قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی + اصلاحات
قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی 44 ماده دارد و مصوب 23 اسفند سال 1367 در مجمع تشخیص مصحلت نظام است.
قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی، در چهار فصل به بیان مقررات مربوط به تعزیرات حکومتی خدمات تشخیصی و درمانی، تعزیرات توزیع و فروش دارو و شیرخشک و ملزومات پزشکی، دندانپزشکی و آزمایشگاهی و تعزیرات تولید، توزیع، فروش مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی میپردازد.
این قانون 44 ماده دارد و مصوب 23 اسفند سال 1367 در مجمع تشخیص مصلحت نظام است.
قانون تعزیرات حکومتی امور بهداشتی و درمانی
فصل اول - تعزیرات حکومتی خدمات تشخیصی و درمانی
ماده 1
ماده 1- ایجاد موسسات پزشکی غیر مجاز توسط اشخاص فاقد صلاحیت از نظر تخصصی جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
1 - مرتبهٔ اول- تعطیل موسسه و ضبط کلیهٔ ملزومات موسسه بنفع دولت.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمه نقدی به میزان 000 /000 /50 تا 000 /000 /500 ریال و اعلام نام در جراید.
3 - مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، زندان از شش ماه تا یکسال.
ماده 2
ماده 2 - ایجاد مؤسسهٔ پزشکی توسط افراد متخصص بدون پروانهٔ کار جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
1 - مرتبهٔ اول- تعطیل مؤسسه، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمهٔ نقدی به میزان 000 /000 /5 تا 000 /000 /50 ریال.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمه نقدی به میزان 000 /000 /50 تا 000 /000 /500 ریال و ضبط اموال موسسه به نفع دولت.
ماده 3
ماده 3- خودداری بیمارستانها از پذیرش و ارائهٔ خدمات اولیهٔ لازم به بیماران اورژانس جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
1 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ اول- جریمه نقدی از 000 /000 /5 تا 000 /000 /25 ریال، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی 000 /000 /25 تا 000 /000 /50 ریال، لغو پروانهٔ مسئول فنی موسسه، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی از مبلغ 000 /000 /50 تا 000 /000 /250 ریال، لغو پروانهٔ مسئول فنی موسسه، لغو پروانهٔ تاسیس، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
ماده 4
ماده 4- ایجاد و یا ارائهٔ خدمات مازاد بر احتیاج به منظور سودجویی و یا دخل و تصرف در صورتحساب و دریافت اضافه از نرخهای اعلام شده از ناحیهٔ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
1 - مرتبهٔ اول- جریمه نقدی به میزان دو برابر اضافه دریافتی از بیماران، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
2 - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی به میزان پنج برابر اضافه دریافتی از بیماران، لغو پروانهٔ مسئول فنی، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
3 - مرتبهٔ سوم- جریمهٔ نقدی به میزان ده برابر اضافه دریافتی از بیماران، لغو پروانهٔ مسئول فنی، لغو پروانهٔ تاسیس، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
تبصره
تبصره - میزان حق العلاج بیماران از طریق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام خواهد شد.
ماده 5
ماده 5- بکارگیری کلیهٔ متخصصین و صاحبان حرفههای پزشکی و پیراپزشکی که فاقد مجوز قانونی کار، صادره از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند، در مؤسسات پزشکی جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ اول- جریمه نقدی به میزان 000 /000 /5 تا 000 /000 /25 ریال، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
2 - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، لغو پروانهٔ مسئول فنی.
3 - مرتبهٔ سوم – علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، لغو پروانهٔ تاسیس.
ماده 6
ماده 6- صاحبان حرفههای پزشکی و پیراپزشکی فاقد مجوزهای قانونی کار مندرج در مادهٔ 5 که در محل غیر مجاز بکار مشغول شدهاند به مجازاتهای زیر محکوم خواهند شد:
1 - مرتبهٔ اول- درج تخلف در پروندهٔ پزشکی و اعزام به محل کار قانونی.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمه نقدی به میزان 000 /000 /25 تا 000 /000 /250 ریال به تناسب.
