← قانون نظام صنفی کشور
قوانین
فصل سوم - اتحادیهها
ماده 21
ماده 21 - در هر شهرستان که واحدهای صنفی با فعالیتهای شغلی مشابه یا همگن وجود داشته باشد، افراد صنفی با رعایت این قانون مبادرت به تشکیل اتحادیه می کنند.
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اتحادیه دارای شخصیت حقوقی و غیرانتفاعی است و پس از ثبت در وزارت صنعت، معدن و تجارت رسمیت مییابد.
اساسنامه الگوی اتحادیههای صنفی توسط اتاق اصناف ایران با همکاری دبیرخانه هیئت عالی نظارت تهیه میشود و به تصویب هیئت عالی نظارت میرسد.
تبصره 2
تبصره 2 – حد نصاب تعداد واحدهای صنفی برای تشکیل یک اتحادیه در کشور به شرح زیر است:
الف - در تهران، 300 واحد
ب - در شهرستانهای با بیش از دو میلیون نفر جمعیت، 200 واحد
ج - در شهرستانهای دارای بیش از یک میلیون نفر و کمتر از دو میلیون نفر جمعیت، 150 واحد
د - در شهرستانهای دارای بیش از پانصد هزار نفر و کمتر از یک میلیون نفر جمعیت، 100 واحد
ه - در شهرستانهای با کمتر از پانصد هزار نفر جمعیت، 50 واحد
تبصره 3
تبصره 3 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) کمیسیون نظارت هر شهرستان با همکاری اتاق اصناف شهرستان موظف است اتحادیههایی را که تعداد واحدهای صنفی تحت پوشش آنها کمتر از نصابهای تعیین شده است، ادغام نماید.
تبصره 4
تبصره 4 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اگر تشکیل اتحادیه واحد برای تمامی شهرها یا بخشهای هر شهرستان به تشخیص کمیسیون نظارت مرکز استان ممکن نباشد، شیوه اداره امور واحدهای صنفی آن شهرها یا بخشها تابع آییننامهای است که توسط اتاق اصناف ایران با همکاری دبیرخانه هیئت عالی نظارت تهیه میشود و پس از تأیید هیئت عالی نظارت حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت میرسد.
تبصره 5
تبصره 5 - اگر تشکیل اتحادیهای از واحدهای صنفی یک شهرستان، که تعدادشان به نصاب مقرر جهت تشکیل اتحادیه نرسیده است، به تشخیص کمیسیون نظارت مرکز استان لازم باشد، در صورت تصویب هیئت عالی نظارت، اتحادیهای با همان تعداد واحدهای موجود تشکیل خواهد شد.
تبصره 6
تبصره 6 - اگر تشکیل اتحادیهای در مرکز استان از واحدهای صنفی موجود در شهرستانهای همان استان به تشخیص کمیسیون نظارت مرکز استان لازم باشد، در صورت تصویب هیئت عالی نظارت، اتحادیهای در مرکز استان تشکیل خواهد شد. این اتحادیه مانند سایر اتحادیههای موضوع این ماده تلقی خواهد شد.
تبصره 7
تبصره 7 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) چنانچه تعداد واحدهای صنفی در هر استان جهت تشکیل اتحادیه به حد نصاب مقرر در این ماده نرسد با پیشنهاد اتاق اصناف و تأیید وزیر صنعت، معدن و تجارت، اتحادیهای از واحدهای صنفی در سطح کشور تشکیل میشود.
ماده 22
ماده 22 – اتحادیهها توسط هیئت مدیره منتخب اعضای اتحادیه اداره میشوند. تعداد اعضای این هیئت پنج نفر اصلی و دو نفر علی البدل برای اتحادیههای دارای کمتر از هزار واحد صنفی عضو و هفت نفر اصلی و سه نفر علی البدل برای اتحادیههای دارای بیش از هزار واحد صنفی عضو خواهد بود.
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) مدت مسؤولیت اعضای هیئت مدیره اتحادیهها از تاریخ انتخاب چهار سال تمام است. اعضای هیئت مدیره با رأی مخفی و مستقیم اعضای اتحادیه انتخاب میشوند. اعضای مذکور نمیتوانند بیش از دو دوره متوالی و یا چهار دوره متناوب در هیئت مدیره اتحادیه عضویت داشته باشند.
تبصره 2
تبصره 2 - کمیسیون نظارت هر شهرستان موظف است شش ماه قبل از پایان هر دوره هیئت مدیره، مقدمات برگزاری انتخابات را فراهم آورد.
تبصره 3
تبصره 3 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) انتخابات اتحادیهها در دور اول با حضور حداقل یک سوم اعضاء و در صورت عدم دستیابی به حد نصاب مذکور، در دور دوم با حضور حداقل یک چهارم اعضاء رسمیت مییابد.
