← قوانین استخدامی نیروهای مسلح - مراکز آموزش نظامی وانتظامی در داخل و خارج از کشور و نیز مراکز آموزش وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
قوانین
فصل سوم - جرائم برخلاف تکالیف نظامی
ماده 29
ماده 29 - هرگاه تخلف و سرپیچی از تکالیف نظامی سبب تسلیط دشمن بر اراضی یا مواضع یا افراد خودی شود، مرتبط به مجازات محارب محکوم میگردد.
ماده 30
ماده 30 - هر فرمانده یا مسؤول نظامی بدون استفاده از تمام وسائل دفاعیه کمدراختیار او بوده از انجام اقداماتی که وظیفه نظامی او ایجاب میکرده خودداری نماید وآنچه را که حفاظت یا دفاع از آن به او سپرده شده از قبیل تأسیسات، استحکامات،سربازخانه، کارخانجات، انبار و مخازن اسلحه و مهمات یا آذوقه یا سوخت یا ملزماتنظامی، هواپیما، کشتی، شهر، آبادی و اراضی به نحوی از انحاء به دشمن تسلیم نماید بهمجازات محارب محکوم می شود.
ماده 31
ماده 31 - هر فرمانده یا مسؤول نظامی که با دشمن قرارداد تسلیم منعقد نماید در صورتی که تصمیم متخذه موجب خلع سلاح نیروهای تحت فرماندهی یا اسارت آنها یاتسلیم آنچه دفاع و حفاظتش به عهد او است، بشود به مجازات محارب و در غیر این صورت به حبس از سه تا پانزده سال محکوم می گردد.
ماده 32
ماده 32 - هر نظامی که در مقابل دشمن، از به کاربردن سلاح یا مهمات یا سایرامکانات نظامی برای مبارزه خودداری نماید یا آشکارا مرتب اعمالی گردد که موجب تزلزل روحیه افراد دیگر شود یا عمداً از کوشش برای روپرو شدن، جنگیدن، اسیر نموندیا منهدم ساختن نیروها، کشتیها، هوایپیماها یا هرگونه وسائل دیگر دشمن که به عهد او بوده یا وظیفه نظامی او ایجاب می کرده خودداری نماید چنانچه موجب شکست جبههاسلام گردد به مجازات محارب والا به حبس از سه تا پانزده سال محکوم می گردد.
ماده 33
ماده 33 - نظامیان زیر که تعداد آنان حداقل سه نفر باشد شورش کننده محسوب و به ترتیب ذیل محکوم می شوند:
الف - نظامیان مسلحی که با تبانی یا به صورت دسته جمعی از اطاعت فرماندهانیا رؤسای خود سریپچی کنند چنانچه مصدق محارب نباشد هر یک به حبس از سه تا پانزده سال.
ب - نظامیانی که در ارتباط با خدمت به صورت دسته جمعی و با سلاح گرم یا سردبه جان یا مال یا ناموس مردم یا اموال عمومی تعدی یا تجاوز نمایند چنانچه محاربمحسوب نشوند به حبس از سه تا پانزده سال.
ج - نظامیان مسلحی که به منظور دستیابی به اهداف شخصی، صنفی و گروهی و یابهمنظر بهرهمندی از مزایا و امتیازات یا علیه تصمیمات قانون مسؤولان و نظائر آن دریگانهای نظامی یا در هر محل دیگر اجتماع، تحصن یا اعتصاب نموده و یا به هر نحویموجب اخلال در نظم شوند به حبس از سه تا پانزده سال.
د - چنانچه مرتکبان جرائم فوق غیر مسلح باشد به حبس از شش ماه تا سه سال.
تبصره
تبصره - هرگاه یک نفر از مرتکبان جرائم فوق در یک اقدام گروهی مسلح باشد کلیهافراد حسب مورد به مجازات بندهای (الف)، (ب) و (ج) این ماده محکوم خواهد شد.
ماده 34
ماده 34 - هر یک از فرماندهان یا مسؤولان نظامی بدون امر یا اجازه یا بدون این کهبه اقدام مقابل وادار شده باشد علیه نیروهای نظامی یا اتباع دولتی که با ایران در حال جنگ نباشد مسلحانه حمله یا عدایی را وادار به حمله نماید یا با نیروی تحت فرماندهی خود در اراضی دولتی که با ایران در حال جنگ نباشد مرتبط عملیات خصمانه
شورهگاه اقدامات فوق موجب اختلال در امنیت داخلی یا خارجی کشور گردد به مجازات محرب و در غیر این صورت به حبس از سه تا پانزده سال محکوم میشود.
ماده 35
ماده 35 - هر یک از فرماندهان یا مسؤولان نظامی که پس از دریافت دستور توقف عملیات جنگی، عملیات را ادامه دهد در صورتی که عمل وی موجب اختلال در نظام (بههم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد به مجازات محرب و در غیر این صورت به دو تا ده سال حبس محکوم میشود.
