکالیفعم یوممستخد نمی
ماده 54
ماده 54 – مستخدم مکلف است در حدود قوانین و مقررات احکام و اوامر روسای مافوق خود را در امور اداری اطاعت نماید. اگر
مستخدم حکم یا امر مقام مافوق را بر خلاف قوانین و مقررات تشخیص دهد مکلف است کتبا مغایرت دستور را با قوانین و
مقررات به مقام مافوق اطلاع دهد. در صورتی که بعد از این اطلاع مقام مافوق کتبا اجرای دستور خود را تایید کرد مستخدم
مکلف به اجرای دستور صادر خواهد بود.
ماده 55
ماده 55 – مستخدم دولت از هر نوع عملی که موجب ایجاد وقفه در امور اداری کشور ممنوع است.
ماده 56
ماده 56 – قبول القاب و نشان های دول بیگانه که به مستخدم دولت داده میشود موکول به اجازه دولت است.
ماده 57
ماده 57 – خروج از تابعیت ایران و یا قبول تابعیت کشور بیگانه به شرط گواهی وزارت امور خارجه موجب انفصال از خدمت دولت
خواهد بود.
ماده 58
ماده 58 – رسیدگی به تقصیر و تخلف اداری و یا قصور مستخدمین در انجام وظیفه و تعیین مجازات آنها به عهده دادگاه اداری
است.
تبصره 1
تبصره 1 – تشخیص تقصیر و تخلف و قصور مستخدمین و چگونگی تشکیل دادگاه اداری و رسیدگی به موجب آیین نامه ای
خواهد بود که به وسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
تبصره 2
تبصره 2– مستخدمین مشمول این قانون که در وزارت جنگ و یا ژاندارمری کل کشور و یا شهربانی کل کشور شاغل خدمت
هستند از لحاظ تقصیر و تخلف اداری و قصور تابع حکم تبصره ماده 5 قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی خواهند بود.
(اصلاحی مصوب 1349/8/12)
ماده 59
ماده 59 – انواع مجازات های اداری به قرار زیر است:
الف – توبیخ کتبی با درج در پرونده خدمت.
ب – کسر حقوق و فوق العاده های ماهانه مستخدم تا یک سوم از یک ماه تا سه ماه.
ت – کسر حقوق و فوق العاده های ماهانه مستخدم تا یک سوم از سه ماه تا شش ماه.
ت – انفصال موقت از سه ماه تا یک سال.
ث – تنزیل تا دو پایه یا یک گروه.
ج – انفصال دائم از خدمت دولت.
تبصره 1
تبصره 1 – روسای ادارات و مقامات بالاتر آنان میتوانند به تشخیص خود بدون مراجعه به دادگاه اداری کتبا با ذکر دلیل
مجازات بند الف این ماده را در مورد مستخدم متخلف ادارات تابعه خود معمول دارند.
16
تبصره 2
تبصره 2 – وزیر و رئیس مؤسسه دولتی و رؤسائی که در سلسله مراتب اداری از طرف این مقامات مجاز باشند میتوانند بدون
مراجعه بدادگاه اداری کتباً با ذکر دلیل مجازات بند «ب» این ماده را در مورد مستخدم خاطی وزارتخانه یا مؤسسه دولتی تابع خود
معمول دارند. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
تبصره 3
تبصره 3 - در مورد مستخدمینی که طبق مقررات مذکور در این ماده بمجازاتهای مندرج در شقوق ت- ث- و ج محکوم
میشوند در صورتیکه دارای فرمان انتصاب یا نشان باشند وزیر مربوط استدعای مسترد داشتن فرمان انتصاب یا نشان را از مقام
سلطنت خواهد نمود. هرگاه استدعای مزبور مورد قبول ملوکانه واقع گردد مراتب بمستخدم ابلاغ خواهد شد و از تاریخ ابلاغ حق
نگاهداری فرمان و نشان و استفاده از آنرا نداشته و مکلف است آنرا بوزارتخانه مربوط مسترد دارد و در صورت تخلف مادام که
مستخدم بوظیفه مزبور عمل نکرده است حق اخذ هیچگونه وجهی از خزانه دولت بعنوان حقوق یا فوق العاده و مزایا و امثال آنرا
نخواهد داشت.
مقررات مذکور در این تبصره شامل مستخدمین مذکور در شقوق ب - پ - ت - ج - چ و ح و خ و د ماده 2
قانون استخدام کشوری نیز میباشد و در صورت محکومیت بمجازاتهای مشابه طبق مقررات فوق الذکر درباره آنها عمل خواهد
شد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 5
تبصره 5 - وزراء و رؤسای مؤسسات دولتی میتوانند مستخدمینی را که باتهام تقصیر تخلف و قصور بموجب کیفرخواست
دادستان اداری تحت تعقیب دادگاه اداری قرار میگیرند آماده بخدمت نمایند.
مستخدمی که از اتهام منتسب برائت حاصل نماید در پستهای ثابت سازمانی وزارتخانه یا مؤسسه متبوع بکار گمارده خواهد شد.
(الحاقی مصوب 1349/8/12)
فصله مفت–درحفظحقوقاستخد یاممستخدمنی
ماده 60
ماده 60 – مستخدمین رسمی و مستخدمین مشمول مقررات استخدامی موضوع بند پ ماده 2 قانون استخدام کشوری میتوانند
در مورد تضییع حقوق استخدامی خود بشورای دولتی و در غیاب آن بدادگاه استان تهران شکایت کنند. مرجع رسیدگی یک
نسخه از شکایت مستخدم را بسازمان متبوع او ارسال میدارد و مهلت یکماهه ای با رعایت مسافت برای وصول پاسخ تعیین و
پس از انقضای مهلت بموضوع رسیدگی و رأی مقتضی صادر خواهد کرد و این رأی قطعی است. (اصلاحی مصوب 1358/3/7)
تبصره 1
تبصره 1 مرجع رسیدگی بشکایت دارندگان رتبه های قضائی در مورد این مواد دیوانعالی کشور است. (الحاقی مصوب
1358/3/7)
تبصره 2
تبصره 2 بشکایات مطروحه در هیئتهای رسیدگی بشکایات استخدامی سازمان امور اداری و استخدامی کشور و نیز
تقاضاهای تجدیدنظر از آراء هیئتهای مذکور که تا تاریخ این قانون در دیوانعالی کشور منتهی بصدور رأی نشده باشد در دادگاه
استان تهران رسیدگی خواهد شد. (الحاقی مصوب 1358/3/7)
17
تبصره 3
تبصره 3 تصمیماتی که بر اساس ماده 31 آئیننامه رسیدگی بشکایات استخدامی مصوب 1345/10/3 از طرف هیئتهای
مقدماتی رسیدگی بشکایات مستخدمین دولت در سازمان امور اداری و استخدامی کشور اتخاذ شده ولی منجر بصدور رأی قطعی
نگردیده است در مواردی که بنفع مستخدم بوده باشد قطعی محسوب میشود. (اصلاحی مصوب 1358/7/1)
ماده 61
ماده 61 – شکایات استخدامی باید قبل از تقدیم به شورای دولتی و در غیاب آن به دیوان عالی کشور به سازمان اداری و
استخدامی کشور تقدیم شود. (حذفشده به موجب قانون لایحه قانونی اصلاح ماده 60 قانون استخدام کشوری و الغاء مواد 61
و 62 و 63 قانون مذکور مصوب 1358/4/7)
ماده 62
ماده 62 – مرجع رسیدگی به شکایات استخدامی مستخدمین مذکور در ماده 60 هیئت رسیدگی بشکایات استخدامی موضوع
ماده 106
ماده 106 این قانون است. دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور میتواند نظر مشورتی هیئت رسیدگی به شکایات
استخدامی را در مسائل مربوط به اجرای قانون و مقررات استخدامی کشوری استفسار نماید. (حذفشده به موجب قانون لایحه
قانونی اصلاح ماده 60 قانون استخدام کشوری و الغاء مواد 61 و 62 و 63 قانون مذکور مصوب 1358/4/7)
تبصره 1
تبصره 1 – هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی میتواند رسیدگی به شکایات موضوع این ماده را تحت نظر خود به هیئتهائی
محول دارد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 2
تبصره 2 – ترتیب تشکیل هیئت های مذکور در تبصره 1 این ماده و عزل و نصب اعضای آنها و همچنین ترتیب دریافت
شکایات و ارجاع آنها به هیئت های مذکور و رسیدگی هر هیئت به شکایات و رسیدگی به تخلفات اعضای هیئت ها طبق آیین
نامه ای خواهد بود که به وسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور پیشنهاد و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
تبصره 3
تبصره 3 – سازمان امور استخدامی کشور میتواند در صورت لزوم تا پنج سال از تاریخ تصویب این قانون برای هر یک از هیئت
های مذکور در این ماده یک نفر از قضات بازنشسته دادگستری را به کار بگمارد و فوق العاده ای حداکثر معادل نصف حقوق
بازنشستگی به آنها بپردازد.
ماده 63
ماده 63 – هر گاه رای به نفع مستخدم شاکی صادر شود در مورد وزارتخانه یا مؤسسه دولتی مربوط قطعی و لازم الاجرا است و
هر گاه شاکی به رای صادره معترض باشد میتواند ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ رای به شورای دولتی و در غیاب شورای دولتی به
دیوان عالی کشور شکایت کند. (حذفشده به موجب قانون لایحه قانونی اصلاح ماده 60 قانون استخدام کشوری و الغاء مواد
61 و 62 و 63 قانون مذکور مصوب 1358/4/7)
تبصره
تبصره – قانون مربوط به قابل تجدید نظر بودن احکام شعبه دیوان عالی کشور در مورد شکایت استخدامی مصوب نوزدهم
بهمن هزار و سیصد و سی و هفت ملغی است . ولی شکایاتی که تا تاریخ اجرای این قانون به دیوان عالی کشور تقدیم شده باشد
طبق مقررات قانون سابق مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.
ماده 64
ماده 64 – مستخدم رسمی میتواند با یک ماه اعلام قبلی از خدمت دولت استعفا کند در هیچ مورد استعفای مستخدم رافع
تعهدات او در برابر دولت نخواهد بود استعفا از تاریخی تحقق می یابد که وزارتخانه یا مؤسسه دولتی مربوط مستخدم به موجب
حکم رسمی با آن موافقت کند. وزارتخانه یا مؤسسه دولتی مکلف است ظرف یک ماه از تاریخ وصول استعفا رد یا قبول استعفا را
18
کتبا اعلام دارد اگر تا پایان یک ماه مذکور رد یا قبول استعفا ابلاغ نگردد این امر در حکم عدم قبول استعفا تلقی خواهد شد
مستخدم میتواند در صورت قبول نشدن استعفا طبق ماده 60 شکایت کند.
ماده 65
ماده 65 – در صورتیکه مستخدم رسمی مدت دو ماه بدون اطلاع و عذرموجه در محل خدمت خود حاضر نشود از تاریخ ترک
خدمت از خدمت وزارتخانه یا مؤسسه دولتی اخراج میشود مگر آنکه مشمول مقررات مواد 74 یا 75 اینقانون باشد که در آنصورت
بازنشسته خواهد شد. مستخدمین مشمول این ماده حق استخدام مجدد درهمان وزارتخانه یا مؤسسه دولتی را نخواهند داشت و
در صورتیکه مجدداً در سایر وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون باستخدام رسمی پذیرفته شوند در مورد احتساب
سوابق خدمت آنان برابر مقررات مندرج در این قانون رفتار خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1359/3/14)
تبصره
تبصره – هرگاه مستخدم مذکور مدعی شود بعللی که خارج از حدود قدرت و اختیار او بوده نتوانسته است در محل خدمت حاضر
شود و یا عدم حضور خود را اطلاع دهد و ادعای او مورد قبول وزارتخانه یا مؤسسه متبوع قرار نگیرد میتواند شکایت خود را
بضمیمه مدارک مورد استناد بدادگاه اداری وزارتخانه یا مؤسسه متبوع خود تسلیم کند. دادگاه اداری مکلف است در اسرع وقت
بشکایت مزبور رسیدگی و حکم مقتضی صادر کند درصورتیکه حکم دادگاه اداری حاکی از موجه بودن عذر مشارالیه باشد
بخدمت مراجعت و حقوق غیبت بوی پرداخت خواهد شد و اگر پست سازمانی او بدیگری داده شده باشد از تاریخی که اخراج یا
بازنشسته شده آماده بخدمت محسوب و مانند مستخدم آماده بخدمت با وی رفتار میشود.
حکم دادگاه بدوی در این مورد چنانچه بر رد شکایت صادر شده باشد ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ قابل رسیدگی پژوهشی در
دادگاه تجدیدنظر اداری خواهد بود و حکم دادگاه تجدیدنظر اداری در اینمورد قطعی است. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
ماده 66
ماده 66 – وجوهی که مستخدم مستعفی بابت کسور بازنشستگی به صندوق بازنشستگی پرداخت کرده است به او مسترد خواهد
شد.