تبصره 4
تبصره 4 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) – در صورتی که بر اثر استعفاء، عزل، فوت، بیماری، حجر یا محرومیت ازحقوق اجتماعی عضو یا اعضایی از هیئت مدیره، با وجود جایگزینی اعضای علی البدل، آن هیئت از نصاب این ماده خارج شود، کمیسیون نظارت مکلف است ظرف شش ماه نسبت به برگزاری انتخابات برای تعیین اعضای جایگزین اقدام کند. تا انجام انتخابات، افرادی از اعضای همان صنف که واجد شروط قانونی برای اداره امور اتحادیه باشند، توسط اتاق اصناف شهرستان معرفی میگردند تا پس از تصویب کمیسیون نظارت، به عنوان اعضای جایگزین به عضویت اصلی یا علی البدل هیئت مدیره منصوب شوند. اگر کمتر از دو سال از مدت مأموریت هیئت مدیره مانده باشد، مدت مأموریت اعضای جایگزین تا پایان مدت مأموریت هیئت مدیره ادامه خواهد یافت.
اعضای مستعفی هیئت مدیره در صورتی که به تشخیص کمیسیون نظارت، به منظور اخلال در انتخابات استعفاء داده باشند و اعضای معزول از آن هیئت، نمیتوانند برای اولین انتخابات بعدی هیئت مدیره اتحادیه داوطلب شوند.
تبصره 5
تبصره 5 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - افراد منصوب شده موضوع تبصرههای (3) و (4) این ماده دارای کلیه اختیارات، حقوق و تکالیف هیئت مدیره، به استثنای عضویت در هیئت رئیسه اتاق اصناف شهرستان خواهند بود.
ماده 22
ماده 22 مکرر (الحاقی 12ˏ06ˏ1392) شرایط داوطلبان عضویت در هیئت مدیره اتحادیهها عبارت است از:
1 تابعیت جمهوری اسلامی ایران
2 اعتقاد و التزام عملی به نظام جمهوری اسلامی ایران
3 نداشتن سوء پیشینه کیفری مؤثر
4 عدم ممنوعیت تصرف در اموال، مانند حجر، ورشکستگی و افلاس
5 عدم اعتیاد به مواد مخدر
6 عدم اشتهار به فساد
7 داشتن حداقل مدرک تحصیلی دیپلم برای افراد فاقد سابقه عضویت در هیئت مدیره اتحادیه
8 حداکثر سن در زمان ثبت نام هفتاد و پنج سال
9 داشتن پروانه کسب معتبر دائم
10 وثاقت و امانت
ماده 23
ماده 23 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) در اتحادیهها افراد منتخب به ترتیب بر اساس اکثریت نسبی آرای مأخوذه شامل یک نفر رئیس، دو نفر نایب رئیس (اول و دوم)، یک نفر دبیر و یک نفر خزانه دار تعیین میشود. همزمان با برگزاری انتخابات اعضای هیئت مدیره اتحادیه، انتخاباتی برای انتخاب دو نفر بازرس (اصلی و علی البدل) برگزار میشود.
تبصره
تبصره (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - در اتحادیه هائی که تعداد اعضای هیئت مدیره آن هفت نفر است، دو نفر نایب رئیس و دو نفر بازرس خواهند بود.
ماده 24
ماده 24 - هیئت مدیره هر اتحادیه مکلف است از خدمات یک نفر، که دارای حداقل مدرک کارشناسی باشد، به صورت تمام وقت به عنوان مدیر اجرایی استفاده کند. در شهرستانهای دارای کمتر از یک میلیون نفر جمعیت، به کارگیری افراد دیپلمه به عنوان مدیر اجرایی، بلامانع است. مدیر اجرایی مجری مصوبات هیئت مدیره و منتخب آن است و با جایگزین شدن هیئت مدیره جدید مستعفی تلقی میگردد. استفاده از خدمات همان مدیر در ادوار بعد بلامانع است.
ماده 25
ماده 25 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) – در صورت نیاز، کمیسیون نظارت مرکز استان بنا به درخواست اکثریت نسبی اتحادیههای صنفی شهرستانهای همان استان، با نظرخواهی از اتاق اصناف مرکز استان، نسبت به تشکیل مجمع استانی برای اتحادیههای آن استان اقدام خواهد کرد. این مجمع متشکل از نمایندگان هیئت مدیره اتحادیههای شهرستانها خواهد بود و به منظور تبادل نظر در خصوص مشکلات و امور صنفی، ارائه پیشنهاد و برقراری ارتباط و هماهنگیهای لازم با مراجع و مراکز ذی ربط تشکیل میشود.