ماده 36
ماده 36 - هر نظامی که بدون امر یا مجوز قانون، فرماندهی قسمتی را به عهدگیرد و یا برخلاف امر مافوق، فرماندهی قسمتی را ادامه دهد به حبس از دو تا ده سال محکوم و چنانچه مرتب جرم دیگری گردد به مجازات آن جرم نیز محکوم خواهد شد.
ماده 37
ماده 37 - هر نظامی که اواخر فرماندهان یا رؤسای مربوط را لغو نماید به ترتیب زیر محکوم میشود:
الف - هرگاه از امر حرکت به طرف دشمن یا محاربان و مفسدان امتناع ورزد،چنانچه حاکی از همکاری با دشمن باشد و یا موجب اختلال در نظام (بههم خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد به مجازات محرب و در غیر این صورت به حبس از سه تا پانزده سال.
ب - اگر مخالفت با اواخر در ناحیهای است که در آن حالت جنگی یا محدودیتها ضروری اعلام شده و آن مخالفت مرتبط به امور جنگی یا مقررات حالات محدودیتها ضروری باشد در صورتی که عمل او موجب اخلال در نظام (بهم خوردان امنیت کشور) و یاشکست جبهه اسلام باشد به مجازات محارب و/ا به حبس از دو تا ده سال.
ماده 38
ماده 38 - هر نظامی در غیر موارد ذکور در ماده (37) این قانوندستوری را لغونماید به استثناء مواردی که صرفآ تخلف انضباطی محسوب میگرد به حبس از دو ماه تایک سال محکوم می شود.
تبصره
تبصره - هرگاه لغو دستور مربوط به منع ازدواج با اتباع بیگانه یا با اتباع بیگانهای کمبه سبب ازدواج تبعه ایران محسوب می شوند، باشد، به حبس از سه ماه تا یک سال و اخراج از خدمت محکوم می گردد.
ماده 39
ماده 39 - هر یک از فرماندهان و مسؤولان نظامی یا انتظامی که حسب موردمصوبات شورای عالی امنیت ملی، شورای امنیت کشور و شوراهای تأمین استان یاشهرستان را در مواردی که طبق قانون موظف به اجرای آن می باشد اجراء نکند، چنانچه مشمول مجازات محارب نباشد یا به موجب سائر قوانین مستوجب مجازات شدیدتری نگردد به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم می شوند.
ماده 40
ماده 40 - عضویت کارکنان نیروهای مسلح در سازمانها، احزاب و جمعیتهای سیاسی و مداخله یا شرکت و یا فعالیت آنان در دستهبندیها و مناقشههای سیاسی و تبلیغات انتخاباتی ممنوع است و مرتکبان به شش ماه تا سه سال حبس محکوم میگرددو در هر حال ادامه خدمت یا رهانی این گونه افراد از خدمت به عهد هیئتهای رسیدگی بهتخلفات نیروهای مسلح می باشد.
ماده 41
ماده 41 - هر نظامی که در حین خدمت یا مأموریت برخلاف مقررات و ضوابطعمداً مبادرت به تیراندازی نماید علاوه بر جبران خسارات وارده به حبس از سه ماه تا یکسال محکوم می شود و درصورتی که منجر به قتل یا جرح شود علاوه بر مجازات مذکور،حسب مورد به قصاص یا دیه محکوم میگردد و چنانچه از مصادیق مواد (612)و (614)قانونمجازات اسلامی مصوب 1375.3.2 باشد به مجازات مندرج در مواد مذکورمحکوم خواهد شد.
تبصره 1
تبصره 1 - چنانچه تیراندازی مطابق مقررات صورت گرفته باشد مرتکب ازمجازات و پرداخت دیه و خسارت معاف خواهد بود و اگر مقتول یا مجروح مقصر نبوده وبیگناه باشد دیه از بیتالمال پرداخت خواهد شد.
تبصره 2
تبصره 2 - مقررات مربوط به تیراندازی و نحوه پرداخت دیه و خسارات به موجب «قانونبهکارگیری سلاح توسط مأمورین نیروهای مسلح در موارد ضروری مصوب 1373.10.18»و آئیننامههای مربوط خواهد بود.
ماده 42
ماده 42 - هر نظامی که باید به طور انفرادی یا جمعی به مأموریت برود عمداً وبدون عذر موجه در وقت مقرر حاضر نگردد به ترتیب زیر محکوم میشود:
الف - هرگاه حرکت برای عزیمت به منطقه جنگی یا مقابله با اشرار و مفسدانباشد و عمل مرتکب موجب اخلال در نظام (بهمن خوردن امنیت کشور) و یا شکست جبههاسلام گردد به مجازات محارب و در غیر این صورت به حبس از دو تا ده سال.