ماده 67
ماده 67 – استخدام مجدد مستخدم رسمی که استعفا کرده است در صورت احتیاج به وجود او مانعی ندارد. سوابق خدمت این
قبیل مستخدمین از لحاظ بازنشستگی منظور و محسوب خواهد شد به شرط آن که وجوهی را که طبق ماده 66 دریافت داشته
اند یک جا به صندوق بازنشستگی مسترد دارند. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
ماده 68
ماده 68 – هرگاه مستخدمی که طبق ماده 64 از خدمت استعفا نموده است داوطلب خدمت در گروه مورد اشتغال سابق خود یا
گروه پائین تر باشد وزارتخانه یا مؤسسه دولتی استخدام کننده میتواند داوطلب را از گذرانیدن امتحان و دوره آزمایش معاف دارد.
ماده 69
ماده 69 – هرگاه مستخدمی که طبق مفاد ماده 64 از خدمت استعفا نموده است داوطلب خدمت در گروهی بالاتر از گروه مورد
اشتغال سابق خود باشد استخدام او مشروط به گذراندن امتحان خواهد بود ولی وزارتخانه یا مؤسسه دولتی استخدام کننده
میتواند او را از گذراندن دوره آزمایشی معاف دارد.
فصله مشت–دربازنشستگیووظیفه
ماده 70
ماده 70 – از اول سال 1354 صندوق بازنشستگی کشوری به صورت مؤسسهای مستقل وابسته بسازمان امور اداری
و استخدامی کشور تأسیس و بموجب اساسنامهای که بتصویب کمیسیونهای استخدام و امور اقتصادی و دارائی مجلسین
19
میرسد اداره خواهد شد. اداره کل بازنشستگی فعلی و صندوق بازنشستگی و وظیفه مستخدمین شرکتهای دولتی با کلیه وظایف و
دارائی و موجودی و اسناد و اوراق و بودجه و تعهدات و مستخدمین خود بصندوق بازنشستگی کشوری منتقل میشود.
تبصره 1
تبصره 1 - حقوق بازنشستگی و وظیفه از کارافتادگی و وظیفه وراث مستخدمینی که تا آخر سال 1353 بازنشسته یا از کارافتاده
شده یا بشوند همچنین وظیفه وارث مستخدمینی که تا آخر سال 1353 فوت شده یا بشوند از محل اعتبار خاصی که بعنوان
کمک بصندوق بازنشستگی هر سال در بودجه کل کشور منظور میشود پرداخت خواهد شد.
تبصره 2
تبصره 2 - کسور بازنشستگی متعلق بمدت خدمت گذشته مستخدمین رسمی که در اول فروردین ماه سال 1354 بخدمت
اشتغال دارند بمیزان و ترتیبی که از طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور با جلب نظر وزارت امور اقتصادی و دارائی و
سازمان برنامه و بودجه پیشنهاد و بتصویب هیئت وزیران خواهد رسید از محل اعتباری که در قوانین بودجه کل کشور منظور
میگردد بصندوق بازنشستگی کشوری پرداخت خواهد شد.
تبصره 3
تبصره 3 - از اول سال 1354 مستخدمین پیمانی وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمول قانون استخدام کشوری و آن دسته
از مستخدمین موقت شرکتها و مؤسسات دولتی مستثنی شده از قانون استخدام کشوری که مشمول مقررات بازنشستگی و
وظیفه خاصی نمیباشند مشمول مقررات قانون حمایت کارمندان در برابر اثرات ناشی از پیری و از کارافتادگی و فوت خواهند بود
و صندوق بازنشستگی کشوری عهدهدار وظایف صندوق حمایت مستخدمین مزبور خواهد بود.
تبصره 4
تبصره 4 - اجازه داده میشود که اداره امور صندوق بازنشستگی شهرداریها به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی کشور
و موافقت وزیر کشور بعهده صندوق بازنشستگی کشوری قرار گیرد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 71
ماده 71 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مکلفند هر ماه هشت و نیم درصد از جمع حقوق و تفاوت تطبیق حقوق و مزایای
مستمر و فوق العاده های مستخدمین رسمی و مستخدمین آزمایشی را به استثنا فوق العاده تضمین و اضافه کار و کسر صندوق
و مأموریت کم کرده و بابت سهم مستخدمین به صندوق بازنشستگی کشوری بپردازند.
تبصره 1
تبصره 1 – در مورد مستخدمین رسمی که در مؤسسات دولتی خارج از شمول این قانون به خدمت مشغولند هشت و نیم درصد
مذکور در این ماده حداکثر تا انقضا مهلت مقرر در مواد 143 و 144 از جمع دریافتی ماهانه ایشان به استثنای فوق العاده های
تضمین و کسر صندوق کم شده به صندوق بازنشستگی کشوری تحویل میشود.
تبصره 2
تبصره 2 – کسور بازنشستگی مستخدمین آماده به خدمت بر مبنای تمام حقوق گروه و پایه ایشان احتساب و برداشت خواهد
شد.
تبصره 3
تبصره 3 – در مورد مستخدمین رسمی که به نمایندگی مجلسین شورا و سنا انتخاب یا منصوب شوند کسور بازنشستگی آنان در
دوران نمایندگی معادل کسور آخرین پایه مربوط و به تفاوت تطبیق حقوق هر ماه از مقرری آنان کسر و به صندوق بازنشستگی
کشوری پرداخت خواهد شد.
ماده 72
ماده 72 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون مکلفند حقوق اولین ماه کسانی را که دوره آزمایشی را طی کرده و
به استخدام رسمی پذیرفته میشوند برداشت کنند و به صندوق بازنشستگی کشوری بپردازند.
20
ماده 73
ماده 73 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون مکلفند علاوه بر کسور موضوع ماده 71 هر ماه مبلغی برابر هشت
و نیم درصد حقوق مستخدمین رسمی و مستخدمین آزمایشی خود را به صندوق بازنشستگی کشوری بپردازند.
تبصره 1
تبصره 1 – مؤسساتی که خارج از شمول این قانون بوده و مستخدمین آنان از صندوق بازنشستگی کشوری استفاده خواهند کرد
باید مبلغی معادل کسور پرداختی مستخدمین خود از بودجه مؤسسه مربوط به صندوق بازنشستگی کشوری پرداخت کنند.
تبصره 2
تبصره 2 – وزارتخانه ها و شرکتها و مؤسسات دولتی که مستخدمین رسمی آنها به یکی از مقامات مذکور در ماده 3 این قانون
انتخاب یا منصوب شوند مکلفند تا زمانی که مستخدمین مزبور متصدی آن مقامات هستند هر ماه مبلغی معادل کسور پرداختی
آنان از بودجه خود به صندوق بازنشستگی کشوری پرداخت کنند. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 74
ماده 74 – مستخدم رسمی میتواند طبق شرایط زیر تقاضای بازنشستگی کند و دولت مکلف به قبول آن است.
الف – داشتن حداقل شصت سال سن با هر قدر سابقه خدمت.
ب – داشتن حداقل پنجاه و پنج سال سن با لااقل سی سال سابقه خدمت.
تبصره 1
تبصره 1 - کلیه وزارتخانهها، شرکتها و مؤسسات دولتی، شهرداریها، بانکها، مؤسسات و شرکتها و سازمانهائی که شمول قانون
بر آنها مستلزم ذکر ناماست، میتوانند مستخدمین رسمی یا ثابت یا دارای عناوین مشابه خود را (بجز مشمولان قانون کار و تأمین
اجتماعی) ، در مشاغل غیر تخصصی براساس درخواست کتبی آنان و موافقت بالاترین مقام دستگاه اجرائی مشروط به آنکه
بیش از بیست سال سابقه خدمت داشته باشند بر اساس سنواتخدمت بازنشسته و در صورتیکه سابقه خدمت آنان کمتر از بیست
سال باشد، بازخرید نمایند. به افرادیکه بر اساس این قانون بازخرید میشوند، مبلغی معادل 45 روز حقوق و مزایای مستمر در ازاء
هر سال سابقه خدمت قابل قبول (در صورتیکه کسر یکسال بیش از شش ماه باشد، یکسال تمام محسوب خواهد شد) بعلاوه
کسور بازنشستگی یا حق بیمۀ پرداختی سهم مستخدم و حقوق ومزایای مرخصیهای استحقاقی استفاده نشده وی پرداخت
خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1365/3/27)
تبصره 2
تبصره 2 - مفاد تبصره یک در مشاغل تخصصی نیز با درخواست کتبی مستخدم و موافقت بالاترین مقام دستگاه اجرائی و
تصویب شورائی مرکب ازنمایندگان تامالاختیار وزیر برنامه و بودجه و دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور و دستگاه
اجرائی مربوط قابل اجراء خواهد بود. (الحاقی مصوب 1365/3/27)
تبصره 3
تبصره 3 - مستخدمینی که بیش از یکسال از آمادگی به خدمت آنان بگذرد، در صورتی که در این مدت با توجه به معرفی
سازمان امور اداری واستخدامی کشور در مشاغلی که شرایط احراز آنرا دارند، جذب دستگاههای دولتی نگردند طبق شرایط این
قانون بازخرید یا بازنشسته میشوند. (الحاقی مصوب 1365/3/27)
تبصره 4
تبصره 4 - هر نوع استخدام جدید بجای افرادی که بموجب این قانون بازخرید یا بازنشسته میشوند، ممنوع است. و همچنین
اشتغال مجدد افرادمزبور که خدمتشان بازخرید شده و یا بازنشسته گردیدهاند در کلیه دستگاههای دولتی ممنوع است و در
صورتیکه ثابت شود افراد فوق بخدمت یکیاز دستگاههای دولتی درآمدهاند، علاوه بر مجازات مقرر در قوانین، کلیۀ وجوه
پرداختی به ایشان باستثنای وجوه بازنشستگی و یا حق بیمه پس گرفتهخواهد شد و دولت در قبال سوابق خدمت آنان تعهدی
نخواهد داشت. (الحاقی مصوب 1365/3/27)
21
ماده 75
ماده 75 – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از یازده سال سابقه خدمت دارند میتوانند طبق شرایط زیر
تقاضای بازنشستگی کنند و دولت مکلف به قبول آن است: (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
الف – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از یازده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و نه سال
خدمت متوالی و رسیدن به پنجاه و چهار سالگی.
ب – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از دوازده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و هشت
سال خدمت متوالی و رسیدن به پنجاه و سه سالگی.
ت – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از سیزده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و هفت
سال خدمت متوالی و رسیدن به پنجاه و دو سالگی.
ت – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از چهارده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و شش
سال خدمت متوالی و رسیدن به پنجاه و یک سالگی.
ث – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از پانزده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و پنج
سال خدمت متوالی و رسیدن به پنجاه سالگی.
ج – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از شانزده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و چهار
سال خدمت متوالی و رسیدن به چهل و نه سالگی.
چ – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از هفده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و سه سال
خدمت متوالی و رسیدن به چهل و هشت سالگی.
ح – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از هیجده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و دو
سال خدمت متوالی و رسیدن به چهل و هفت سالگی.
خ – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون بیش از نوزده سال سابقه خدمت دارند به شرط دارا شدن بیست و یک سال
خدمت متوالی و رسیدن به چهل و شش سالگی.
د – مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون حداقل بیست سال سابقه خدمت یا بیست و پنج سال سابقه خدمت متناوب
دارند به شرط رسیدن به چهل و پنج سالگی.
تبصره
تبصره - مقصود از سابقه خدمت در ماده 75 و بندهای آن سابقه خدمت رسمی است. (الحاقی مصوب 1349/8/12)
ماده 76
ماده 76 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون میتوانند مستخدمین رسمی را که شصت سال سن و لااقل بیست
سال سابقه خدمت دارند بازنشسته کنند.
ماده 77
ماده 77 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون مکلفند کلیه مستخدمین رسمی را که شصت و پنج سال سن دارند
بازنشسته کنند.
ماده 78
ماده 78 – میزان حقوق بازنشستگی مستخدمین رسمی عبارت است از متوسط حقوق پایه آنان ضرب در سنوات خدمت مشروط
بر این که حقوق بازنشستگی آنان از آخرین حقوق دریافتی قبل از بازنشستگی تجاوز نکند.
22
تبصره 1
تبصره 1 – متوسط حقوق از لحاظ این قانون عبارت از معدل حقوق پایه مستخدم رسمی در سه سال آخر خدمت است ولی در
صورتی که مجموع سنوات خدمت رسمی مستخدمی از سه سال کمتر باشد میزان آن همان معدل حقوق سنوات خدمت رسمی
خواهد بود.
تبصره 2
تبصره 2 – اگر متوسط حقوق مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون در خدمت دولت هستند از میزان حقوقی که در
تاریخ تصویب این قانون در صورت بازنشسته شدن به آنان تعلق می گرفته کمتر شود حق دارند درخواست کنند که حقوق آنان در
تاریخ تصویب این قانون مبنای احتساب حقوق بازنشستگی ایشان قرار گیرد این درخواست در صورتی مورد قبول واقع خواهد شد
که مستخدم رسمی متقاضی در مدت ده سال تمام طبق ضرایب قانونی کسور بازنشستگی را به تناسب حقوق مورد درخواست
خود پرداخته باشد و یا تعهد پرداخت آن را طی پنج سال بنمایند و در صورتی که نسبت به قسمتی از حقوق مورد تقاضا در مدت ده
سال مورد نظر کسور بازنشستگی را پرداخت کرده و نسبت به قسمتی از آن پرداخت نکرده باشد تعهد پرداخت کسور فقط نسبت
به مابه التفاوت کافی است.