3 - مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، محکومیت به اضافه خدمت در محل کار قانونی حداکثر تا دو برابر مدت قانونی.
ماده 7
ماده 7- بکارگیری افراد فاقد صلاحیت حرفهای در مؤسسات پزشکی جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم خواهد شد:
1 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ اول- جریمهٔ نقدی به میزان 000 /000 /25 تا 000 /000 /50 ریال، توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
2 - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، لغو پروانهٔ مسئول فنی.
3 - مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم لغو پروانهٔ تاسیس.
تبصره
تبصره - افراد فاقد صلاحیت شاغل نیز به مراجع ذیصلاح قضایی جهت برخورد قانونی معرفی خواهند گردید.
ماده 8
ماده 8- ترک مؤسسهٔ پزشکی توسط مسئول فنی و پزشک کشیک و سایر کادرهای تخصصی در ساعت مقرر، تعطیل غیرموجه مطب و یا مؤسسهٔ پزشکی بدون اطلاع سازمان نظام پزشکی و نپذیرفتن درصدی از بیماران بیمه که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین مینماید، جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
1 - مرتبهٔ اول - توبیخ کتبی و درج در پروندهٔ پزشکی.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازات مرتبهٔ اول، جریمهٔ نقدی به میزان 000 /000 /5 تا 000 /000 /25 ریال.
3 - مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، لغو پروانهٔ مسئول فنی.
تبصره
تبصره - در صورت لغو پروانهٔ مسوول فنی و یا لغو پروانهٔ تأسیس در مورد موسسات پزشکی (مشمولین مواد 3 و 4 و 5 و 7 و 8) جهت تعیین تکلیف قانونی برای انتخاب مسئول فنی جدید و هیأت مؤسس جدید مراتب به کمیسیون قانونی تشخیص امور پزشکی ارجاع میگردد و ضمناً تا تعیین تکلیف نهایی از طریق کمیسیون فوق از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسئول فنی موقت برای ادارهٔ موسسه منصوب و به کار گماشته خواهد شد.
ماده 9
ماده 9- چنانچه اعمال خلاف مندرج در مواد 1 و 3 و 4 و 7 سبب ورود خسارت جانی و مالی به افراد شود، مجازاتهای مندرج، مانع رسیدگی و پیگرد قانونی موسسه و یا افراد متخلف و اعمال مجازاتهای مربوط توسط مراجع ذیصلاح قضایی نخواهد گردید.
ماده 10
ماده 10- چنانچه تخلفات متعددی در واحدهای موضوع این قانون صورت پذیرد، در هر مورد مجازاتهای مربوط اعمال خواهد شد.
ماده 11
ماده 11- در مورد جرائم موضوع این قانون کمیسیونی مرکب از سرپرست نظام پزشکی مرکز و یا استان بر حسب مورد و مدیرعامل سازمان منطقهای بهداشت و درمان استان و نمایندهٔ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موضوع را بدواً رسیدگی نموده و در صورت تشخیص وقوع جرم در مورد موسسات دولتی به کمیسیون تعزیرات حکومتی بخش دولتی و در موارد غیردولتی به دادسرای انقلاب اسلامی جهت تعیین مجازات معرفی مینماید.
ماده 12
ماده 12- کلیهٔ درآمدهای حاصل از مجازاتهای این قانون به خزانه واریز میشود و وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است اعتبارات مورد نیاز جهت اجرای این قانون را مطابق تشخیص وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از محل وجوه جرایم در اختیار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قرار دهد.
فصل دوم - تعزیرات توزیع و فروش دارو و شیرخشک و ملزومات پزشکی، دندانپزشکی و آزمایشگاهی
1- دارو:
ماده 13
ماده 13- دارو باید دارای پروانه ساخت یا مجوز ورود از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد و عرضه و فروش داروی فاقد پروانهٔ ساخت یا مجوز ورود از طرف داروخانه جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
1 - مرتبهٔ اول - اخطار کتبی و جمع آوری داروهای غیرمجاز.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /7 ریال و انعکاس مراتب در پرونده.