تبصره
تبصره - تعداد نمایندگان هر شهرستان به ازای هر پنج اتحادیه یک نفر خواهد بود که با رأی رؤسای اتحادیهها انتخاب خواهند شد. مدت مأموریت اعضای هیئت مدیره مجمع استانی دو سال است.
ماده 26
ماده 26 - هرگاه شخصی بخواهد فعالیتی صنفی را آغاز کند، ابتدا باید به اتحادیه ذی ربط مراجعه و تقاضای کتبی خود را تسلیم و رسید دریافت دارد. اتحادیه مکلف است در چارچوب مقررات نظر خود را مبنی بر رد یا قبول تقاضا حداکثر ظرف پانزده روز با احتساب ایام غیرتعطیل رسمی به صورت کتبی به متقاضی اعلام کند. عدم اعلام نظر در مدت یاد شده به منزله پذیرش تقاضا محسوب میگردد. در صورت قبول تقاضا توسط اتحادیه، متقاضی باید از آن تاریخ ظرف حداکثر سه ماه مدارک مورد نیاز اتحادیه را تکمیل کند و به اتحادیه تسلیم دارد. در غیر این صورت متقاضی جدید محسوب خواهد گردید. اتحادیه موظف است پس از دریافت تمام مدارک لازم و با رعایت ضوابط، ظرف پانزده روز نسبت به صدور پروانه کسب و تسلیم آن به متقاضی اقدام کند. همچنین متقاضی پروانه کسب موظف است از تاریخ دریافت پروانه کسب ظرف شش ماه نسبت به افتتاح محل کسب اقدام کند.
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - چنانچه اتحادیه درخواست متقاضی پروانه کسب را رد کند یا از صدور پروانه کسب استنکاف ورزد، باید مراتب را با ذکر دلایل مستند به طور کتبی به متقاضی اعلام کند. در صورتی که متقاضی به آن معترض باشد، میتواند اعتراض کتبی خود را ظرف بیست روز از تاریخ دریافت پاسخ به اتاق اصناف شهرستان ذی ربط تسلیم دارد.
اتاق اصناف شهرستان مکلف است طی پانزده روز به اعتراض متقاضی رسیدگی و نظر نهائی خود را برای اجرا به اتحادیه مربوط اعلام کند.
تبصره 2
تبصره 2 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) – در صورتی که اتحادیه یا متقاضی به نظر اتاق اصناف شهرستان معترض باشند میتوانند ظرف بیست روز از زمان ابلاغ نظر اتاق اصناف شهرستان اعتراض خود را نسبت به نظر اتاق مذکور به کمیسیون نظارت منعکس کنند. کمیسیون نظارت مکلف است ظرف یک ماه نظر خود را اعلام دارد. نظر کمیسیون نظارت در این مورد معتبر و قابل اجرا است، مگر آن که هیئت عالی نظارت نظر کمیسیون نظارت را ظرف یک ماه پس از دریافت اعتراض، نقض کند. در این صورت نظر هیئت عالی نظارت قطعی و لازم الاجراء است. در صورت اعتراض هر یک از طرفین میتوانند به مراجع ذی صلاح قضایی مراجعه کنند.
تبصره 3
تبصره 3 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) برای صنوفی که تعداد آنها به حد نصاب لازم برای تشکیل اتحادیه نرسیده است یا فاقد اتحادیه اند، ارائه پروانه کسب و سایر امور صنفی از طریق اتحادیه همگن یا اتاق اصناف شهرستان مربوط، بنا به تشخیص کمیسیون نظارت صورت میگیرد.
تبصره 4
تبصره 4 - واحدهای صنفی که به عنوان آلاینده یا مزاحم نقل مکان داده میشوند، همچنان عضو اتحادیهای که بوده اند خواهند ماند، حتی اگر در محدوده جغرافیائی جدیدی قرار گیرند.
ماده 27
ماده 27 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) محل دایر شده به وسیله هر شخص حقیقی یا حقوقی که پروانه کسب برای آن صادر نشده است با درخواست اتحادیه و تأیید اتاق اصناف شهرستان توسط نیروی انتظامی پلمب میشود.
تبصره 1
تبصره 1 - قبل از پلمب محل دایر شده، از ده تا بیست روز به دایرکننده مهلت داده میشود تا کالاهای موجود در محل را تخلیه کند.
تبصره 2
تبصره 2 - کسانی که پلمب یا لاک و مهر محلهای تعطیل شده در اجرای این قانون را بشکنند و محلهای مزبور را به نحوی از انحاء برای کسب مورد استفاده قرار دهند، به مجازاتهای مقرر در قانون مجازات اسلامی محکوم خواهند شد.
تبصره 3
تبصره 3 - پرداخت عوارض توسط اشخاص موضوع این ماده موجب احراز هیچ یک از حقوق صنفی نخواهد شد.