تبصره 3
تبصره 3 – میزان حقوق بازنشستگی مستخدمین رسمی که در دوران خدمت خود به مقامات دولتی مذکور در ماده 3 منصوب
شده یا میشوند اعم از شاغل یا بازنشسته با رعایت مقررات قسمت آخر تبصره 2 این ماده عبارت است از یک سی ام آخرین
حقوق مقام مربوط طبق جدول ذیل تبصره ماده 32 ضرب در سنوات خدمت مشروط بر این که از حقوق مقام مربوط تجاوز نکند.
برقراری حقوق بازنشستگی بترتیب فوق درباره استاندار و معاون نخست وزیر و معاون وزیر درمورد مستخدمینی که از تاریخ
1349/8/12 به بعد در مقامات مزبور خدمت نمایند منوط بر آن است که مستخدم در دوران خدمت خود حداقل دو سال تصدی
مقامات دولتی مذکور را بعهده داشته و یا قبل از تصدی مقامات مزبور یکی از مشاغل مندرج در گروه ههای یازده یا دوازده
راعهده دار بوده باشد و در صورتیکه شغل مزبور جزو مشاغل گروه های دوازده گانه نباشد تشخیص همطراز بودن آن با مشاغل
گروه های یازده و دوازده با شورای سازمان امور اداری و استخدامی کشور است. اگر متصدیان مقامات مزبور مشمول مقررات
خاص استخدامیباشند در این صورت مخیرند فقط از یکی از دو حقوق بازنشستگی استفاده کنند رییس دفتر نخست وزیر و
رییس دفتر وزیر از شمول این تبصره مستثنی هستند. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 5
تبصره5 - در تعیین حقوق بازنشستگی مستخدمین رسمی مشمول قانون استخدام کشوری که در دوران خدمت بنمایندگی
یکی از مجلسین انتخاب یا منصوب شده و میشوند بازاء هر دوره نمایندگی حقوق یک گروه بالاتر از حقوق پایه بالاترین گروه
مربوط بشغلی که قبل از نمایندگی تصدی آن را داشته اند مبنای محاسبه قرار میگیرد.
در تعیین مبنای محاسبه حقوق بازنشستگی این قبیل مستخدمین حداکثر دو دوره نمایندگی قابل احتساب است و مبنای مزبور
بجای متوسط حقوق موضوع تبصره 1 این ماده محسوب میشود.
هر گاه مستخدمین مزبور مشمول حکم این ماده یا تبصره 3 آن نیز باشند مخیرند فقط از یکی از حقوق بازنشستگی مربوط
استفاده کنند. حقوق بازنشستگی مستخدمین رسمی که برابر مدت یکدوره کامل قانونگذاری بریاست یا نیابت ریاست مجلسین
انتخاب شده یا میشوند اعم ازشاغل و بازنشسته به ترتیب بر اساس بندهای ت و پ تبصره ماده 32 قانون استخدام کشوری و با
رعایت مقررات این قانون تعیین میشود. (اصلاحی مصوب 1357/10/2)
23
ماده 79
ماده 79 – هر گاه مستخدم رسمی علیل یا به علت حادثه ای ناقص شود به نحوی که از کار کردن باز بماند حقوق وظیفه ای
برابر با یک سی ام متوسط حقوق ضرب در سنوات خدمت دریافت خواهد کرد مشروط بر این که از متوسط حقوق او تجاوز نکند.
تبصره 1
تبصره 1 – در صورتی که سنوات خدمت مستخدم موضوع این ماده از پانزده سال کمتر باشد مدت خدمت او پانزده سال منظور
خواهد گردید.
تبصره 2
تبصره 2 – در صورتی که مستخدم مذکور در این ماده فوت شود نصف حقوق وظیفه او با رعایت شرایط قانونی به وراث وی تعلق
می گیرد.
ماده 80
ماده 80 – هر گاه مستخدم رسمی به علت حادثه ناشی از کار یا به سبب انجام وظیفه علیل یا ناقص شود به نحوی که از کار
کردن باز بماند تمام حقوق او به عنوان حقوق وظیفه در مورد وی بر قرار میگردد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره
تبصره – در صورتی که مستخدم موضوع این ماده فوت شود نصف حقوق وظیفه او با رعایت شرایط مقرر به وراث قانونی وی
تعلق می گیرد ولی اگر فوت او در اثر همان حادثه باشد مقررات ماده 83 این قانون درباره وراث قانونی اجرا خواهد شد.
ماده 81
ماده 81 – هرگاه مستخدم رسمی فوت شود خواه به حد بازنشستگی رسیده یا نرسیده در تاریخ فوت بازنشسته محسوب و نصف
حقوق بازنشستگی او به وراث قانونی وی پرداخت خواهد شد.
تبصره
تبصره – در صورتی که سنوات خدمت مستخدم موضوع این ماده از پانزده سال کمتر باشد مدت خدمت او پانزده سال محسوب
خواهد شد.
ماده 82
ماده 82 – هر گاه مستخدم بازنشسته فوت شود نصف حقوق بازنشستگی او به عنوان حقوق وظیفه طبق مقررات این قانون به
وراث قانونی وی پرداخت خواهد شد.
ماده 83
ماده 83 – هر گاه مستخدم رسمی به سبب انجام وظیفه فوت شود تمام حقوق او به عنوان حقوق وظیفه به وراث قانونی وی
پرداخت خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 84
ماده 84 – برقراری حقوق وظیفه موضوع مواد 79 و 80 و 83 با تصویب شورا صورت خواهد گرفت.
تبصره
تبصره- اعاده بخدمت مستخدمین از کارافتاده در صورتیکه بهبودی حاصل نمایند و توانائی اشتغال یافته باشند قبل از رسیدن
بسن شصت سالگی بلامانع است. (الحاقی مصوب 1353/12/28)
ماده 85
ماده 85 – آن قسمت از سوابق خدمت دولتی مستخدمین رسمی که کسور بازنشستگی مربوط به آن به صندوق
بازنشستگی کشوری پرداخت نشدهباشد خدمت غیر رسمی تلقی میگردد و مدت مذکور با توجه به تبصرههای زیر از لحاظ
بازنشستگی و وظیفه جزو سابقه خدمت آنان محسوب ومنظور خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1357/10/2)
تبصره 1
تبصره 1 - مستخدم موضوع این ماده میتواند وجهی بابت کسور بازنشستگی سنوات خدمت غیر رسمی خود بصندوق
بازنشستگی پرداخت نکند در اینصورت حقوق بازنشستگی و یا حقوق وظیفه موضوع ماده 79 او بر اساس یک چهلم متوسط
حقوق ضربدر سنوات خدمت غیر رسمی بعلاوه یک سیام متوسط حقوق ضربدر سنواتی که با عنوان مستخدم رسمی خدمت
24
کرده است احتساب خواهد شد و فقط آن مدت از خدمت غیر رسمیمستخدم محاسبه میشود که بعلاوه مدت خدمت او
در استخدام رسمی به 30 سال برسد و زائد بر آن مورد احتساب واقع نخواهد شد. (اصلاحی مصوب 1357/10/2)
تبصره 2
تبصره 2 - مستخدمینی که طبق مقررات این قانون تطبیق یا تبدیل وضع یافتهاند در صورتیکه کسور بازنشستگی مدت خدمت
غیر رسمی موضوع اینماده را بر مبنای 8/5 درصد حقوق پایه رسمی که در تاریخ اول فروردین ماه 1347 به آنان تعلق داشته
است پرداخت کنند سوابق مذکور از لحاظبازنشستگی و وظیفه جزو سابقه خدمت رسمی آنان محسوب خواهد شد. و در مورد
مستخدمینی که بعد از تاریخ 31/3/1345 به استخدام رسمی پذیرفته شده یا شوند اولین حقوق پایه رسمی که در بدو خدمت
رسمی به آنانتعلق میگیرد ملاک پرداخت کسور بازنشستگی موضوع این تبصره خواهد بود. (اصلاحی مصوب 1357/10/2)
تبصره 3
تبصره 3 – از لحاظ بازنشستگی و وظیفه فقط آن مدت از خدمت غیر رسمی مستخدم محاسبه میشود که به علاوه مدت
خدمت او در استخدام رسمی به سی سال برسد و زائد بر آن مورد احتساب واقع نخواهد شد.
ماده 86
ماده 86 – وراث قانونی از لحاظ این قانون عبارتند از: فرزندان و زوج یا زوجه دائمی و مادر و پدری که در کفالت متوفی بوده اند
و همچنین نوادگانی که پدر و مادرشان فوت شده و در کفالت متوفی میباشند با دارا بودن شرایط زیر:
الف – فرزندان و نوادگان ذکور از بیست سال کمتر داشته باشند مگر این که به موجب مدارک مثبته در یکی از دانشگاه ها یا
مؤسسات آموزشی رسمی عالی مشغول تحصیل باشند و در این صورت نیز حقوق وظیفه آنها در پایان بیست و پنجمین سال عمر
آنان قطع خواهد شد.
ب – فرزندان و نوادگان اناث تا بیست سالگی به شرط نداشتن شوهر ولی اگر به موجب مدارک مثبته در یکی از دانشگاه ها یا
مؤسسات آموزشی رسمی عالی مشغول تحصیل باشند و شوهر نداشته باشند حقوق وظیفه آنان در پایان بیست و پنجمین سال
عمر آنان قطع خواهد شد.
ت – مادر متوفی به شرط نداشتن شوهر.
ت – عیال دائمی متوفی تا زمانی که شوهر اختیار نکرده باشد.
ث – شوهر در صورتی که علیل و از کار افتاده و تحت کفالت عیال متوفای خود بوده باشد.
ج – فرزندان و نوادگان علیل یا ناقص العضو مستخدم متوفی که قادر به انجام کار نباشند مادام العمر.
ماده 87
ماده 87 – حقوق وظیفه بتساوی بین وراث قانونی مستخدم تقسیم میشود و سهم هر یک از وراث قانونی که قطع میشود
بتساوی بسهام بقیه وراث افزوده میشود.
حکم این ماده از تاریخ تصویب قانون استخدام کشوری (31 /3 /134) قابل اجرا است.
همچنین حکم مندرج در بند ج ماده 86 درباره وراث مستخدمین رسمی که بر اساس قوانین و مقررات سابق حقوق وظیفه آنان
برقرار نشده و یا قطع شده است از این تاریخ قابل اجرا خواهد بود. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
تبصره 1
تبصره 1 - از اول سال 1354 حقوق وظیفه وراث مستخدمین رسمی در هر موردی که در مواد مختلف
قانون استخدام کشوری نصف حقوق وظیفه یا حقوق بازنشستگی تعیین شده است. جز در مورد حقوق وظیفه که بعلت انفصال
یا محرومیت از حقوق اجتماعی مستخدم برقرار میشود به (5/4) حقوق وظیفه یا حقوق بازنشستگی اصلاح میشود. این حکم
25
شامل وراث وظیفه بگیر فعلی جز در مواردی که حقوق وظیفه بعلت انفصال یا محرومیت از حقوق اجتماعی مستخدم برقرار شده
است نیز خواهد بود.
حکم این تبصره شامل مشمولین قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی نیز خواهد بود. (الحاقی مصوب 1353/12/28)
تبصره 2
تبصره 2 - از اول سال 1354 حقوق وظیفه وراث قانونی مستخدمین رسمی موضوع تبصره 3 ماده 78 که قبل از 31 خرداد ماه
1345 فوت شدهاند بمیزان (5/4) حقوق بازنشستگی مقام مربوط ترمیم و پرداخت میشود. (الحاقی مصوب 1353/12/28)
ماده 88
ماده 88 – دریافت بیش از یک حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه یا مستمری یا بازخرید خدمت برای ایام واحد خدمت
ازسازمانها و صندوقهای مربوط به وزارتخانهها، مؤسسات،شرکتهای دولتی، شهرداریها و مؤسسات تابعه و یا وابسته بهآنها و
همچنین مؤسسات غیر دولتی که بیش از بیست و پنجدرصد (25%) سرمایه یا بودجه سالانه آنها به تشخیص هیأتوزیران از
محل درآمد عمومی تأمین میشود ممنوع است. (اصلاحی مطابق قانون اصلاح پارهای از مقررات مربوط به حقوق بازنشستگی،
بانوان شاغل مصوب 1379)
ماده 89
ماده 89 – در صورتی که مستخدم رسمی مدتی از خدمت خود را در شرکتهای دولتی و مؤسسات دولتی مشمول این قانون و
بقیه مدت را در مؤسسات دولتی خارج از شمول این قانون خدمت کند حق دارد حقوق بازنشستگی خود را به تناسب ایام خدمت
در هر یک از این دو دسته مؤسسات از مؤسسه مربوط دریافت کند و برای صندوق بازنشستگی کشوری از لحاظ تعیین میزان
حقوق بازنشستگی این گونه مستخدمین زائد بر سی سال خدمت قابل احتساب نیست. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 90
ماده 90 – اشتغال بازنشستگان در وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون ممنوع است و پرداخت هر گونه وجه از این
بابت از طرف وزارتخانه ها و مؤسسات مزبور به بازنشستگان در حکم تصرف غیر قانونی در وجوه دولتی است.