3 - مرتبهٔ سوم- قطع سهمیهٔ دارویی تا مدت سه ماه.
4 - مرتبهٔ چهارم- تعطیل داروخانه تا مدت یکسال.
ماده 14
ماده 14- داروخانه باید دارای پروانه تاسیس از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشد و تخلف از آن جرم محسوب شده و محل مذکور بلافاصله تعطیل میگردد.
ماده 15
ماده 15- عرضه و فروش دارو باید با حضور مسئول فنی انجام گیرد و تخلف از آن جرم محسوب شده و محل مذکور بلافاصله تعطیل میگردد.
ماده 16
ماده 16- مسئول فنی باید در ساعات مقرر در داروخانه حضور داشته باشد و تخلف از آن جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
1 - مرتبهٔ اول- اخطار کتبی با درج در پرونده.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /7 ریال.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /14 ریال.
4 - مرتبهٔ چهارم- لغو موقت پروانهٔ مسئولیت فنی تا مدت سه ماه.
ماده 17
ماده 17- داروخانه باید دارو را از شبکههای توزیع تعیین شده از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (شرکتهای توزیع کنندهٔ دارو) تهیه و تدارک نماید. عدم رعایت ضوابط این ماده جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
1 - مرتبهٔ اول- اخطار کتبی با درج در پرونده.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /25 ریال.
3 - مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی تا مبلغ پانصد هزار ریال و قطع سهمیهٔ دارویی تا مدت سه ماه.
4 - مرتبهٔ چهارم- تعطیل موقت داروخانه تا مدت یکسال.
تبصره
تبصره - مبادلهٔ دارو در حد متعارف مصرف یک روز بین داروخانههای یک شهر مشمول ضوابط فوق نخواهد بود.
ماده 18
ماده 18- دارو باید در مقابل نسخهٔ پزشک ارائه شود و ارائهٔ آن بدون نسخهٔ پزشک جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول - تذکر کتبی.
2 - مرتبهٔ دوم - اخطار کتبی با درج در پرونده.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /500 /3 ریال.
4 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ چهارم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /7 ریال.
5 - مرتبهٔ پنجم- قطع سهمیهٔ دارویی تا مدت یک ماه.
تبصره
تبصره - لیست اقلامی که ارائهٔ آنها بدون نسخهٔ پزشک مجاز میباشد از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام میگردد.
ماده 19
ماده 19 - دارو باید طبق قیمت رسمی برای مصرف کننده، به متقاضی ارائه شود و قیمت هر قلم از داروهای ارائه شده در نسخه درج شود و نسخه نیز به مهر داروخانه ممهور گردد و در مورد نسخ بیمهٔ خدمات درمانی کپی نسخه (نسخه دوم) پس از درج قیمت مهر گردد. تخلف از این ماده جرم محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میگردد:
الف (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - گرانفروشی:
1 - مرتبهٔ اول – جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /500 /3 ریال.
2 - مرتبهٔ دوم – جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /35 ریال و نصب پارچه به عنوان گرانفروش.
3 - مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /60 ریال و قطع سهمیهٔ دارویی به مدت یک ماه.
4 - مرتبهٔ چهارم - تعطیل داروخانه تا مدت یکسال.
ب (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - عدم درج قیمت در نسخ بیماران و ممهور ننمودن آنها:
1 - مرتبهٔ اول- تذکر کتبی.
2 - مرتبهٔ دوم- اخطار کتبی.
3 - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /500 /3 ریال.
4 - مرتبهٔ چهارم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /6 ریال.
ماده 20
ماده 20- نگهداری و یا عرضه و یا فروش داروهای فاسد و یا تاریخ گذشته که بایستی معدوم شوند، جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
الف (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - عرضه و نگهداری:
1 - مرتبهٔ اول- تذکر کتبی و جمع آوری داروهای فاسد و یا تاریخ گذشته.