ب - هرگاه حرکت برای عزیمت به منطقهای که در حالت جنگ یا آمدهباش رزمیا اعلام محدودیتهای ضروری موضوع اصل هفتاد و نهم (79) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران باشد به حبس از دو تا پنج سال.
ج - در سائر موارد به استثناء مواردی که صرفآ تخلف انضباطی محسب میشودبه حبس از دو ماه تا یک سال.
تبصره 1
تبصره 1 - هر نظامی که پس از انتقال به یگان جدید در معرفی خود به آن بیش ازمهلتی که به او داده شده بدون عذر موجه تأخیر کند مطابق مقررات این ماده با وی رفتارخواهد شد.
تبصره 2
تبصره 2 - هر نظامی که در منطقه عملیات جنگی یا موقع اعلام آماده باش رزمی بدون عذر موجه در محل معین حاضر نگردد به حبس از دو تا پنج سال محکوم میشد.
ماده 43
ماده 43 - هر نگهبان که محل نگهبانی خود را بدون مجوز ترک نماید در صورتی که در مقابل دشمن با همکاری یا تبانی باشد یا عمل وی موجب اخلال در نظام (بههم خوردانامینیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردد به مجازات محارب محکوم، در غیر این صورت به شرح زیر مجازات میشد:
الف - هرگاه در مقابل دشمن یا محاربان و مفسدان باشد به حبس از سه تا پانزدهسال.
ب - هرگاه در ناحییهای باشد که در حال جنگ و یا اعلام وضعیت و محدودیتهای ضروری موضوع اصل هفتاد و نهم (79) قانوناساسی جمهوری اسلامی ایران و یا حالت آماده باش رزمی باشد به حبس از دو تا ده سال.
ج - در سائر موارد به استثناء مواردی که صرفآ تخلف انضباطی محسوب میشدبه حبس از سه ماه تا دو سال.
تبصره
تبصره - نگهبان، مأمور (اعم از نظامی و انظامی) مسلحی است که
مراقبت وحفاظت یک محل یا یک منطقه یا یک مقام معین به او واگذار
شده باشد.
ماده 44
ماده 44 - هر نظامی که در حین نگهبانی به طور ارادی بخوابد به
شرح زیر محکومی شود:
الف - هرگاه در مقابل دشمن و محاربان باشد در صوری که عمل وی
موجب اخلال در نظام (بههم خوردان امنیت کشور) و یا شکست جبهه
اسلام گردد به مجازاتمحارب و در غیر این صورت به حبس از دو تا
ده سال.
ب - هرگاه در ناحییهای باشد که در حالت جنگ یا اعلام محدودیتهای
ضروری موضوع اصل هفتاد و نهم (79) قانوناسی جمهوری
اسلامی ایران یا آمدهباش رزمی باشد به حبس از شش ماه تا دو
سال.
ج - در سایر موارد به استثناء مواردی که صرفآ تخلف انضباطی
محسوب می شودبه حبس از دو ماه تا یک سال.
ماده 45
ماده 45 - هر نظامی در حین خدمت یا در ارتباط با آن به نگهبان یا مراقب در رابطه با انعام وظیفه وی تعرض نماید به ترتیب زیر محکوم میگردد:
الف - چنانچه مرتبط با سلاح تعرض نماید به حبس از سه تا پانزده سال.
ب - چنانچه مرتبط بدون سلاح تعرض نماید به حبس از دو تا پنج سال.
تبصره
تبصره - چنانچه در اثر تعرض صدمهای به نگهبان یا مراقب وارد آید که موجب قتلیا جرح یا نقص عضو شود مرتبط حسب مورد به قصاص یا دیه نیز محکوم میگردد.
ماده 46
ماده 46 - هر نظامی در حین خدمت به نحوی به نگهبان یا مراقب در رابطه بالانجام وظیفه وی اهانت نماید به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم میگردد، مگر آن که اهانت او مصدق قذف باشد که به مجازات آن محکوم میشود.
ماده 47
ماده 47 - هر نظامی که حین خدمت یا در ارتباط با آن نسبت به مافوق خود عمداً مرتبط ضرب یا جرح یا نقص عضو و یا قتل شود
علوه بر محکومیت به قصاص یا دیه، حسب مورد به شرح ذیل محکوم میشود:
الف - در صورتی که با سلاح باشد به حبس از سه تا پانزده سال.
ب - چنانچه بدون سلاح باشد و موجب قتل گردد به حبس از سه تا پانزده سال و اگر موجب جرح یا نقص عضو شود به حبس از دو تا ده سال و در غیر این صورت به حبس از دو تا پنج سال.
ماده 48
ماده 48 - هر نظامی حین خدمت یا در ارتباط با آن به مافوق خود اهانت نماید به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم میگردد.