ماده 91
ماده 91 – از تاریخ تصویب این اصلاحیه اشتغال مستخدمین رسمی بازنشسته در مقامات مذکور در تبصره ماده 32 یا ریاست
مؤسسات و شرکتهای دولتی که انتصاب آن مستلزم امضای وزیر آن وزارتخانه است مشروط بآنکه بسن بازنشستگی اجباری
نرسیده باشند اعاده بخدمت تلقی و مدت اشتغال بشرط پرداخت کسور بازنشستگی مقرر جزو مدت خدمت رسمی محسوب
میگردد. وزراء ونخست وزیران که از تاریخ 22 بهمن ماه 1357 به این مقامات منصوب شده اند بدون رعایت شرط سن
بازنشستگی اجباری اعاده بخدمت خواهند شد. (اصلاحی مصوب 1359/3/14)
ماده 92
ماده 92 – هر گاه مستخدم رسمی که بیش از ده سال سابقه خدمت دارد اصالتا با تبعا به محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم
شود در صورتی که محکومیت او از لحاظ ارتکاب جرائم خدمتی نباشد و به سن پنجاه و پنج سالگی نرسیده باشد معادل آن چه به
عنوان کسور بازنشستگی تا تاریخ محکومیت پرداخته به عنوان کمک به عائله وی پرداخت خواهد شد و در صورتی که در تاریخ
محرومیت از حقوق اجتماعی حداقل پنجاه و پنج سال داشته باشد به عائله او حقوق وظیفه ای برابر با نصف حقوق بازنشستگی
که در تاریخ محرومیت از حقوق اجتماعی به او تعلق می گرفته پرداخت خواهد شد و پس از اعاده حیثیت شخصا از تمام حقوق
بازنشستگی خود استفاده میکند.
ماده 93
ماده 93 – هرگاه شخصی که به موجب این قانون از حقوق بازنشستگی استفاده میکند به موجب حکم دادگاه صلاحیتدار
اصالتا یا تبعا به محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم شود تازمانی که از حقوق اجتماعی محروم است شخصا از دریافت حقوق
26
بازنشستگی محروم خواهد بود در صورتی که محکومیت مربوط به دوره خدمت وی باشد با عائله او همان رفتاری میشود که در
مورد وراث بازنشستگان متوفی میشود و اگر جرم و محکومیت مربوط به دوره بازنشستگی باشد در مدت حیات مستخدم تمام
حقوق بازنشستگی به عائله او پرداخت خواهد شد.
تبصره
تبصره – منظور از عائله افرادی است که طبق ماده 86 و با رعایت شرایط مقرر در آن از حقوق وظیفه استفاده خواهند کرد.
ماده 94
ماده 94 – هر گاه مستخدمینی که طبق مقررات این قانون مستحق دریافت حقوق بازنشستگی شناخته شده اند به موجب حکم
قطعی دادگاه صلاحیتدار از حقوق اجتماعی و به تبع آن از دریافت حقوق بازنشستگی محروم شوند و بعدا برائت ایشان از اتهام
منتسبه در محکمه صلاحیتدار به ثبوت برسد مستحق دریافت حقوق بازنشستگی مدت محرومیت خواهند بود.
ماده 95
ماده 95 – هرگاه مستخدمی که طبق مقررات این قانون از حقوق بازنشستگی یا حقوق وظیفه استفاده میکند مفقودالاثر شود
در مدت یک سال حقوق بازنشستگی و یا وظیفه خود را مطالبه نکند وراث قانونی او در صورتی که طبق شرایط ماده 86 حقوق
وظیفه به آنان تعلق گیرد حق دارند موقتا حقوق وظیفه قانونی خود را تقاضا کنند اگر بعدا معلوم شود مستخدم مذکور فوت شده
حقوق وظیفه موقت از تاریخ فوت به طور دائم برقرار میشود و در صورتی که معلوم شود در حال حیات است وضع حقوق او به
حالت اول اعاده میگردد.
ماده 96
ماده 96 – توقیف حقوق بازنشستگی و وظیفه در قبال مطالبات دولت یا محکومیت حقوقی یا عناوین دیگر از این قبیل فقط تا
میزان یک چهارم حقوق بازنشستگی جایز است.
ماده 97
ماده 97 – ترک تابعیت موجب قطع حقوق بازنشستگی و حقوق وظیفه خواهد شد.
ماده 98
ماده 98- حقوق بازنشستگان و وظیفه بگیران فعلی بر اساس قوانین و مقررات سابق کماکان از محل صندوق بازنشستگی
کشوری پرداخت خواهد شد و در صورتی که ضریب جدول مستخدمین رسمی شاغل تغییر یابد دولت مکلف است به نسبتی که
هزینه زندگی موجب این تغییر شده است حقوق بازنشستگان و وظیفه بگیران را ترمیم کند.
ماده 99
ماده 99 – ملاک تشخیص سن مستخدمینی که در تاریخ تصویب این قانون در دمت دولت هستند شناسنامه ای است که در
تاریخ سوم تیر ماه هزار و سیصد و ی و هفت در دست داشته اند و در مورد مستخدمینی که بعد از تصویب این قانون ه استخدام
دولت پذیرفته میشوند شناسنامه ای است که در بدو استخدام ارائه واهند کرد در صورتی که ماه تولد یا ماه تاریخ ورود به خدمت
مستخدمین از وی مدارک رسمی مشخص نباشد اول مهر ماه محسوب خواهد شد.
ماده 100
ماده 100 – درآمد صندوق بازنشستگی از وجوهی که از حقوق و مزایای مستخدمین رسمی و آزمایشی کسر میشود منحصر
است بوجوه مذکور درمواد 71 و 72 و تبصره 5 ماده 137 این قانون و تبصره 70 قانون بودجه سال 1342 کل کشور و مبلغ ماه
اول هر گونه تفاوت حقوق مستخدم. درصورت عدم کفایت وجوه صندوق بازنشستگی دولت مکلف است کمبود آنرا در بودجه کل
کشور از محل درآمد عمومی تأمین و پرداخت کند. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
تبصره
تبصره - فوق العاده موضوع بندهای ب و پ و ت ماده 39 از تاریخ 1349/1/1 و فوق العاده موضوع بند «ت» ماده مزبور از
تاریخ اجرای مرحله اول قانون استخدام کشوری به مستثنیات مندرج در ماده 71 اضافه میشود و تا زمانی که آییننامه اجرایی
بند های
بندهای ب و پ و ت اصلاحی ماده 39 به تصویب نرسیده است فوِق العاده اشتغالخارج از مرکز و بدی آب و هوا به ترتیبی که در
27
مقررات سابقپیشبینی شده است قابل پرداخت و مشمول معافیت موضوعاین تبصره خواهد بود. (الحاقی مصوب
1349/8/12)
ماده 101
ماده 101 – نحوه بهرهبرداری و استفاده از وجوه صندوق بازنشستگی کشوری در اساسنامه صندوق تعیین خواهد شد. صندوق
میتواند رأساً یا با مشارکت بخش دولتی بانک تأسیس نماید. اساسنامه بانک بتصویب شورای پول و اعتبار خواهد رسید. (اصلاحی
مصوب 1353/12/28)
تبصره
تبصره – استفاده غیر مجاز از وجوه صندوق بازنشستگی کشوری در حکم اختلاس اموال دولتی میباشد. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
ماده 102
ماده 102 – ترتیب و تشریفات مربوط به تقاضای بازنشستگی و صدور احکام و رقراری حقوق بازنشستگی و وظیفه و ترتیب
وصول و پرداخت وجوه بازنشستگی و ظیفه مستخدمین رسمی و همچنین ترتیب نگهداری حساب ها طبق آیین نامه ای خواهد
بود که توسط سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب شورا ی رسد.
فصلهمن–درتشکیلسازماناموراداریواستخد یامکشور
ماده 103
ماده 103 – به موجب این قانون به جای شورای عالی اداری کشور سازمان مور اداری و استخدامی کشور وابسته به نخست
وزیری تاسیس میشود کلیه اوراق اسناد و دارایی همچنین مستخدمین شورای عالی اداری کشور به سازمان امور داری و
استخدامی کشور منتقل میشوند. آیین نامه های فعلی شورای عالی اداری شور تا تصویب آیین نامه های مذکور در این قانون
مورد عمل سازمان امور داری و استخدامی کشور خواهد بود.
ماده 104
ماده 104 – وظایف سازمان امور اداری و استخدامی کشور به قرار زیر است:
الف – در زمینه امور استخدامی.
1 – مراقبت در حسن اجرای قوانین و مقررات استخدامی کشور در زارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون.
2 – دادن دستورهای لازم درباره نحوه اجرای مقررات و قوانین استخدامی شور به منظور ایجاد هماهنگی.
3 – رسیدگی به شکایات استخدامی مستخدمین رسمی.
4 – انجام مطالعات و تحقیقات لازم در امور استخدامی و دادن پیشنهادها نظرهای مشورتی به دولت.
5 – اداره امور بازنشستگی مستخدمین رسمی و وظیفه بگیران.
6 – اداره امور استخدامی مستخدمین آماده به خدمت.
7 – اظهار نظر درباره مقررات استخدامی مؤسسات دولتی خارج از شمول این قانون.
ب – در زمینه امور تشکیلاتی و روش ها و تشریفات اداری
1- بررسی و تهیه پیشنهاد درباره هدف ها و وظائف وزارتخانه ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
2 – بررسی و پیشنهاد تفکیک وظائف وزارتخانه ها ومؤسسات و شرکتهای دولتی به منظور تمرکز امور مشابه در وزارتخانه ها و
28
مؤسسات دولتی ذیصلاحیت. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
3 – تجدید نظر در سازمان داخلی وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون.
4 – بررسی و تهیه پیشنهاد درباره حذف تشریفات زائد به منظور تسهیل و بهبود جریان کارها.
5 – بررسی و تهیه پیشنهاد درباره طرز تنظیم بودجه و روش های حسابداری و ممیزی و خزانه داری و مقررات مالی و کارپردازی و
انبارداری و بایگانی و سایر مسائل اداری.
6- ارزشیابی کارآئی و عملکرد در دستگاههای اجرائی کشوری (موضوع بند 8 ماده 4 قانون برنامه و بودجه کشور مصوب اسفند
1351) بمنظورارشاد و راهنمائی آنها در جهت برقراری روشهای صحیح اداری و اصول مدیریت و گزارش آن به نخست وزیر.
آئیننامه اجرائی این بند به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی کشور به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید. (الحاقی مصوب
1353/12/28)
ماده 105
ماده 105 – سازمان امور اداری و استخدامی کشور دارای ارکان زیر است: (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
الف - شورای امور اداری و استخدامی کشور که در این قانون باختصار شورا نامیده میشود.
ب - هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی.
پ - دبیر کل
ماده 106
ماده 106 – هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی مرکب از پنج نفر خواهد بود که از بین مستخدمین رسمی شاغل یا بازنشسته
که لااقل پانزده سال سابقه خدمت دولتی و سابقه وزارت یا معاونت وزارت یا سفارت یا استانداری یا سابقه خدمت قضایی در دیوان
عالی کشور داشته باشند به پیشنهاد نخست وزیر و تصویب هیئت وزیران برای مدت سه سال بنا به فرمان همایونی منصوب
میشوند. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
اعضای هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی به طور تمام وقت موظفا انجام وظیفه میکنند و جز این وظیفه حق ندارند هیچ
نوع شغل موظف دیگری داشته باشند.
تبصره 1
تبصره 1 – در صورتی که مستخدم بازنشسته به عضویت هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی منصوب شود فقط میتواند از
یکی از دو حقوق بازنشستگی یا عضویت شورا استفاده کند.
تبصره 2
تبصره 2 – انتصاب مجدد اعضای هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی بلامانع است و در صورت فوت و یا استعفای هر یک
از اعضای هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی یک نفر دیگر که دارای شرایط مقرر باشد برای بقیه مدت به جانشینی وی
برگزیده میشود.
تبصره 3
تبصره 3 – اعضای هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی در هر دوره یک نفر را از میان خود به ریاست هیئت رسیدگی به
شکایات استخدامی بر می گزینند.
تبصره 4
تبصره 4 – طرز کار و رسیدگی هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی نسبت به مسائل مطروحه بر طبق آیین نامه ای خواهد بود
که توسط هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی تهیه و به وسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور پیشنهاد و به تصویب
هیئت وزیران می رسد.
29
تبصره 5
تبصره 5 – بر کناری هر یک از اعضای هیئت رسیدگی به شکایات استخدامی پس از رسیدگی به دلائل لزوم بر کناری فقط با
تصویب هیئت وزیران صورت خواهد گرفت.
ماده 107
ماده 107 – دبیر کل سازمان امور اداری و استخدامی کشور از بین مستخدمینی که اقلا ده سال سابقه خدمت داشته و صاحب
بصیرت و سابقه در امور اداری و دارای تحصیلات عالیه باشند به پیشنهاد نخست وزیر و به فرمان همایونی برای مدت پنج سال
منصوب میشود و انتصاب مجدد دبیر کل به ترتیب مذکور در این ماده بلامانع است.