2 - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /7 ریال و جمع آوری داروهای فاسد و یا تاریخ گذشته.
3 - مرتبهٔ سوم- قطع سهمیهٔ دارویی تا مدت سه ماه.
4 - مرتبهٔ چهارم - تعطیل موقت تا شش ماه.
ب (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - فروش:
چنانچه در سایر قوانین مجازاتهای شدیدتری پیش بینی نشده باشد، علاوه بر جبران خسارت وارده به بیمار:
1 - مرتبهٔ اول- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /7 ریال و جمع آوری داروهای فاسد و یا تاریخ گذشته.
2 - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /25 ریال و قطع سهمیهٔ دارویی تا مدت یک ماه.
3 - مرتبهٔ سوم- تعطیل داروخانه تا مدت یکسال.
ماده 21
ماده 21- در داروخانه نباید غیر از دارو، لوازم بهداشتی و آرایشی، شیرخشک، غذای کودک و لوازم مصرفی پزشکی مجاز، کالای دیگری به فروش برسد. تخلف از ضوابط این مادهٔ جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول- تذکر کتبی.
2 - مرتبهٔ دوم- اخطار کتبی و درج در پرونده.
3 - مرتبهٔ سوم- جمع آوری کالاهای غیرمجاز.
4 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ چهارم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /7 ریال و ضبط کالاهای غیرمجاز به نفع دولت.
ماده 22
ماده 22- چنانچه داروخانه لوازم بهداشتی و آرایشی، شیرخشک، غذای کودک و لوازم مصرفی پزشکی مجاز را بیش از قیمتهای تعیین شده عرضه نماید گرانفروشی محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
الف (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - گرانفروشی تا مبلغ 000 /000 /1 ریال.
1 - مرتبهٔ اول- جریمه نقدی معادل مبلغ ده هزار ریال.
2 - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی معادل مبلغ ده هزار ریال و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
3 - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی معادل مبلغ ده هزار ریال، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانههای گروهی به عنوان گرانفروش.
ب (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - گرانفروشی از مبلغ بیش از 000 /000 /1 ریال:
1 - مرتبهٔ اول- جریمه نقدی از مبلغ ده هزار ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی.
2 - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی از مبلغ ده هزار ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
3 - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی از مبلغ ده هزار ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانههای گروهی به عنوان گرانفروش.
ج - گرانفروشی از مبلغ بیش از پانصد هزار ریال تا مبلغ پنج میلیون ریال:
مرتبهٔ اول- جریمه نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی.
مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانههای گروهی به عنوان گرانفروش.
د - گرانفروشی بیش از پنج میلیون ریال:
مرتبهٔ اول- جریمه نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی.
مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد به عنوان گرانفروش.
مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانههای گروهی به عنوان گرانفروش.
ماده 23
ماده 23- داروخانه موظف است کلیهٔ کالاهای خریداری شده را مستمراً تا اتمام موجودی عرضه نماید و در صورت خودداری از عرضه به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول - اخطار کتبی با درج در پرونده و الزام به عرضهٔ کالاها با قیمت تعیین شده.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /20 ریال.
3 - مرتبهٔ سوم- قطع سهمیه تا مدت سه ماه.
4 - مرتبهٔ چهارم- تعطیل موقت تا یکسال.
ماده 24
ماده 24 - داروخانه موظف است طبق ساعات تعیین شده خدمات مربوطه را ارائه نماید مگر با دلیل موجه و یا با اطلاع کتبی و نظر سازمان منطقهای بهداشت و درمان محل و در غیر این صورت متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول- تذکر.
2 - مرتبهٔ دوم- اخطار کتبی با درج در پرونده.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی تا 000 /000 /1 ریال.
4 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ چهارم – جریمهٔ نقدی تا 000 /500 /1 ریال.