ماده 28
ماده 28 (اصلاحی 08ˏ04ˏ1390) - واحد صنفی تنها در موارد زیر پس از گذرانیدن مراحل مندرج در آئین نامهای که به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت خواهد رسید، به طور موقت از یک هفته تا شش ماه تعطیل میگردد:
الف - اشتغال به شغل یا مشاغل دیگر در محل کسب، غیر از آنچه در پروانه کسب قید گردیده یا کمیسیون نظارت مجاز شمرده است.
ب - تعطیل محل کسب بدون دلیل موجه حداقل به مدت پانزده روز برای آن دسته از صنوفی که به تشخیص هیئت عالی نظارت موجب عسر و حرج برای مصرف کننده میشود.
تبصره
تبصره (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - تشخیص موجه بودن دلیل با اتاق اصناف شهرستان است.
ج - عدم پرداخت حق عضویت به اتحادیه بر اساس ضوابطی که در آئین نامه مصوب کمیسیون نظارت تعیین شده است.
د - عدم اجرای مصوبات و دستورات قانونی هیئت عالی و کمیسیون نظارت که به وسیله اتحادیهها به واحدهای صنفی ابلاغ شده است.
تبصره
تبصره (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - تشخیص عدم اجرا بر عهده اتاق اصناف شهرستان است.
ه - عدم اجرای تکالیف واحدهای صنفی به موجب این قانون.
تبصره 1
تبصره 1 - تعطیل موقت واحد صنفی با اعلام اتحادیه، رأساً از طریق نیروی انتظامی به عمل میآید.
تبصره 2
تبصره 2 - هر فرد صنفی که واحد کسب وی تعطیل میشود میتواند به کمیسیون نظارت شکایت کند. نظر کمیسیون نظارت که حداکثر ظرف دو هفته اعلام خواهد شد، لازم الاجراء است. در صورت اعتراض فرد صنفی میتواند به مراجع ذی صلاح قضایی مراجعه کند.
تبصره 3
تبصره 3 - جبران خسارات وارد شده به واحد صنفی دراثر تعطیل غیرموجه با مجوز اتحادیه یا مراجع دیگر، به استناد نظر کمیسیون نظارت، بر عهده دستور دهنده است.
تبصره 4
تبصره 4 (اصلاحی 20ˏ03ˏ1397) در مواردی که تعطیلی واحد صنفی به تشخیص کمیسیون نظارت شهرستان موجب عسر و حرج مصرف کننده میشود، واحد صنفی مزبور به جریمه نقدی از 000 /400 /2 ریال تا 000 /000 /24 ریال محکوم میشود.
ماده 29
ماده 29 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اتحادیهها میتوانند وصول مالیات، عوارض و هزینه خدمات وزارتخانه ها، شهرداریها و سازمانهای وابسته به دولت را طبق مقررات و قوانین جاری در راستای قرارداد تنظیمی و در قبال اخذ کارمزد عهده دار شوند و مبالغ وصول شده بابت مالیات، عوارض یا هزینه خدمات را بلافاصله به حساب قانونی مربوطه واریز کنند.
ماده 30
ماده 30 - وظایف و اختیارات اتحادیهها عبارت است از:
الف (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - ارائه پیشنهاد برای تهیه، تنظیم یا تغییر ضوابط صدور پروانه کسب و انواع پروانههای لازم برای مشاغل، به اتاق اصناف شهرستان.
ب - اجرای مصوبات و بخشنامههای هیئت عالی نظارت و کمیسیون نظارت که در چارچوب این قانون به اتحادیهها ابلاغ میگردد.
تبصره
تبصره (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاق اصناف شهرستان موظف است مصوبات و بخشنامههای هیئت عالی نظارت و کمیسیون نظارت را ظرف پنج روز از تاریخ دریافت به اتحادیهها ابلاغ کند. پس از انقضای این مهلت، دبیرخانه هیئت عالی نظارت و کمیسیون نظارت میتوانند بی واسطه مصوبات و بخشنامههای خود را به اتحادیهها برای اجرا ابلاغ کنند.
ج (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - ارائه پیشنهاد درباره امور اصناف به اتاق اصناف شهرستان.
د - صدور پروانه کسب با دریافت تقاضا و مدارک متقاضیان با رعایت قوانین و مقررات مربوط.
ه (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - ابطال پروانه کسب و تعطیل محل کسب طبق مقررات این قانون و اعلام آن به کمیسیون نظارت و جلوگیری از ادامه فعالیت واحدهای صنفی که بدون پروانه کسب دایر میشوند (مطابق ماده 27 این قانون) یا پروانه آنها به عللی باطل میگردد؛ و (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - تنظیم بودجه سال بعد و تسلیم آن تا آخر دی ماه هر سال به اتاق اصناف شهرستان جهت رسیدگی و تصویب.