ماده 108
ماده 108 – ترکیب اعضای شورا و ترتیب تشکیل جلسات و نحوه انجام وظایف آن به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی
کشور و با تصویب هیئت وزیران تعیین میشود.
شورا دارای وظایف و اختیارات زیر است:
الف - رسیدگی و تصویب آئیننامههائی که بموجب قانون در صلاحیت شورا است.
ب - اظهار نظر نسبت به مسائلی که از نظر دبیر کل به شورا ارجاع میشود. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 109
ماده 109 – دبیر کل به واحدهای تابعه سازمان امور اداری و استخدامی کشور ریاست دارد و عالی ترین مرجع اداری سازمان
است و در حدود قوانین و مقررات موضوعه مسئول کلیه امور سازمان امور اداری و استخدامی کشور است.
ماده 110
ماده 110 – دبیر کل در حدود قوانین از کلیه حقوق و اختیارات برای اداره امور سازمان امور اداری و استخدامی کشور بهره مند
است و نصب و عزل کلیه مستخدمین سازمان بنا به دستور وی به عمل می آید همچنین کلیه پرداخت های سازمان امور اداری
و استخدامی کشور در حدود بودجه مصوب به دستور دبیر کل صورت می گیرد. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 111
ماده 111 – دبیر کل در اجرای وظائف قانونی خود مسئول نخست وزیر است.
تبصره
تبصره - دبیرکل میتواند قسمتی از وظایف خود را بمعاونان خود تفویض نماید. معاونان دبیرکل و معاونان وزراء مشاور مشمول
مقررات مربوط بمعاونان وزارتخانه ها خواهند بود. (الحاقی مصوب 1349/8/12)
ماده 112
ماده 112 – دستورهای سازمان امور اداری و استخدامی کشور در زمینه امور استخدامی موضوع قسمت های (1) و (2) و (5)
بند الف
بند الف و قسمت (3) بند ب ماده 104 این قانون در حدود قوانین و مقررات مربوط برای تمام وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی
مشمول این قانون لازم الاجرا است.
تبصره
تبصره – وزارتخانه ها و شهرداری ها و کلیه مؤسسات دولتی اعم از آن که مشمول مقررات این قانون باشند یا نباشند مکلفند
نسبت به کلیه لوایح استخدامی و هر نوع وضع و اصلاح و تغییر تشکیلات و مقررات استخدامی قبلا موافقت سازمان امور اداری
و استخدامی کشور را جلب نمایند. تشکیلات شرکتهای دولتی با رعایت ضوابطی که از طرف سازمان امور اداری و استخدامی
کشور پیشنهاد و به تصویب هیئت وزیران میرسد به تصویب مراجع مقرر در اساسنامه مربوط خواهد رسید. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
30
ماده 113
ماده 113 – وزارتخانه ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و مؤسسات مذکور در بند ت ماده 2 موظفند کلیه اطلاعات و اسناد و
اوراق و مدارک مربوط به وظایف سازمان امور اداری و استخدامی کشور را در موارد لازم در اختیار آن سازمان قرار دهند.
(اصلاحی مصوب 1353/12/28)
فصل مده–درمقرراتمختلف
ماده 114
ماده 114 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون نمیتوانند جز در موارد مطرح در این قانون مستخدم رسمی را از
پست سازمانی وی بر کنار کنند مگر این که بلافاصله او را به پست سازمانی دیگری منصوب نمایند.
ماده 115
ماده 115 – حذف و یا ایجاد پست سازمانی فقط به پیشنهادوزارتخانه یا مؤسسه دولتی مربوط و تأیید سازمان امور اداریو
استخدامی کشور به عمل خواهد آمد مشروط بر این که اعتبارلازم برای ایجاد پست سازمانی جدید موجود باشد.
ماده 116
ماده 116 – در صورتی که به علت حذف پست سازمانی یا انحلال وزارتخانه یا شرکت یا مؤسسه دولتی به وجود یک عده ای از
مستخدمین رسمی احتیاج نباشد مستخدم یا مستخدمین مزبور به حال آماده به خدمت در می آیند. (اصلاحی مصوب
1353/12/28)
تبصره 1
تبصره 1 – در مورد حذف پست سازمانی مستخدمین آماده به خدمت مدت شش ماه با اطلاع سازمان امور اداری و استخدامی
کشور در اختیار وزارتخانه یا شرکت یا مؤسسه دولتی متبوع خود خواهند بود چنان چه ظرف شش ماه مذکور برای این قبیل
مستخدمین پست سازمانی دیگر در آن وزارتخانه یا مؤسسه دولتی یافت نشود در خاتمه مدت مزبور با محل حقوقی خود در اختیار
سازمان امور اداری و استخدامی کشور قرار خواهند گرفت تا سازمان پست سازمانی دیگری برای آنان در وزارتخانه ها یا مؤسسات
دولتی فراهم کند. (حذف شده بهموجب قانون مصوب 1350/3/30)
تبصره 2
تبصره 2 – در مورد انحلال شرکت یا مؤسسه دولتی مستخدمین آماده بخدمت آن مؤسسه در اختیار وزارتخانه مربوط قرار
میگیرند. (اصلاحی مصوب 1350/3/30)
تبصره 3
تبصره 3 – در مورد انحلال وزارتخانه مستخدمین آماده به خدمت آن وزارتخانه بلافاصله در اختیار سازمان امور اداری و
استخدامی کشور قرار خواهند گرفت تا سازمان مزبور پست سازمانی دیگری برای آنان در وزارتخانه ها و یا شرکت یا مؤسسات
دولتی فراهم کند.
تبصره 4
تبصره 4 - هر گاه پست ثابت سازمانی مستخدم رسمی که در اختیار وزارتخانه یا شرکت یا مؤسسه دولتی متبوع خود نیست
بدیگری واگذار شده باشد ومستخدم مجد ًدا در اختیار آن وزارتخانه یا مؤسسه دولتی قرار گیرد تا زمانی که به پست ثابت سازمانی
منصوب نشده است آماده بخدمت خواهد بود. (الحاقی مصوب 1349/8/12)
ماده 117
ماده 117 – بمستخدمین رسمی که بحال آماده بخدمت درمیآیند ششماه اول تمام حقوق گروه و پایه مربوط و تفاوت تطبیق
حقوق و پس از آن تا پایان دوران آمادگی بخدمت نصف مبلغ مزبور پرداخت خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
تبصره
تبصره– 1 دوران آمادگی به خدمت با پرداخت کسور بازنشستگی به ماخذ تمام حقوق جز سابقه خدمت مستخدمین رسمی
محسوب خواهد شد.
31
تبصره 2
تبصره 2- ...
تبصره 3
تبصره 3- کسانی که به بالاترین گروه جدول حقوق موضوع ماده 32 و یا بالاترین پایه قضایی و یا یکی از مقامات مذکور در
تبصره
تبصره ماده 32 این قانون نائل شده یا میشوند به ازای هر دوره نمایندگی به ترتیب از آخرین گروه به مقام مذکور در بند (الف) و از
هر مقام به مقام بالاتر و حداکثر تا بند (پ) تبصره مذکور ارتقا می یابند.
حقوق گروه و پایه یا مقامی که به ترتیب فوق در مورد مستخدمین مذکور در این تبصره تعیین میشود در صورت اشتغال و
بازنشستگی و همچنین در مورد تعیین حقوق وظیفه آنان نیز ملاک محاسبه قرار می گیرد.
گروه قطعی مستخدمین رسمی مذکور در دوران نمایندگی نیز به ترتیب مندرج در این تبصره تعیین میشود.
تبصره 4
تبصره 4- مستخدمین رسمی که به مستشاری دیوان محاسباتانتخاب میشوند در پایان دوره عضویت در صورتی که مجدداًبه
عضویت دیوان مذکور انتخاب نشوند به پست سازمانی دیگری منصوب میشوند و هرگاه پست سازمانی بلامتصدیموجود نباشد
آماده به خدمت خواهند شد و در دوران آمادگیبه خدمت از تمام حقوق پایه گروه مربوط استفاده خواهند کرد.
ماده 118
ماده 118 – وزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون مکلفند تا زمانی که مستخدم آماده بخدمت در اختیار دارند برای
تصدی پستهائی کهجدیداً ایجاد میشود و یا بدون متصدی است از مستخدمین مزبور اسنفاده [استفاده] نمایند و فقط در صورتی
مجاز بهاستخدام هستند که یا مستخدم آماده بخدمت واجد شرایط نداشته باشند یا نتوانند از مستخدمین آماده بخدمت واجد
شرایط در سایر وزارتخانهها و مؤسسات دولتی استفاده کنند. (اصلاحی مصوب 1350/3/30)
تبصره
تبصره – استفاده از مستخدمین آماده به خدمت در پستهایی که جدیدا ایجاد میشود یا بدون متصدی است مشروط به آن
است که پست مزبور از لحاظ رسته و گروه مشاغل و شرایط احراز با سوابق و تحصیلات مستخدم متناسب و در سلسله مراتب
اداری لااقل همطراز آخرین پست مورد تصدی مستخدم مزبور باشد ولی در صورتی که پست سازمانی بلاتصدی در همان گروه یا
گروه بالاتر برای ارجاع به ویموجود نباشد میتوان با وی طبق تبصره 2 ماده 36 رفتار کرد.
ماده 119
ماده 119 – با مستخدم آماده بخدمتی که تا دو ماه از تاریخ ابلاغ حکم رسمی انتصاب مجدد که با رعایت مقررات تبصره ماده
118 صادر شده باشد درمحل خدمت خود حاضر نشود طبق حکم ماده 65 این قانون رفتار خواهد شد. (اصلاحی مصوب
1349/8/12)
تبصره
تبصره – در صورتی که مستخدمین مشمول این ماده بعدا داوطلب شغلی باشند با آنان طبق مفاد مواد 68 و 69 این قانون رفتار
خواهد شد و اگر به خدمت پذیرفته شوند سوابق خدمت قبلی آنان از هر حیث ملحوظ و احتساب میشود. (حذفشده بهموجب
1349/8/12)
ماده 120
ماده 120 – دولت میتواند به تقاضای مستخدم آماده به خدمت سابقه خدمت او را بازخرید و مستخدم مزبور را از خدمت دولت
معاف کند.
32
تبصره 1
تبصره 1 – وجهی که در ازا بازخرید خدمت مستخدم به او پرداخت خواهد شد عبارت خواهد بود از کلیه وجوهی که به صندوق
بازنشستگی کشوری پرداخته به اضافه یک ماه آخرین حقوق پایه مستخدم در ازا هر سال خدمت کسر یک سال به نفع مستخدم
محسوب خواهد شد.
تبصره 2
تبصره 2 – چنان چه مستخدم مرخصی استحقاقی استفاده نشده داشته باشد حقوق ایام مرخصی نیز به وجوه مذکور در تبصره
فوق اضافه خواهد شد.
تبصره 3
تبصره 3 – استخدام مجدد افرادی که خدمتشان باز خرید شده است در وزارتخانه ها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و
مؤسسات موضوع بند ت ماده 2 این قانون ممنوع است و در صورتی که ثابت شود افراد مزبور به خدمت یکی از مؤسسات و
شرکتهای مذکور در آمده اند کلیه وجوه پرداختی به ایشان به استثنای وجوه بازنشستگی پس گرفته خواهد شد و دولت در قبال
سوابق خدمت آنان هیچ گونه تعهدی نخواهد داشت. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 121
ماده 121 – دولت میتواند مستخدمین آماده به خدمت را که به سن شصت سالگی می رسند با هر قدر سابقه خدمت بازنشسته
کند.
ماده 122
ماده 122 – در صورت اشتغال مستخدمین آماده به خدمت در یکی از وزارتخانه ها و یا مؤسسات دولتی حقوق دوران آماده به
خدمت قطع خواهد شد و در صورتی که مستخدمین مزبور در یکی از شرکتها یا مؤسسات دولتی مستثنی شده از شمول این
قانون مشغول خدمت شوند طبق مفاد ماده 144 با آنان رفتار خواهد شد. ولی در کلیه مواردی که در این قانون پرداخت تمام
حقوق دردوران آمادگی به خدمت بیش از شش ماه تجویز شده است درصورتی که مستخدم با اشتغال در مؤسسه دیگری غیر از
مؤسسات موضوع این ماده در مدت زاید بر شش ماه از تاریخآمادگی به خدمت وجهی دریافت نماید دریافت حقوق آمادگیبه
خدمت ممنوع است. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 123
ماده 123 – آیین نامه مربوط به طرز اجرای مواد 116 و 118 و 119 و تبصره 3 ماده 120 توسط سازمان امور اداری و
استخدامی کشور تهیه و به تصویب شورا خواهد رسید.
ماده 124
ماده 124 – وضع استخدامی مستخدمین رسمی منحصرا یکی از حالات زیر را خواهد داشت و نمیتوان مستخدم را در حال
استخدامی دیگری قرار داد:
الف – حال اشتغال و آن وضع مستخدمی است که در پست معینی انجام وظیفه میکند.