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - در صورتی که داروخانه قبل از پایان ساعات تعیین شده از ارائهٔ خدمات داروئی خودداری نماید، مرتبهٔ اول تذکر، مرتبهٔ دوم اخطار کتبی و درج در پرونده، مرتبهٔ سوم جریمهٔ نقدی تا 000 /500 / 1 ریال و مرتبهٔ چهارم جریمهٔ نقدی تا 000 /000 /2 ریال.
تبصره 2
تبصره 2- داروخانههای شبانه روزی در صورت عدم رعایت مفاد این ماده علاوه بر تعزیرات ذکر شده در مرتبهٔ پنجم تا یکسال تعطیل خواهند شد.
ماده 25
ماده 25 - در مناطقی که داروخانه منحصر به فرد باشد و داروخانه بر طبق مواد این قانون تا یکسال به تعطیل موقت تعزیر شود، پروانه تأسیس ازمتخلف سلب و به فرد واجد شرایط دیگری واگذار میگردد و متخلف تا پنج سال حق گرفتن مجدد پروانهٔ تاسیس داروخانه را نخواهد داشت و به هر حال داروخانه نباید تعطیل گردد.
2- شیرخشک و غذای کودک:
ماده 26
ماده 26- شیرخشک شیرخواران باید دارای مجوز ورود از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بوده و از طریق شبکههای توزیع کنندهٔ مورد تایید این وزارت در اختیار داروخانهها قرار گیرد و داروخانه نیز بایستی آن را در ازاء دریافت کوپن معتبر و با قیمت رسمی به متقاضی ارائه نماید (شیرخشکهای رژیمی صرفاً بایستی با نسخه پزشک و با قیمت رسمی به مصرف کننده عرضه شود.) تخلف از این امور جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
الف - در صورت عدم عرضهٔ شیرخشک، مجازاتهای مذکور در مادهٔ 23 این قانون.
ب - در صورت گرانفروشی، مجازاتهای مذکور در بند الف مادهٔ 19 این قانون.
ج - در صورت عرضهٔ شیرخشکهای رژیمی بدون نسخهٔ پزشک مجازاتهای مذکور در مادهٔ 18 این قانون.
د - در صورت تهیه و عرضه و فروش شیرخشک شیرخواران بدون مجوز، مجازاتهای مذکور در مادهٔ 13 این قانون.
3- لوازم و ملزومات پزشکی و دندانپزشکی و آزمایشگاهی:
ماده 27
ماده 27- لوازم و ملزومات پزشکی و دندانپزشکی و آزمایشگاهی که برای تولید و یا وارد کردن آنها از ارز دولتی استفاده شده باشد باید بر اساس ضوابطی که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین مینماید، در مقابل ارائهٔ فاکتور و با قیمت رسمی در اختیار متقاضی قرار گیرد و تخلف از این امور جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ اول- اخطار کتبی و یا جریمه نقدی تا 000 /000 /12 ریال و یا هر دو مجازات.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی تا 000 /000 /60 ریال.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا 000 /000 /300 ریال.
در صورت گرانفروشی متخلف به ترتیب مذکور در مادهٔ 22 این قانون مجازات میشود.
تبصره
تبصره (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - شرکتهای توزیع کنندهٔ اقلام مذکور در صورتی که در تخلف از ضوابط فوق با تولیدکننده و یا وارد کننده مشارکت و یا معاونت داشته باشند متخلف محسوب و به مجازاتهای زیر محکوم خواهند شد:
مرتبهٔ اول- اخطار کتبی و ضبط کالا به نفع دولت و پرداخت بهای آن به قیمت رسمی به شرکت مذکور.
مرتبهٔ دوم- ضبط کالا به نفع دولت.
مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا 000 /000 /70 ریال و ضبط کالا به نفع دولت.
4 - شرکتهای توزیع کنندهٔ دارو، شیرخشک و ملزومات پزشکی، دندانپزشکی و آزمایشگاهی:
ماده 28
ماده 28- اینگونه شرکتها موظف هستند کالاهای موضوع این قانون را در صورتی که با ارز دولتی تولید و یا وارد شده باشند، منحصراً از شرکتهای تولیدی و یا وارداتی مجاز دریافت نمایند، تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول- اخطار کتبی و ضبط کالا به نفع دولت و پرداخت بهای آن به قیمت رسمی.