ز (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - تنظیم ترازنامه سالانه و تسلیم آن تا پایان خردادماه هر سال به اتاق اصناف شهرستان برای رسیدگی و تصویب.
ح - ایجاد تسهیلات لازم برای آموزشهای مورد نیاز افراد صنفی به طور مستقل یا با کمک سازمانهای دولتی یا غیردولتی.
ط - تشکیل کمیسیونهای رسیدگی به شکایات، حل اختلاف، بازرسی واحدهای صنفی، فنی و آموزشی و کمیسیونهای دیگر مصوب هیئت عالی نظارت.
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اعضای کمیسیونهای مذکور بین سه تا پنج نفرند که از میان اعضای دارای پروانه کسب به پیشنهاد اتحادیه و تصویب اتاق اصناف شهرستان ذی ربط تعیین میشوند.
تبصره 2
تبصره 2 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - آئین نامه اجرایی این بند توسط دبیرخانه هیئت عالی نظارت و اتاقهای اصناف مراکز استانها تهیه و به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت خواهد رسید.
تبصره 3
تبصره 3 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - در صورت بروز اختلاف صنفی بین افراد صنفی و اتحادیه، مراتب به اتاق اصناف شهرستان جهت رسیدگی و صدور رأی ارجاع میشود. طرف معترض نسبت به رأی صادر شده میتواند ظرف بیست روز اعتراض خود را به کمیسیون نظارت تسلیم دارد. نظر کمیسیون نظارت قطعی و لازم الاجراء خواهد بود. در صورت اعتراض هر یک از طرفین میتوانند به مراجع ذی صلاح قضایی مراجعه کنند.ی - وصول مالیات، عوارض و هزینه خدمات به نمایندگی از طرف وزارتخانه ها، شهرداریها و سازمانهای وابسته به دولت.
ک - هماهنگی با شهرداری و شورای شهر به منظور ایجاد شهرکهای صنفی و تمرکز تدریجی کالاها و معاملات عمده فروشی در میادین و مراکز معین شهری متناسب با احتیاجات شهر طبق مقررات و ضوابطی که به تصویب کمیسیون نظارت برسد.
ل (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - ارائه پیشنهاد به منظور تعیین نرخ کالا و خدمات، حدود صنفی، تعداد واحدهای صنفی مورد نیاز در هر سال جهت صدور پروانه کسب به اتاق اصناف شهرستان جهت رسیدگی و تصویب کمیسیون نظارت.
م - سایر مواردی که در این قانون پیش بینی شده است.
ن (الحاقی 12ˏ06ˏ1392) برگزاری دورههای آموزشی احکام تجارت و کسب و کار به طور مستقل یا با کمک بسیج اصناف کشور قبل از صدور و تمدید پروانه کسب اعضای صنف
س (الحاقی 12ˏ06ˏ1392) اتحادیههایی که بیش از دو هزار عضو و بازارهای گسترده صنفی دارند میتوانند برای کمک و تسهیل انجام امور مراجعین، در نقاط مختلف دفتر نمایندگی تشکیل دهند.
تبصره
تبصره (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - در بخشها و شهرهای تابعه مرکز شهرستان که بنا به اعلام اتحادیهها و تصویب هیئت عالی نظارت انجام خدمات صنفی از طریق اتحادیه مقدور نیست، ادارات دولتی ذی ربط، شهرداریها، سازمانهای وابسته و دفاتر اتاقهای اصناف شهرستان حسب مورد مجازند خدمات مذکور را انجام دهند.
ماده 31
ماده 31 - منابع مالی هر اتحادیه عبارتند از:
الف - حق عضویت افراد صنفی در اتحادیه.
ب (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) وجوه دریافتی در ازای خدمات غیرموظف از قبیل خدمات فنی و آموزشی به اعضای صنف
ج - کمکهای دریافتی از اشخاص حقیقی یا حقوقی.
د - کارمزد وصول مالیات، عوارض و هزینه خدمات وزارتخانه ها، شهرداریها و سازمانهای وابسته به دولت.
ه (الحاقی 12ˏ06ˏ1392) درصدی از وجوه دریافتی بابت صدور و تمدید پروانه کسب
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اتحادیهها مکلفند هنگام صدور و تمدید پروانه کسب مبالغی را از افراد صنفی وصول و درصدی از آن را به حساب اتاق اصناف شهرستان (موضوع بند 1 ماده 37 مکرر) و درصد دیگری را به حساب اتاق اصناف ایران (موضوع بند 1 ماده 47) واریز کنند. میزان مبالغ دریافتی و درصد سهم اتاقهای اصناف شهرستان و ایران و نحوه وصول وجوه مزبور و سایر بندهای این ماده متناسب با وضعیت اتحادیه، نوع شغل و شهر، فقط در چهارچوب آیین نامهای مجاز است که به پیشنهاد اتاق اصناف ایران و با همکاری اتاقهای اصناف استانها توسط دبیرخانه هیئت عالی نظارت تهیه میشود و حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت میرسد.