تبصره
تبصره - در صورتی که اهانت وی مصداق قذف باشد به مجازات آن محکوم میشود.
ماده 49
ماده 49 - هر یک از فرماندهان و مسؤولان نظامی به افراد تحت امر خود اهانت و یا خارج از محدوده اختیارات فرماندهی و آئین نامه انضباطی آنان را تنبیه نماید به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم و هرگاه به موجب قوانین جزائی دیگر مستلزم حد یا قصاص یادیه باشد به آن مجازات نیز محکوم میگردد.
ماده 50
ماده 50 - هر نظامی که حین خدمت یا در ارتباط با آن، مافوق خود یا مرقب یانگهبانی را در ارتباط با انعام وظیفه آنان تهدید نماید، به حبس از دو ماه تا یک سال محکوم میشود.
ماده 51
ماده 51 - هر نظامی که برای فرار از کار یا انعام وظیفه و یا ارتعاب و تهدید فرماندهی رئیس و یا هر مافوق دیگر یا برای تحصیل معافیت از خدمت و یا انتقال به مناطق مناسبتر و یا کسب امتیازات دیگر عمدتاً به خود صدمه وارد آورد یا تهدید به خودزنی نماید یا به عدم توانائی جسمی یا روحی متعدز شود و بنا به گواهی پزشک نظامی یاپزشکان قانون تمارض او ثابت گردید و یا در انعام وظایف نظامی بی علاقگی خود رادرموارد متعدد ظاهر کند به نحوی که در تضعیف سایر نیروهای نظامی مؤثر باشد، علاوه بر جبران خسارت وارده به ترتیب زیر محکوم می گردد:
الف - هرگاه در مقابل دشمنان باشد چنانچه عمل وی موجب اخلال در نظام (بههمخوردن امنیت کشور) و یا شکست جبهه اسلام گردید به مجازات محارب و در غیر این صورت به حبس از دو تا ده سال.
ب - هرگاه در زمان جنگ باشد و در مقابل دشمنان نباشد به حبس از یک تا پنج سال.
ج - در سایر موارد به استثناء مواردی که صرفآ تخلف انضباطی محسوب میشود به حبس از سه ماه تا یک سال.
تبصره
تبصره - مرتکبان جرائم مذکور در نتیجه اعمال فوق از هیچ امتیازی برخوردارنمی گردند و خدمت خود را مطابق مقررات انعام خواهد داد.
مگر آن که ادامه خدمت به هیچ وجه مقدور نباشد.
ماده 52
ماده 52 - هر نظامی حین خدمت یا در ارتباط با آن با علم و آگاهی در مقابل مأموران نظامی و انتظامی حین انعام وظیفه آنان مقاومت یا به آنان حمله نماید متربدمحسوب و به ترتیب زیر محکوم میشود:
الف - در صورتی که تمرد با اسلحه صورت گرفته باشد به حبس از دو تا پنج سال.
ب - در صورتی که تمرد بدون سلاح به عمل آید به حبس از شش ماه تا سه سال.
تبصره
تبصره - اگر متربد در موقع تمرد مرتکب جرم دیگری هم بشد به مجازات آن نیز محکوم می گردد.
ماده 53
ماده 53 - هر نظامی که حین انعام وظیفه مرتکب جرائم ذیل گردد، در هر مورد به حبس از شش ماه تا سه سال محکوم میشود:
الف - چنانچه نسبت به مجروح یا بیمار آzar روحی یا صدمه بدنی وارد کند.
ب - چنانچه اموال مجروح یا بیمار یا مردهای را تصاحب نماید.
ج - چنانچه نسبت به مجروحان یا اشخاصی که در معرض خطر جانی قرار دارند در حالی که کمرساتی از وظایف اوست از کمک خودداری کند.
تبصره
تبصره - در موارد فوق الذکر، در صورتی که مورد از مصادیق قصاص یا دیه نیز باشد یا اموالی را تصاحب کرده باشد حسب مورد به قصاص، دیه یا استرداد اموال نیز محکومی گردد.
ماده 54
ماده 54 - هرگاه بیاحتیاطی یا بیمبالاتی یا عدم رعایت نظمات دولتی در ارتباط با امور خدمتی توسط فرماندهان و مسؤولان ردههای مختلف نیروهای مسلح موجب تلفات جانی و یا صدمات بدنی گردد چنانچه به موجب مواد دیگر این قانونو یا سایر قوانین مستلزم مجازات شدیدتر نباشد مرتب به حبس از یک تا سه سال محکومی شود.
ماده 55
ماده 55 - هر نظامی که با اقدام خود برخلاف شؤون نظامی به نحوی از انحاء موجبات بدبینی مردم را نسبت به نیروهای مسلح فراهم سازد به حبس از دو ماه تا یکسال محکوم میشود.