2 - مرتبهٔ دوم- ضبط کالا به نفع دولت.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی تا 000 /000 /70 ریال و ضبط کالا بنفع دولت.
ماده 29
ماده 29- شرکتهای توزیعی موظف هستند اقلام توزیعی خود را بر طبق ضوابط اعلام شده در اختیار واحدهای مجاز و یا متقاضیان قرار دهند. تخلف از ضوابط این ماده جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول- اخطار کتبی.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم – جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /60 ریال.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /200 ریال.
ماده 30
ماده 30- شرکتهای توزیعی موظفند با ارائهٔ فاکتور و به قیمت رسمی کالا را تحویل نمایند. تخلف از این ماده جرم بوده و در صورت گرانفروشی، متخلف به ترتیب مذکور در مادهٔ 22 این قانون مجازات میشود و در غیر اینصورت:
1 - مرتبهٔ اول- اخطار کتبی.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /7 ریال.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /10 ریال.
فصل سوم - تعزیرات تولید، توزیع، فروش مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی
ماده 31
ماده 31- تولید مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی که با علامت و بسته بندی مشخص بصورت بازرگانی عرضه میگردد طبق فهرست مادهٔ 1 آئیننامهٔ اجرایی مادهٔ 8 و 9 قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی منوط به اخذ پروانهٔ ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشد و تخلف از آن جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول- تعطیل واحد تولیدی غیر مجاز بلافاصله و ضبط کالای تولیدی به نفع دولت.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /500 ریال با توجه به حجم تولید غیرمجاز.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، ضبط لوازم تولیدی به نفع دولت.
چنانچه واحد تولیدی مجاز بدون کسب پروانهٔ ساخت اقدام به تولید کالای نماید:
مرتبهٔ اول- تعطیل خط تولید و ضبط کالای تولیدی به نفع دولت.
مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /50 ریال با توجه به حجم تولید.
مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم تعطیل واحد تولیدی تا مدت شش ماه.
ماده 32
ماده 32- تولید مواد غذایی، آرایشی و بهداشتی باید با حضور مسئول فنی انجام گیرد، در صورت تخلف:
1 - مرتبهٔ اول- تعطیل تولید تا حضور مسئول فنی و اخطار کتبی با درج در پرونده.
2 - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، ضبط کالای تولیدی به نفع دولت.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /70 ریال.
4 - مرتبهٔ چهارم- تعطیل واحد تولیدی تا یکسال.
ماده 33
ماده 33- حضور مسئول فنی در کلیهٔ مراحل تولید الزامی بوده و مسئول فنی باید نظارت دائم در امر تولید داشته باشد. تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول - اخطار کتبی و درج در پروندهٔ مسوول فنی.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /5 ریال.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /20 ریال.
4 - مرتبهٔ چهارم- تعلیق پروانهٔ مسئول فنی تا شش ماه.
ماده 34
ماده 34- کلیهٔ تولیدکنندگان موظفند برچسب اطلاعاتی بر روی کلیهٔ محصولات و فرآوردههای تولیدی خود الصاق نمایند و شمارهٔ پروانه ساخت و مهلت اعتبار مصرف (تاریخ مصرف) را نیز روی محصولات، حسب مورد، درج نمایند. تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ اول - اخطار و جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /10 ریال.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /20 ریال.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- جریمهٔ نقدی تا مبلغ 000 /000 /50 ریال.
ماده 35
ماده 35 - تولیدکنندگان مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی ملزم به رعایت فرمول تأیید شده در پروانهٔ ساخت میباشند.
تخلف از مفاد این ماده در صورتی که عدم رعایت فرمول ساخت بر اساس کاهش مصرف مواد متشکلهٔ آن باشد، از مصادیق کم فروشی و یا گرانفروشی محسوب گردیده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
الف (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - گرانفروشی تا مبلغ 000 /700 ریال:
مرتبهٔ اول – جریمهٔ نقدی تا مبلغ ده هزار ریال.