تبصره 2
تبصره 2 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اتحادیهها موظفند بیست درصد (20 ٪) مبالغ دریافتی به موجب این ماده را به حساب اتاق اصناف شهرستان واریز کنند. مبالغی که جهت تهیه ساختمان و برگزاری دورههای آموزشی در قالب کمکهای دریافتی از اعضاء اخذ شده است با تأیید اتاق اصناف شهرستان از حکم این تبصره مستثنی است.
فصل چهارم (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاق اصناف شهرستان
ماده 32
ماده 32 اتاق اصناف هر شهرستان مرکب از رؤسای اتحادیههای صنوف تولیدی خدمات فنی و توزیعی خدماتی است.
ماده 32
ماده 32 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاق اصناف شهرستان از نمایندگان اتحادیهها با ترکیب زیر تشکیل میگردد:
الف (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاق اصناف شهرستان صنوف تولیدی - خدمات فنی.
ب (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاق اصناف شهرستان صنوف توزیعی - خدماتی.
ج (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاق اصناف شهرستان مشترک صنوف تولیدی - خدمات فنی و توزیعی - خدماتی.
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاق اصناف شهرستان دارای شخصیت حقوقی و غیرانتفاعی است و پس از ثبت در وزارت صنعت، معدن و تجارت رسمیت مییابد.
تبصره 2
تبصره 2 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - حداقل تعداد واحدهای صنفی دارای پروانه کسب در هر شهرستان برای تشکیل دو مجمع جداگانه، بیست هزار واحد صنفی است. هیئت عالی نظارت میتواند بنا به پیشنهاد کمیسیون نظارت مراکز استانها نصاب مذکور را جهت شهرستانهای تابعه آن استان تغییر دهد و نسبت به تشکیل، ادغام یا تفکیک اتاق یا اتاقهای اصناف شهرستان اتخاذ تصمیم کند.
تبصره 3
تبصره 3 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - در صورت ادغام اتاقهای اصناف شهرستان، کلیه اموال، دارائی ها، حقوق و تعهدات مجامع قبلی با نظارت کمیسیون نظارت به اتاق اصناف شهرستان مشترک منتقل می گردد.
تبصره 4
تبصره 4 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - در صورت تفکیک اتاق اصناف شهرستان مشترک، کلیه اموال، دارائیها، حقوق و تعهدات آن به نسبت تعداد اعضاء با نظارت کمیسیون نظارت به اتاقهای جدید منتقل میگردد.
ماده 33
ماده 33 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) در مراکز استانها و شهرستانها هیئت رئیسه اتاق اصناف شهرستان دارای پنج نفر عضو اصلی به ترتیب شامل یک رئیس، دو نائب رئیس (اول و دوم)، یک دبیر و یک خزانه دار و دو نفر عضو علی البدل میباشند. دو نفر از اعضای اصلی هیئت رئیسه از بین صنوف تولیدی خدمات فنی، دو نفر از صنوف توزیعی خدماتی و یک نفر از حائزین اکثریت آراء انتخاب میشوند.
تبصره
تبصره (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - تعداد اعضای هیئت رئیسه اتاق اصناف شهرستان تولیدی - خدمات فنی یا توزیعی- خدماتی هر کدام سه نفر مشتمل بر رئیس، نایب رئیس و دبیر است.
ماده 34
ماده 34 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - جلسات اتاقهای اصناف شهرستان با حضور حداقل دو سوم اعضاء تشکیل میشود و رسمیت مییابد و تصمیمات متخذه با اکثریت نصف به علاوه یک آراء حاضران در جلسه معتبر خواهد بود.
تبصره
تبصره (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - مدت مأموریت نماینده هر اتحادیه در اتاق اصناف شهرستان ذی ربط تا پایان مدت مأموریت او در هیئت مدیره اتحادیه است. در صورت فوت، بیماری، محرومیت از حقوق اجتماعی، استعفاء، حجر یا عزل هر نماینده، اتحادیه وفق مواد (22) و (23) این قانون نسبت به معرفی نماینده دیگری برای مدت باقیمانده به اتاق اصناف شهرستان اقدام می کند.
ماده 35
ماده 35 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اتاق اصناف شهرستان در اولین جلسه هر دوره، هیئت رئیسه اتاق را برای مدت چهار سال انتخاب میکند. انتخاب مجدد اعضای مذکور در محدوده ماده (12) بلامانع است.