ب – حال مرخصی و آن وضع مستخدمی است که از مرخصی استحقاقی موضوع ماده 47 یا مرخصی بدون حقوق موضوع ماده
49 این قانون استفاده میکند.
ت – حال معذوریت و آن وضع مستخدمی است که از مرخصی استعلاجی موضوع ماده 48 این قانون استفاده میکند.
ت – حال آمادگی به خدمت و آن وضع مستخدمی است که طبق این قانون تصدی شغلی را به عهده نداشته و در انتظار ارجاع
خدمت است.
ث – حال مأموریت و آن وضع مستخدمی است که به طور موقت مأمور انجام وظیفه خاصی گردیده یا از طرف وزارتخانه و مؤسسه
متبوع به وزارتخانه یا مؤسسه دولتی دیگری به طور موقت اعزام شده باشد.
ج – حال خدمت زیر پرچم و آن وضع مستخدمی است که طبق قوانین مربوط به خدمت زیر پرچم مشغول است.
33
چ – حال خدمت آزمایشی و آن وضع مستخدمی است که امتحانات ورودی به استخدام کشوری را گذرانیده و در حال طی دوره
آزمایشی موضوع ماده 17 این قانون است.
ح – حال بازنشستگی و آن وضع مستخدمی است که طبق قانون به موجب حکم رسمی مراجع صلاحیتدار از حقوق بازنشستگی
استفاده میکند.
خ – حال ازکارافتادگی و آن وضع مستخدمی است که طبق مفاد مواد 79 یا 80 قادر به کار کردن نبوده و از حقوق وظیفه مصرح
در این قانون استفاده میکند.
د – حال تعلیق و آن وضع مستخدمی است که طبق حکم مقامات صلاحیتدار به علت صدور کیفر خواست از طرف مقامات
قضایی از ادامه خدمت ممنوع میشود.
ذ – حال انفصال موقت و آن وضع مستخدمی است که به موجب حکم قطعی دادگاه اداری یا کیفری اصالتا یا تبعا برای مدت
معینی از اشتغال به خدمت ممنوع است.
ر – حال انفصال دائم و آن وضع مستخدمی است که به موجب حکم قطعی دادگاه اداری یا کیفری اصالتا یا تبعا برای همیشه از
خدمت دولت محروم است.
ز – حال استعفا و آن وضع مستخدمی است که طبق ماده 64 این قانون از خدمت مستعفی شده است. (اصلاحی مصوب
1349/8/12)
ژ – حال غیبت موجه و آن وضع مستخدمی است که به عللی خارج از حدود قدرت و اختیار خود نتوانسته است در محل خدمت
حاضر شود و به موجه بودن عذر او طبق تبصره ماده 65 این قانون محرز شده باشد.
س- حال اخراج و آن وضع مستخدمی است که به موجب حکم قطعی دادگاه اداری بمجازات مقرر در بند ت ماده 59 محکوم یا
طبق ماده 65 اخراج شده باشد.
ش- حال برکناری و آن وضع مستخدمی است که مجازاتمقرر در بند ت ماده 59 درباره او اجرا شده باشد. (الحاقی مصوب
1349/8/12)
ماده 125
ماده 125 – در صورتی که مستخدم رسمی به خدمت زیر پرچم احضار شود مدت خدمت زیر پرچم جز سابقه خدمت او محسوب
میشود.
تبصره
تبصره – مستخدمی که به خدمت زیر پرچم احضار شود مکلف است حداکثر ظرف دو ماه پس از اتمام خدمت زیر پرچم خود را به
وزارتخانه یا مؤسسه دولتی مربوط معرفی و آمادگی خود را برای خدمت اعلام دارد و وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مکلفند
مستخدمین مذکور را به خدمت بگمارند و در صورتی که پست سازمانی مناسب برای ارجاع به مستخدمین مذکور موجود نباشد
این گونه مستخدمین به حال آماده به خدمت در خواهند آمد.
ماده 126
ماده 126 – مستخدم رسمی که طبق قانون به حال تعلیق در آمده است پس از احراز برائت قطعی از اتهام یا اتهامات منتسبه به
خدمت گمارده خواهد شد و مدت تعلیق جز سابقه خدمت او محسوب و حقوق مدت تعلیق وی پرداخت خواهد گردید ولی چنان
چه برای مستخدم رسمی که از حال تعلیق خارج میشود پست سازمانی موجود نباشد به صورت آماده به خدمت در خواهد آمد.
34
ماده 127
ماده 127 – مستخدم رسمی که به موجب حکم قطعی دادگاه اداری یا کیفری اصالتا یا تبعا به انفصال موقت محکوم شود بعد از
اتمام مدت انفصال به خدمت گمارده میشود ولی چنان چه پستی برای وی موجود نباشد به حال آماده به خدمت در می آید.
مدت انفصال موقت در هیچ حال جز سابقه خدمت محسوب نخواهد شد.
ماده 128
ماده 128 – هیچ مستخدمی به شغل تحویل داری یا تحصیل داری نقدی یا جنسی دولت گمارده نخواهد شد مگر این که قبلا
وجه الضمان و یا ضامن معتبری به وزارتخانه یا مؤسسه مربوط بدهد میزان وجه الضمان و شرایط ضامن طبق آیین نامه ای
خواهد بود که به پیشنهاد وزارت دارایی به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید.
ماده 129
ماده 129 – انتصاب مستخدمی که در پست صاحب جمعی انجام وظیفه می نماید به پست سازمانی دیگر تا موقعی که حساب
دوره عملیات او تسویه نشده است ممنوع است.
ماده 130
ماده 130 – در صورتی که مستخدم رسمی فوت شود و استحقاق مرخصی داشته باشد حداکثر چهار ماه حقوق او بابت مرخصی
استحقاقی به وراث قانونی وی پرداخت خواهد شد.
فصلیاز مده–درتطبیقوضعمستخد نمیبامواداینق وانن
ماده 131
ماده 131 – مستخدمین دولت که در تاریخ تصویب این قانون مشمول پرداخت کسور بازنشستگی کشوری هستند مستخدم
رسمی محسوب میشوند.
ماده 132
ماده 132 – دولت مکلف است وضع استخدامی مستخدمین رسمی را به استثنای مستخدمین مذکور در بند ج ماده 2 با مقررات
این قانون تطبیق کند.
ماده 133
ماده 133 – گروه و پایه مستخدمین رسمی که در تاریخ تصویب این قانون در خدمت دولت هستند پس از اجرای ماده 30 با توجه
به شغل مورد تصدی تعیین میشود ولی تا هنگامی که گروه و پایه قطعی آنان معین نشده است برای تعیین محل حقوق
مستخدمین مزبور و انطباق آن با جدول حقوق مندرج در این قانون سازمان امور اداری و استخدامی کشور مستخدمین رسمی را
به طور موقت در یکی از گروه های هفت گانه زیر قرار خواهد داد و حکم موقت برای آنان صادر خواهد شد و پایه آنان در گروه
مربوط با احتساب کلیه سنوات خدمت دولتی آنها به ازا هر دو سال یک پایه تعیین میشود پس از اجرای مفاد ماده 30 نیز
مستخدمین در گروهی پائین تر از گروه موقت قرار نخواهند گرفت: (اصلاحی مصوب 1357/10/2)
گروه یک - مستخدمین جزء که عملا متصدی مشاغل خدمتگزاری جزء هستند و متصدیان مشاغل نظیر خدمتگزاری جزء به
تشخیص سازمان امور اداری و استخدامی کشور با هر قدر تحصیل. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
گروه دو – مستخدمینی که دارای تحصیلات مقدماتی قدیمه یا تحصیل رسمی تا پایان دوره اول متوسطه هستند.
گروه سه – مستخدمینی که احراز رتبه آنان طبق قوانین خاص مربوط مستلزم داشتن گواهی نامه سوم متوسطه و گذراندن یک
دوره آموزشی بوده که معادل دیپلم کامل شناخته نشده است.
گروه چهار – مستخدمینی که دارای دیپلم دوره کامل متوسطه یا گواهی نامه از هنرستان ها یا آموزشگاه های حرفه ای یا فنی
باشند که معادل تحصیلات دوره کامل متوسطه شناخته شده باشد.
35
گروه پنج – دبیران غیر لیسانسیه و مستخدمینی که علاوه بر داشتن گواهی نامه دوره کامل متوسطه یک دوره تخصصی گذرانده
باشند و ارزش دوره مذکور از طرف مراجع صالحه فرهنگی عالی یا فوق دیپلم شناخته شده باشد.
گروه شش – مستخدمینی که دارای دانشنامه لیسانس هستند یا ارزش تحصیلی آنها لیسانس شناخته شده باشد.
گروه هفت – مستخدمینی که دوره تحصیلات دانشگاهی را تمام کرده و دانشنامه دکتری یا فوق لیسانس که دوره تحصیلی آن
کمتر از پنج سال نباشد داشته باشند.
تبصره 1
تبصره 1 – مستخدمین رسمی مشمول این قانون در موقع تغییر گروه موقت به گروه قطعی در پایهای از گروه قطعی قرار میگیرند
که در گروه موقت دارابودهاند و چنانچه پایه مزبور در گروه قطعی وجود نداشته باشد آخرین پایه گروه جدید به آنان اعطاء میشود.
(اصلاحی مصوب 1357/10/2)
تبصره 2
تبصره 2- مستخدمین رسمی که به منظور اشتغال به مشاغلمدیریت عامل یا بازرس (حسابرس) یا عضویت در هیأتهایمدیره
و یا هیأتها و شوراهای قانونی دیگر بهطور موظف وتمام وقت به شرکتهای دولتی و مؤسسات دولتی غیرمشمولمأمور میشوند
مشاغل مورد تصدی آنان با مشاغل گروههایجداول حقوق ماده 30 این قانون تطبیق و گروه شغل آنان بر این اساس تعیین
میشود.
تشخیص همطراز بودن مشاغل موضوع این تبصره با مشاغلگروههای جداول حقوق این قانون با شورا است.
ماده 134
ماده 134 – دولت مکلف است اجرای مرحله یک موضوع ماده 133 را پس از اجرای مفاد تبصره 3 ماده 8 در مورد هر یک از
وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون به انجام رساند.
ماده 135
ماده 135 – در صورتی که مبلغ حقوق مستخدم رسمی پس از تطبیق وضع استخدامی او با مقررات این قانون از مجموع مبلغ
حقوق – حق تاهل و مدد معاش اولاد وی که طبق قانون مستحق دریافت آن است کمتر شود تفاوت این دو مبلغ را به عنوان
تفاوت تطبیق حقوق دریافت خواهد کرد و تا زمانی که مبلغ حقوق این گونه مستخدمین با جمع مبلغ حقوق حق تاهل و مدد
معاش اولاد که قبل از تطبیق وضع دریافت می کرده اند برابر یا از آن بیشتر نشده باشد تا مدت چهار سال هر نوع ترفیع بابت
تفاوت مذکور محسوب خواهد شد ولی پس از انقضا این مدت ترفیعات خود را به اضافه تفاوت مذکور دریافت خواهند کرد مشروط
بر آن که مجموع حقوق و تفاوت تطبیق حقوق آنان در مرحله موقت تطبیق موضوع ماده 133 از حداکثر حقوق نوع رتبه
مستخدم قبل از تطبیق و در مرحله قطعی موضوع همان ماده از حقوق حداکثر پایه گروه شغل تجاوز نکند.
تبصره
تبصره – در صورتی که مستخدم مبلغی تفاوت تطبیق حقوق داشته باشد ولی فوق العاده شغل وی از مجموع مزایا و فوق العاده
های مذکور در ماده 136 زیادتر شود اگر تفاوت این دو مبلغ بیشتر از تفاوت تطبیق حقوق باشد در این صورت به مستخدم فوق
العاده شغل پس از کسر تفاوت تطبیق حقوق پرداخت میشود در صورتی که تفاوت دو مبلغ مذکور از تفاوت دو مبلغ مذکور از
تفاوت تطبیق حقوق کمتر و یا برابر باشد به مستخدم از بابت فوق العاده شغل مبلغی معادل مجموع مزایای مذکور در ماده 136
پرداخت خواهد شد.
ماده 136
ماده 136 – مستخدم رسمی که در تاریخ تطبیق وضع استخدامی او با مقررات این قانون به اقتضای پست مورد تصدی مزایای
مستمری دریافت می دارد که جز فوق العاده ها و هزینه های مذکور در این قانون منظور نشده است کماکان مبلغی را که تحت
36
آن عناوین دریافت می داشته است دریافت خواهد کرد و در صورتی که مبلغ دریافتی از مبلغ فوق العاده شغلی که به استناد این
قانون به او تعلق می گیرد بیشتر باشد تفاوت این دو مبلغ را به عنوان تفاوت تطبیق مزایا دریافت خواهد کرد. (اصلاحی مصوب
1357/10/2)
تبصره 1
تبصره 1 – در صورتی که مستخدم رسمی مبلغی تفاوت تطبیق مزایا داشته باشد ولی حقوق وی پس از تطبیق وضع استخدامی
با مقررات این قانون از مجموع حقوق و حق تاهل و مدد معاش اولاد وی بیشتر شود اگر تفاوت این دو مبلغ از تفاوت تطبیق مزایا
بیشتر و یا برابر با آن باشد در این صورت مستخدم رسمی از مقررات این ماده استفاده نخواهد کرد ولی در صورتی که تفاوت دو
مبلغ مذکور از تفاوت تطبیق مزایا کمتر شود به مستخدم تفاوت تطبیق مزایا پس از کسر تفاوت مبلغ دو حقوق پرداخت میشود.