مرتبهٔ دوم – جریمهٔ نقدی تا مبلغ ده هزار ریال و نصب پارچه در محل واحد بعنوان گرانفروش.
مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی تا مبلغ ده هزار ریال، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانههای گروهی به عنوان گرانفروش.
ب (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - گرانفروشی از مبلغ بیش از دو هزار ریال تا مبلغ 000 /700 ریال:
مرتبهٔ اول – جریمهٔ نقدی از مبلغ ده هزار ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی.
مرتبهٔ دوم – جریمهٔ نقدی از مبلغ ده هزار ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد بعنوان گرانفروش.
مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی از مبلغ ده هزار ریال تا پنج برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانههای گروهی به عنوان گرانفروش.
ج - گرانفروشی از مبلغ بیش از پانصد هزار ریال تا مبلغ پنج میلیون ریال:
مرتبهٔ اول – جریمهٔ نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی.
مرتبهٔ دوم – جریمهٔ نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد بعنوان گرانفروش.
مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی از پنج تا هشت برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانههای گروهی به عنوان گرانفروش.
د (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - گرانفروشی بیش از 000 /000 /200 ریال:
مرتبهٔ اول – جریمهٔ نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی.
مرتبهٔ دوم – جریمهٔ نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی و نصب پارچه در محل واحد بعنوان گرانفروش.
مرتبهٔ سوم – جریمهٔ نقدی از هشت تا ده برابر میزان گرانفروشی، نصب پارچه در محل واحد و معرفی از رسانههای گروهی به عنوان گرانفروش.
در صورتی که مواد اولیهٔ بکار رفته در فرمول ساخت، از مواد غیرمجاز و یا سمی باشد، متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
مرتبهٔ اول- ضبط کالای تولیدی و در صورت سمی و یا زیان آور بودن، معدوم نمودن کالا.
مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمهٔ نقدی تا پنج میلیون ریال.
مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، تعطیل واحد تولیدی تا یکسال.
ماده 36
ماده 36- شرکتهای پخش، فروشگاهها، سوپرمارکتها، تعاونیها و سایر اماکن که حق فروش یا توزیع کالای خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی را دارند مجاز به عرضه و فروش آن دسته از کالاهای مشتمل قانون مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی میباشند که دارای پروانهٔ ساخت معتبر و یا مجوز ورود از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند. تخلف از این امر جرم بوده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
الف (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - شرکتهای پخش و تعاونیهای بزرگ:
مرتبهٔ اول- اخطار و ضبط کالا بنفع دولت.
مرتبهٔ دوم - علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /50 ریال با توجه به حجم کالا.
مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، محکومیت مدیرعامل شرکت به زندان از یک تا شش ماه.
ب (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - فروشگاهها و سوپر مارکتها و سایر اماکن:
مرتبهٔ اول - اخطار و ضبط کالا به نفع دولت.
مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمهٔ نقدی تا 000 /000 /7 ریال.
مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمه نقدی تا 000 /000 /20 ریال.
در صورت تکرار - تعطیل واحد از یک تا شش ماه.
ماده 37
ماده 37- فروشگاهها، سوپر مارکتها، تعاونیها و سایر اماکن باید از عرضه و تحویل کالای غیر بهداشتی خودداری نمایند. عرضه و تحویل کالا با علم به غیربهداشتی بودن آن تخلف محسوب شده و متخلف به مجازاتهای زیر محکوم میشود:
1 - مرتبهٔ اول- اخطار کتبی و ضبط کالا به نفع دولت.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ اول، جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /50 ریال به تناسب حجم کالا.
3 - مرتبهٔ سوم- علاوه بر مجازاتهای مرتبهٔ دوم، تعطیل واحد از یک تا شش ماه.