ماده 36
ماده 36 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - ترتیب انتخاب هیئت رئیسه اتاقهای اصناف شهرستان، وظایف هیئت رئیسه، طرز تشکیل جلسات و تعداد کمیسیونهای آن و سایر مقررات مربوط به اداره اتاقها و حق الزحمه خدمات آنها طبق آئین نامهای خواهد بود که توسط دبیرخانه هیئت عالی نظارت با کسب نظر از اتاقهای اصناف مراکز استانها تهیه و به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت خواهد رسید.
ماده 37
ماده 37 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - وظایف و اختیارات اتاقهای اصناف شهرستان به شرح زیر است:
الف - ایجاد هماهنگی بین اتحادیه ها، نظارت بر عملکرد آنها و راهنمایی صنوف.
ب - تنظیم و تصویب آئین نامههای مالی، استخدامی، اداری، آموزشی و تشکیلاتی اتحادیهها و تغییرات آنها.
ج - اظهارنظر در مورد ضوابط خاص داخلی اتحادیههای تحت پوشش برای صدور پروانه کسب جهت بررسی و تصویب کمیسیون نظارت.
د - نظارت بر حسن اجرای اقدامات اتحادیهها در خصوص صدور پروانه کسب از جهت تطبیق با مقررات این قانون و آئین نامههای آن.
ه - تأیید، انتخاب و معرفی نمایندگان اتحادیهها به ادارههای امور مالیاتی، هیئتهای حل اختلاف مالیاتی و سایر مراجعی که به موجب قانون معرفی نماینده از طرف صنوف به عمل میآید؛ و (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اجرای مصوبات هیئت عالی نظارت، کمیسیون نظارت و اتاق اصناف ایران حسب مقررات این قانون
ز - نظارت بر اجرای مقررات فنی، بهداشتی، ایمنی، انتظامی، حفاظتی، بیمه گزاری، زیباسازی و سایر مقررات مربوط به واحدهای صنفی که از طرف مراجع ذیربط وضع میشود. همچنین همکاری با مأموران انتظامی در اجرای مقررات.
تبصره
تبصره (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - چنانچه افراد صنفی در انجام دادن ضوابط انتظامی که در موارد خاص تعیین و از طریق اتاق اصناف شهرستان ابلاغ میگردد؛ و نیز در اجرای مقررات بهداشتی، ایمنی یا زیباسازی با مخالفت مالک ملک مواجه شوند، میتوانند با جلب موافقت اتاق اصناف شهرستان و با هزینه خود اقدام مقتضی را به عمل آورند.
ح - رسیدگی به اعتراض افراد صنفی نسبت به تصمیمات اتحادیه ها.
ط - انتخاب و معرفی یک نفر نماینده از بین اعضاء هیئت رئیسه به کمیسیون نظارت برای نظارت بر حسن اجرای انتخابات هیئت مدیره اتحادیههای - پیشنهاد تشکیل اتحادیه جدید یا ادغام اتحادیهها یا تقسیم یک اتحادیه به دو یا چند اتحادیه برای اتخاذ تصمیم به کمیسیون نظارت.
ک - تعیین نوع و نرخ کالاها و خدماتی که افراد هر صنف میتوانند برای فروش، عرضه یا ارائه کنند و پیشنهاد آن برای اتخاذ تصمیم به کمیسیون نظارت و اعلام مصوبه کمیسیون به اتحادیهها برای ابلاغ به افراد صنفی با هدف جلوگیری از تداخل صنفی.
ل- (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - جمع آوری اطلاعات و آمار لازم با وسائل مقتضی برای تعیین حدود و تعداد واحدهای صنفی متناسب با جمعیت و نیازها و ارائه آن به کمیسیون نظارت جهت تصمیم گیری.
م - تنظیم ساعات کار و ایام تعطیل واحدهای صنفی با توجه به طبیعت و نوع کار آنان و ارائه برنامه برای اتخاذ تصمیم به وسیله کمیسیون نظارت.
ن- (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - همکاری و معاضدت با سایر اتاقهای اصناف شهرستان و اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اتاق تعاون.
س - تصویب بودجه، ترازنامه و صورتهای مالی اتحادیهها پس از رسیدگی به آنها و نظارت بر عملیات مالی اتحادیه ها.
ع (اصلاحی 08ˏ04ˏ1390) – درجه بندی واحدهای صنفی، در موارد لزوم، طبق ضوابط و مقرراتی که توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت و با کسب نظر نیروی انتظامی و اتحادیههای ذی ربط تهیه میشود و به تصویب کمیسیون نظارت میرسد.