تبصره 2
تبصره 2 – مستخدمین رسمی که طبق مقررات قانونی مربوط حقوق بیشتری از حقوق رتبه قانونی خود دریافت میکنند مابه
التفاوت به عنوان مزایای مذکور در این ماده محسوب میشود و نسبت به آن طبق مفاد این ماده رفتار خواهد شد.
تبصره 3
تبصره 3 – از تاریخ تصویب این قانون به هیچ یک از مستخدمین رسمی بابت حقوق و مزایای مستمر و تفاوت تطبیق نمیتوان
بیش از حداکثر حقوق و فوق العاده شغل مذکور در فصل سوم این قانون پرداخت کرد.
تبصره 4
تبصره 4 – انواع مزایای مستمر مذکور در این ماده به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی کشور و تصویب هیئت وزیران
تعیین خواهد شد.
تبصره 5
تبصره 5 – حذف شده به موجب (1349/8/12)
ماده 137
ماده 137 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون مکلفند طبق سازمان و پستهای ثابت سازمانی مصوب خود
بمستخدمین غیررسمی ازقبیل دون پایه، حکمی، پیمانی و روزمزد را که در تاریخ 45/3/31 در استخدام دارند و همچنین
افرادی را که طبق قوانین خاص خود کارگر شناخته شده و در تاریخ مذکور به مشاغل غیر کارگری اشتغال داشته اند با رعایت
تبصره
تبصره های زیر بمستخدم رسمی تبدیل کنند. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
تبصره 1
تبصره 1 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون نمیتوانند تا زمانی که مستخدم رسمی واجد شرایطی در اختیار
دارند که شاغل پست سازمانی نیست پستهای ثابت سازمانی را به مستخدمین غیر رسمی ارجاع و وضع استخدامی آنان را
تبدیل کنند.
تبصره 2
تبصره 2 – تعیین گروه و پایه مستخدمین غیر رسمی در دو مرحله صورت می گیرد:
الف – در مرحله اول گروه مستخدمین غیر رسمی به طور موقت با رعایت حداقل مدرک تحصیلی لازم برای احراز شغل مورد
تصدی به شرح زیر تعیین و پایه آنان در گروه مربوط با احتساب کلیه سنوات خدمت دولتی آنان به ازا هر دو سال یک پایه
تشخیص میگردد. (اصلاحی مصوب 1357/10/2)
گروه یک – گروه یک. مستخدمین جزء که عملا متصدی مشاغل خدمتگزاری جزء هستند و متصدیان مشاغل نظیر خدمتگزاری
جزء به
جزء به تشخیص سازمان اموراداری و استخدامی کشور با هر قدر تحصیل. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
گروه دو – متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازم برای احراز آنها داشتن گواهی نامه دوره اول متوسطه است.
37
گروه سه – متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازم برای احراز آنها داشتن گواهی نامه سوم متوسطه و گذراندن یک
دوره آموزشی که معادل دیپلم کامل شناخته نشده است باشد.
گروه چهار – متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازم برای احراز آنها داشتن دیپلم دوره کامل متوسطه یا گواهی نامه از
هنرستان ها یا آموزشگاه های حرفه ای یا فنی باشد که معادل تحصیلات دوره کامل متوسطه شناخته شده باشد.
گروه پنج – متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازم برای احراز آنها داشتن گواهی نامه دوره کامل متوسطه و گذراندن
یک دوره تخصصی است که ارزش آن از طرف مراجع صالحه فرهنگی عالی یا فوق دیپلم شناخته شده باشد.
گروه شش – متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازم برای احراز آنها داشتن دانشنامه لیسانس باشد.
گروه هفت – متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازم برای احراز آنها داشتن دانشنامه دکتری یا فوق لیسانس باشد که
دوره تحصیلی آن کمتر از پنج سال باشد.
ب – در مرحله دوم گروه و پایه مستخدمین مزبور به اقتضای شرایط احراز شغل مورد تصدی تعیین میشود.
تبصره 3
تبصره 3 – شرط تحصیلی مذکور در گروه های فوق مانع از آن نخواهد بود که در اجرای ماده 30 و تعیین شرایط احراز مشاغل و
تخصیص آنها به گروه های دوازده گانه در موارد لزوم تجربه جانشین تحصیلات گردد. همچنین در رشتههای مشاغل دبیری و
آموزگاری و پزشکی و مشاغل نظیر که سلسله مراتب اداری در آنها ملحوظ نیست تجربه و تخصص بر اساس آئین نامه ای که از
طرف سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و بتصویب شورا خواهد رسید ملاک طبقه بندی قرار میگیرد و متصدیان
اینگونه مشاغل در صورت احراز شرایط بدون تغییر شغل با رعایت ماده 30 بگروههای بالاتر ارتقاء خواهند یافت. (اصلاحی
مصوب 1349/8/12)
تبصره 4
تبصره 4 – حقوق گروه و پایه ای که به ترتیب فوق به مستخدم غیر رسمی تعلق می گیرد اگر از مجموع حقوق ثابت و مزایای
مستمری که مستخدم در زمان تبدیل دریافت می دارد که جز فوق العاده ها و هزینه های مذکور در این قانون منظور نشده کمتر
باشد مابه التفاوت به عنوان مزایای شغل به طور موقت تا زمان اجرای ماده 38 به وی پرداخت میشود. (اصلاحی مصوب
1349/8/12)
تبصره 5
تبصره 5 – حقوق اولین ماه خدمت رسمی مستخدمین غیر رسمی که به ترتیب مذکور در این ماده به مستخدم رسمی تبدیل
میشوند به صندوق بازنشستگی کشوری پرداخت میگردد.
تبصره 6
تبصره 6 – از تاریخ تصویب این قانون به هیچ یک از مستخدمین غیر رسمی از بابت حقوق و مزایای مستمر و تفاوت تطبیق
نمیتوان بیش از حداکثر حقوق و فوق العاده شغل مذکور در فصل سوم این قانون پرداخت کرد.
تبصره 7
تبصره 7 – تا زمانی که فوق العاده شغل مذکور در ماده 38 معین نشده است اضافه ای که در بدو مرحله اول از بابت تطبیق
وضع مستخدمین رسمی با جدول حقوق این قانون به آنان تعلق گیرد از مزایای مستمر مذکور در این ماده که دریافت می دارند
کسر خواهد شد.
تبصره 8
تبصره 8 – حقوق و مزایای پرداختی به مستخدمین غیر رسمی نمیتواند پس از تبدیل از حداکثر حقوق و مزایای مستخدمین
رسمی که در مشاغل مشابه قرار دارند تجاوز نماید.
38
تبصره 9
تبصره 9 – مستخدمین غیر رسمی که به موجب این قانون وضع استخدامی آنها به رسمی تبدیل میشود مکلفند تکالیف خاص
استخدامی را که در مورد مستخدمین رسمی مجرا است انجام دهند.
تبصره 10
تبصره 10 - ملاک تعیین گروه موقت مستخدمین رسمی و غیررسمی موضوع دو ماده 133 و 137 بالاترین مدرک تحصیلی
است که در تاریخ تطبیق یاتبدیل دارا میباشند و هرگاه قبل از اجرای ماده 30 اینقانون مدرک تحصیلی بالاتری اخذ و ارائه کنند
گروه موقت آنان بر اساس مدرک تحصیلی جدید تغییر خواهد کرد. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
تبصره 11
تبصره 11 - آثار مالی مترتب بر اجرای این اصلاحیه باستثنای تبصره الحاقی بماده 100 از تاریخ تصویب این اصلاحیه معتبر و
قابل اجرا خواهد بود. (الحاقی مصوب 1349/8/12)
ماده 138
ماده 138 – در صورتی که پس از تصویب سازمان تفصیلی وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون و ارجاع پستهای
ثابت سازمانی به مستخدمین تعدادی از مستخدمین رسمی متصدی پستی نشوند آماده به خدمت محسوب و با آنان به طریق زیر
رفتار خواهد شد:
الف – به مستخدمینی که در زمان تطبیق موضوع ماده 133 منتظر خدمت باشند نصف حقوق پایه و گروهی که به موجب این
قانون برای آنان معین میشود پرداخت خواهد شد ولی در هر حال حقوق آمادگی به خدمت این گونه مستخدمین از حقوق انتظار
خدمت آنان کمتر نخواهد شد.
ب – با سایر مستخدمین طبق ماده 117 رفتار خواهد شد.
ماده 139
ماده 139 – وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون با آن عده از مستخدمین غیر رسمی که در تاریخ تصویب این
قانون در خدمت دارند و به علت نبودن پست ثابت سازمانی تبدیل وضع نمی یابند مانند مستخدم آماده به خدمت رفتار خواهند
کرد و هر موقع به پست ثابت سازمانی گمارده شدند طبق مقررات این قانون به مستخدم رسمی تبدیل وضع می یابند.
تبصره 1
تبصره 1 - مستخدمین غیررسمی موضوع این ماده را که در اختیار وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی هستند میتوان به پستهای
موقت منصوب نمود مشروط بر اینکه حقوق پست موقت آنان کمتر از حقوق آماده بخدمت نباشد که در اینصورت در مدت تصدی
تابع مقررات مربوط بمستخدمین پیمانی خواهند بود و حقوق آماده بخدمت دریافت نخواهند داشت. (الحاقی مصوب
1349/8/12)
تبصره
تبصره –2 مشمولین تبصره ماده 4 از شمول مقررات این ماده مستثنی خواهند بود.
ماده 140
ماده 140 – مستخدمین رسمی و غیر رسمی که در تاریخ تصویب این قانون در مقامات مذکور در ماده 3 اشتغال دارند طبق مفاد
مواد 133 و 137 تطبیق یا تبدیل وضع می یابند.
تبصره 1
تبصره 1 – مستخدمین غیر رسمی که در یکی از مقامات مذکور در ماده 3 خدمت کنند در مرحله اول بر اساس آخرین شغلی که
قبل از تصدی این مقامات داشته اند طبق بند الف تبصره 2 ماده 137 و در صورتی که در شرکتهای دولتی یا مؤسسات دولتی
غیر مشمول این قانون متصدی شغلی بوده اند با توجه به مدرک تحصیلی که در دست دارند با رعایت ماده 133 تبدیل وضع می
یابند. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
39
تبصره 2
تبصره 2 – خدمت مستخدمین غیر رسمی وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون که در تاریخ تصویب این قانون
تصدی مقامات مذکور در ماده 3 را به عهده دارند جز سوابق خدمت دولتی آنان محسوب خواهد شد.
تبصره 3
تبصره 3 – گروه قطعی مستخدمین رسمی که پس از اجرای ماده 30 تصدی یکی از مقامات غیر دولتی ماده 3 را به عهده دارند
بر اساس بالاترین شغلی که قبل از تصدی آن مقامات داشته اند تعیین خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1349/8/12)
ماده 141
ماده 141 – تا زمانی که ماده 30 اجرا نشده است استخدامرسمی برای تصدی پستهای ثابت سازمانی طبق مقررات اینقانون به
عمل خواهد آمد و گروه موقت مستخدمین جدیدبارعایت حداقل مدرک تحصیلی لازم برای احراز شغل موردنظر به شرح زیر
تعیین و حقوق آنان براساس جدول مندرج دراین قانون پرداخت خواهد شد و پس از اجرای مفاد ماده 30 با آنان مانند سایر
مستخدمین رسمی رفتار میشود.
گروه 1- متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازمبرای احراز آنها داشتن گواهینامه ششم ابتدایی است.
گروه 2- متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازمبرای احراز آنها داشتن گواهینامه سوم متوسطه است.
گروه 3- متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازمبرای احراز آنها طبق قوانین خاص مربوط داشتن گواهینامهدوره اول
متوسطه و گذراندن یک دوره آموزشی بوده که ارزشتحصیلی آن معادل دیپلم کامل شناخته نشده باشد.
گروه 4- متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازمبرای احراز آنها داشتن دیپلم دوره کامل متوسطه یا گواهینامهاز
هنرستانها یا آموزشگاههای حرفهای یا فنی باشد که معادلتحصیلات دوره کامل متوسطه شناخته شده باشد.
گروه 5- متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازمبرای احراز آنها داشتن گواهینامه دوره کامل متوسطه وگذراندن یک
دوره تخصصی است که ارزش آن از طرفشورایعالی آموزش و پرورش یا شورای مرکزی دانشگاهها، عالی یا فوق دیپلم شناخته
شده باشد.
گروه 6- متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازمبرای احراز آنها داشتن دانشنامه لیسانس باشد.
گروه 7- متصدیان مشاغلی که حداقل شرط تحصیلی لازمبرای احراز آنها داشتن دانشنامه دکترا یا فوق لیسانس باشد.