ماده 38
ماده 38- سازمانها و شرکتهای واردکننده و تولیدکنندهٔ مواد اولیهٔ غذایی، آرایشی و بهداشتی در صورتی میتوانند کالای خود را به تولیدکنندگان موضوع مادهٔ 31 این قانون عرضه نمایند که واحدهای مذکور دارای مجوز و یا پروانهٔ ساخت معتبر از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باشند و متخلفین از مفاد این ماده به مجازاتهای زیر محکوم میشوند:
الف (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - واردکنندگان:
مرتبهٔ اول- اخطار و جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /50 ریال.
مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی از 000 /000 /50 تا 000 /000 /500 ریال.
مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /500 ریال و لغو کارت بازرگانی بمدت یکسال.
ب (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - تولیدکنندگان
مرتبهٔ اول- اخطار و جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /50 ریال.
مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی از 000 /000 /50 تا 000 /000 /200 ریال.
مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی تا 000 /000 /500 ریال.
ماده 39
ماده 39- متصدیان و مسئولین کارخانجات و کارگاهها و مراکز تهیه و توزیع مواد خوردنی، آشامیدنی، آرایشی، بهداشتی، اماکن عمومی، مراکز بهداشتی درمانی، مراکز آموزشی و پرورشی، محلهای نگهداری و پرورش دام و طیور و کشتارگاهها ملزم به رعایت ضوابط و مقررات بهداشت محیطی در محل فعالیت خود میباشند. متخلفین از مفاد این ماده به ازای هر مورد نقص بهداشتی، به مجازاتهای زیر محکوم میشوند:
1 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ اول- جریمه نقدی از مبلغ 000 /70 تا 000 /000 /3 ریال.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی از مبلغ 000 /150 تا 000 /000 /5 ریال.
3 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ سوم- جریمه نقدی از مبلغ 000 /200 تا 000 /000 /10 ریال.
4 - مرتبهٔ چهارم- علاوه بر مجازات مرتبهٔ سوم، زندان از یک تا شش ماه.
تبصره
تبصره- در صورت عدم رفع نقایص بهداشتی در پایان مهلت مقرر، یا لغو پروانهٔ کسب متصدی و یا مسئولین، محل تعطیل خواهد شد و ادامهٔ کار منوط به اخذ پروانهٔ جدید و رفع نقص میباشد.
ماده 40
ماده 40- در کلیهٔ مراحل مربوط به مواد این قانون در صورتی که تخلف در بخش غیر خصوصی انجام گرفته باشد، حسب مورد مقام مجاز دستوردهنده و یا مباشر و یا هر دو متخلف محسوب و به مجازاتهای زیر محکوم میگردند:
1 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ اول- اخطار کتبی و جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /50 ریال.
2 (اصلاحی 08ˏ11ˏ1399) - مرتبهٔ دوم- جریمه نقدی تا مبلغ 000 /000 /250 ریال.
3 - مرتبهٔ سوم- تعلیق از خدمت بمدت سه تا شش ماه.
4 - مرتبهٔ چهارم - زندان از یک تا شش ماه.
فصل چهارم - سایر مقررات:
ماده 41
ماده 41- گزارش تخلفات مندرج در این قانون به وسیلهٔ ناظرین و بازرسین ویژهای که توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا مدیران عامل سازمانهای منطقهای بهداشت، درمان تعیین میشوند، تهیه میگردد.
ماده 42
ماده 42- کلیهٔ گزارشات تخلفات مندرج در این قانون باید به تایید ناظرین و بازرسین ویژه برسد.
ماده 43
ماده 43- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است بطور منظم اسامی کالاهای مجاز و غیرمجاز (خوردنی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی) را جهت اطلاع عموم بنحو مقتضی اعلام نماید.
ماده 44
ماده 44- اعمال تعزیرات حکومتی موضوع این قانون مانع اجرای مجازاتهای قانونی دیگر نخواهد بود.
در جلسهٔ مورخ 23 /12 /1367 مجمع تشخیص مصلحت به تصویب رسید.