ماده 142
ماده 142 – انتقال مستخدمین مذکور در بند ج ماده 2 و مستخدمین مشمول قانون استخدام نیروهای مسلح شاهنشاهی
بوزارتخانهها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون بشرط دارا بودن شرایط احراز شغل مورد نظر با تقاضای وزارتخانه یأ [یا]
مؤسسه دولتی و رضایت مستخدم و موافقت وزارتخانهیا مؤسسه مربوط بعمل خواهد آمد و گروه و پایه آنان با توجه بشغل ارجاعی
و سنوات خدمت طبق مقررات این قانون تعیین خواهد شد. نسبت به مستخدمین بند ج ماده 2 نیز بر اساس مفاد همین ماده
عمل خواهد شد. (اصلاحی مصوب 1350/3/30)
تبصره
تبصره – کسور بازنشستگی این گونه مستخدمین اعم از سهم مستخدم و سهم دولت باید به صندوق بازنشستگی کشوری منتقل
شود.
ماده 143
ماده 143 – مستخدمین رسمی مشمول این قانون که به یکی از مؤسسات موضوع بند ب ماده 11 مأمور شده یا بشوند تا
وقتیکه از طرف وزارتخانه و مؤسسه دولتی مربوط خود احضار ودعوت به کار نشده و یا از طرف مؤسسهای که در آن
مشغولخدمت هستند عدم احتیاج به وجود آنان اعلام نشده است بهخدمت خود در آن مؤسسات مذکور ادامه خواهند داد و
40
تازمانی که خدمت ایشان در آن مؤسسات ادامه دارد اشتغال آنان در مؤسسات مذکور در حکم خدمت رسمی تلقی شده و جزو
سابقه خدمت رسمی آنان محسوب خواهد شد.
در صورت اعلام عدم احتیاج به وجود این قبیل مأمورین ونبودن پست ثابت سازمانی در وزارتخانه یا مؤسسه دولتیمتبوع،
مستخدم به حال آماده به خدمت درخواهد آمد.
تبصره
تبصره- تعیین گروه قطعی مستخدمین موضوع این ماده موکولبه اشتغال آنان در یکی از وزارتخانهها و مؤسسات
دولتیمشمول این قانون است.
هرگاه اینگونه مستخدمین قبل از اشتغال در یکی از سازمانهایمشمول این قانون بازنشسته یا از کارافتاده یا فوت شوند
آخرینشغل قبل از بازنشستگی یا از کارافتادگی یا فوت آنها با مشاغلگروههای جداول حقوق این قانون مقایسه و حقوق گروه و
پایهتعیین شده بدون رعایت تبصره 1 ماده 78 مبنای تعیین حقوِبازنشستگی یا وظیفهای که به آنان یا وراث قانونی آنها
تعلقمیگیرد خواهد بود.
تشخیص همطراز بودن شغل مورد تصدی چنین مستخدمی بامشاغل گروههای جداول حقوق قانون استخدام کشوری
باشوراست. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 144
ماده 144 – مستخدمین رسمی مشمول این قانون که در تاریخ تصویب این قانون در خدمت یکی از مؤسسات دولتی مستثنی
شده از این قانون یا مؤسسات مذکور در بند ت ماده 2 هستند کماکان به خدمت خود ادامه خواهند داد و میتوانند ظرف شش ماه
از تاریخ تصویب این قانون با اطلاع سازمانی که در آن خدمت میکنند از سازمان امور اداری و استخدامی کشور تقاضا کنند که
در یکی از وزارتخانه ها یا مؤسسات دولتی مشمول این قانون پست سازمانی به آنان ارجاع شود در صورتی که ظرف یک سال از
تاریخ تصویب این قانون پست ثابت سازمانی در وزارتخانه ها یا مؤسسات مزبور به آنان ارجاع نشود و مستخدم کماکان در تقاضای
خود باقی باشد در اختیار سازمان امور اداری و استخدامی کشور قرار می گیرد و به حال آماده به خدمت در می آید و طبق مقررات
مربوط با او رفتار خواهد شد. در صورتی که این نوع مستخدمین چنین تقاضایی نکرده و یا از تقاضای خود منصرف شوند ادامه
خدمت رسمی آنان متوقف میشود و مشمول مقررات خاص مؤسسه محل خدمت خود خواهند بود. مستخدمین مزبور پس از
رسیدن به حد بازنشستگی به تناسب مدت خدمت رسمی که تا انقضا مهلت مذکور در فوق داشته و به ماخذ حقوق آخرین رتبه
رسمی خود از حقوق بازنشستگی استفاده خواهند کرد در صورت انتقال مستخدمین مزبور به وزارتخانه ها یا شرکتها و مؤسسات
دولتی مشمول این قانون خدمت رسمی آنان مجددا ادامه خواهد یافت. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
تبصره 1
تبصره 1- مستخدمین موضوع این ماده بجز از نظر تعیین گروه و پایه مرحله اول و بازنشستگی تابع مقررات مؤسسه محل
خدمت خود خواهند بود. (الحاقی مصوب 1349/8/12)
تبصره 2
تبصره 2- گروه و پایه قطعی مستخدمین موضوع این ماده طبقمقررات استخدامی مؤسسات مربوط آنان که از جدول حق ِوماده
32 و تغییرات بعدی آن تبعیت خواهند کرد براساسطبقهبندی مشاغل مقررات استخدامی مربوط که به تأییدسازمان امور اداری و
استخدامی کشور رسیده باشد تعیینخواهد شد و در موردی که مستخدم قبل از اجرای طبقهبندی مشاغل مؤسسه بازنشسته یا
ازکارافتاده یا فوت شود همچنین نسبت به مستخدمین موضوع این ماده در سایر مؤسسات آخرین شغل قبل از بازنشستگی یا از
41
کارافتادگی یا فوت آنها در مؤسسه محل خدمت با مشاغل گروههای جدول حقوق مربوط مذکور در ماده 30 مقایسه و حقوق
گروه و پایه تعیین شده بدون رعایت تبصره یک ماده 78 مبنای تعیین حقوق بازنشستگی یا وظیفهای که به آنان یا وراث قانونی
آنها تعلق میگیرد خواهد بود.
تشخیص همطراز بودن شغل مورد تصدی چنین مستخدمی با مشاغل گروههای جدول مربوط با شورا میباشد. (اصلاحی
مصوب 1353/12/28)
تبصره 3
تبصره 3- مستخدم موضوع این ماده در صورت تمایل میتوانددرخواست کند مشمول مقررات بازنشستگی مؤسسه محلخدمت
خود شود که در این صورت صندوق بازنشستگیکشوری مکلف است کلیه کسور بازنشستگی پرداختیمستخدم را به صندوق
بازنشستگی مربوط واریز کند.
سوابق خدمت قابل احتساب چنین مستخدمی از لحاظبازنشستگی و وظیفه در حکم سوابق خدمت در مؤسسهمربوط منظور
میشود و به شرط آن که حقوق بازنشستگی ازحداکثر حقوق بازنشستگی مقرر در قانون استخدام کشوریتجاوز نکند مشمول
مقررات بازنشستگی و وظیفه مؤسسهمحل خدمت خواهد بود.
هرگاه صندوق بازنشستگی مؤسسه محل خدمت بابتپرداخت حقوق بازنشستگی و وظیفه مربوط به اینگونه مستخدمین با
کسری مواجه شود دولت کمبود آن را تأمین وپرداخت خواهد نمود.
ماده 145
ماده 145 – تا زمانی که برای پرداخت حقوق طبق جدول حقوق این قانون و برای فوق العاده ها یا هزینه ها یا تفاوت تطبیق
طبق مقررات این قانون در بودجه کل کشور برای کلیه وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون اعتبار لازم تامین نشده
است حقوق و مزایای مستمر مستخدمینی که در تاریخ تصویب این قانون در خدمت دولت هستند و مزایای مستخدمینی که
جدیدا استخدام میشوند طبق قوانین و آیین نامه های خاص استخدامی و مقررات سابق کماکان قابل پرداخت است.
تبصره 1
تبصره 1 – دولت مکلف است نسبت به تامین اعتبار حقوق مستخدمین گروه های مختلف از پائین ترین گروه شروع و به ترتیب
نسبت به حقوق مستخدمین گروه های بالاتر اقدام کند.
تبصره 2
تبصره 2 – مؤسسات دولتی مشمول این قانون که از حقوق واحد استفاده میکنند تا زمانی که فوق العاده شغل موضوع ماده 38
معین نشده است حقوق مستخدم جدید خود را طبق مفاد ماده 141 معین میکنند و مابه التفاوت حقوق مزبور را با حقوق
واحدی که به موجب آیین نامه و مقررات خاص به وی تعلق می گرفته است به عنوان مزایا به مستخدم خواهند پرداخت.
ماده 146
ماده 146 – تامین اعتبار لازم برای پرداخت کلیه تعهدات ناشی از اجرای این قانون در مؤسسات مذکور در بند ت ماده 2 و
شرکتها و مؤسسات دولتی خارج از شمول این قانون به عهده مؤسسات مربوط خواهد بود. (اصلاحی مصوب 1353/12/28)
ماده 147
ماده 147 – آیین نامه های اجرایی این فصل به وسیله سازمان امور اداری و استخدامی کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران
خواهد رسید.
ماده 148
ماده 148 – پس از تصویب این قانون آن قسمت از قوانین و مقررات استخدامی که در مقام اجرا با مقررات این قانون مغایر باشد
ملغی خواهد بود.
42
تبصره
تبصره – تا زمانی که آیین نامه های اجرایی مذکور در این قانون به تصویب مقامات مذکور در این قانون نرسیده است آیین نامه
های فعلی معتبر و لازم الاجرا خواهد بود.
ماده 149
ماده 149 – دولت میتواند از تاریخ تصویب این قانون ظرف سه سال اصلاحاتی را که ضمن اجرای آن ضروری تشخیص دهد
جهت تصویب به کمیسیون های استخدام مجلسین تقدیم کند مقررات این قانون و اصلاحاتی که به تصویب کمیسیون های
استخدام مجلسین می رسد تا تقدیم لایحه نهایی به مجلسین و تعیین تکلیف آن از طرف مجلسین لازم الاجرا است.
تبصره
تبصره – دولت مکلف است در اجرای این ماده نسبت به ترمیم حقوق مستخدمین بازنشسته و وظیفه بگیرها و در متناسب
ساختن آن با حقوق مستخدمین شاغل اقدام لازم به عمل آورد.
ماده 150
ماده 150 - وزارتخانهها و سازمانها و مؤسسات دولتی مشمول این قانون مکلفند بر اساس پستهای سازمانی مصوب
مستخدمین پیمانی و همچنینکارکنانی را که برای انجام خدمت تمام وقت در مقابل دریافت دستمزد بکار گمارده شدهاند و در
تاریخ تصویب این اصلاحیه در خدمت دارند بنا بدرخواست آنان با حفظ سابقه خدمت دولتی به رسمی تبدیل کنند .
گروه شغلی آنان بر اساس طرح طبقهبندی مشاغل تعیین و پایه آنها به ازاء هر دو سال سابقه خدمت دولتی یک پایه تعیین خواهد
شد. (الحاقی مصوب 1357/10/2)
تبصره
تبصره - آئیننامه لازم برای اجرای این ماده و همچنین ترتیب انتقال کسور بازنشستگی مربوط باین گونه کارکنان از سایر
صندوقهای مربوط بهصندوق بازنشستگی کشوری به پیشنهاد سازمان امور اداری و استخدامی کشور به تصویب هیئت وزیران
خواهد رسید. (الحاقی مصوب 1357/10/2)
ماده 151
ماده 151 - خدمت تمام وقت در وزارتخانهها و سازمانها و مؤسسات و شرکتهای دولتی و شهرداریها در اجرای مقررات این
قانون از لحاظ تعیین پایه وبازنشستگی و وظیفه جزو خدمت دولتی محسوب و منظور خواهد شد.
احتساب سنوات تمام وقت بازخرید شده مستخدمین در دستگاههای موضوع این ماده باستثنای مستخدمین مشمول ماده 120
این قانون که دولت در قبال سنوات خدمت آنان هیچگونه تعهدی ندارد از لحاظ تعیین پایه و بازنشستگی و وظیفه مشروط بر این
است که کلیه وجوه دریافتی مربوط به بازخرید سنوات مزبور را بصندوق بازنشستگی کشوری پرداخت نمایند.
تبصره
تبصره - مدت خدمت مستخدمین رسمی در مدارس غیر دولتی مشمول فرمان آموزش رایگان با رعایت ضوابطی که در
آئیننامه اجرائی قانون تعیینتکلیف وضع استخدامی کارکنان مدارس مذکور مصوب 19 مرداد ماه 1356 پیشبینی شده است از
لحاظ پایه و بازنشستگی جزو سابقه خدمت آنان محسوب میشود.
←برای عضویت در کانال تلگرام اختبار اینجا کلیک کنید→
←برای عضویت در خبررسان تلگرام اختبار اینجا کلیک کنید→
←برای عضویت و پیگیری صفحه اینستاگرام اختبار اینجا کلیک کنید→
←برای دریافت تازه ترین مطالب، در خبرنامه ایمیلی اختبار عضو شوید →
43