ف (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اجرای برنامههای علمی، آموزشی، فرهنگی و پژوهشی مورد نیاز برای ارتقای سطح آگاهیهای هیئت مدیره اتحادیهها با همکاری دستگاههای اجرائی و بخش خصوصی ذی ربط و بسیج اصناف کشور در چهارچوب مقررات
ص - تنظیم ترازنامه و صورتهای مالی سالانه و تسلیم آن ظرف دو ماه بعد از پایان هر سال مالی به کمیسیون نظارت برای رسیدگی و تصویب.
تبصره
تبصره (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - کمیسیون نظارت مکلف است ترازنامه و صورتهای مالی را ظرف یک ماه رسیدگی کند و نتیجه را به اتاق اصناف شهرستان اعلام دارد. تأیید ترازنامه به منزله مفاصاحساب دوره عملکرد اتاق اصناف شهرستان خواهد بود.
ق - تنظیم بودجه سال بعد و تسلیم آن تا اول بهمن ماه هر سال به کمیسیون نظارت برای تصویب و نظارت بر اجرای آن.
ر - سایر مواردی که در این قانون پیش بینی شده است.
ش (الحاقی 12ˏ06ˏ1392) تشکیل واحدهای بازرسی و نظارت به منظور نظارت بر عملکرد واحدهای صنفی و بررسی شکایات
ت (الحاقی 12ˏ06ˏ1392) عضویت رؤسای اتاقهای اصناف شهرستانها و مراکز استانها در شورای اداری شهرستانها و مراکز استانها
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اداره امور اتاقهای اصناف شهرستان و همچنین پیگیری و اجرای مصوبات اجلاس اتاقهای اصناف شهرستان و نیز مسؤولیت پیگیری و اجرای بندهای (الف)، (د)، (ه)، (ز)، (ح)، (ط)، (ل)، (ن)، (ع) و (ف) این ماده، به هیئت رئیسه اتاقهای اصناف شهرستان و سایر وظایف و اختیارات محوله به اجلاس عمومی اعضای اتاقهای اصناف شهرستان واگذار میگردد.
تبصره 2
تبصره 2 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاقهای اصناف شهرستان با وزارت آموزش و پرورش در مورد آموزش مهارتهای شاخه کار دانش همکاری لازم را به عمل خواهند آورد.
تبصره 3
تبصره 3 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاقهای اصناف شهرستان مجازند برای تشکیل بانک اصناف، مؤسسه اعتباری، صندوق قرض الحسنه، شرکت تعاونی اعتبار و دیگر مؤسسات پولی، بانکی، مالی و اعتباری، طبق قوانین و مقررات جاری کشور اقدام کنند.
ماده 37
ماده 37 مکرر (الحاقی 12ˏ06ˏ1392) منابع مالی اتاق اصناف شهرستان عبارتند از:
1 بیست درصد (20 ٪) دریافتی از درآمد اتحادیهها
2 درصدی از محل وجوه ناشی از جرائم و تخلفات صنفی موضوع تبصره (7) ماده (72) این قانون
3 وجوه دریافتی در ازای ارائه خدمات غیرموظف به اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از دولتی و غیردولتی
ماده 38
ماده 38 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - در شهرستانهائی که برخی از اتحادیهها به علت نداشتن امکانات و توانائیهای لازم نتوانند صدور پروانه کسب را عهده دار شوند، به پیشنهاد آن اتحادیه و تصویب کمیسیون نظارت، مسؤولیت صدور پروانه کسب به طور موقت به اتاق اصناف شهرستان واگذار میگردد. در صورت رفع مشکل، بنا به پیشنهاد همان اتحادیه و تصویب کمیسیون نظارت، مسؤولیت صدور پروانه کسب بر عهده اتحادیه قرار خواهد گرفت.
ماده 39
ماده 39 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - وظایف کمیسیون بازرسی اتاقهای اصناف شهرستان به قرار زیر است:
الف - بازرسی امور مربوط به اتحادیهها به منظور حصول اطمینان از رعایت ضوابط و مقررات صنفی و تنظیم گزارشهای لازم.
تبصره
تبصره (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - کمیسیون موظف است نتیجه بررسی و گزارشهای خود را از طریق هیئت رئیسه اتاق اصناف شهرستان جهت بررسی کمیسیون نظارت تسلیم دارد.
ب (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - بازرسی و رسیدگی به شکایات و اعتراضاتی که به اتاق اصناف شهرستان میرسد و ارائه گزارش لازم به مجمع.
ماده 40
ماده 40 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - مسؤولان اتاقهای اصناف شهرستان و اتحادیهها مکلفند تسهیلات لازم را برای انجام دادن وظایفی که طبق این قانون به کمیسیون بازرسی محول شده است، فراهم کنند.
فصل پنجم (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اتاق اصناف ایران
ماده 41
ماده 41 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) به منظور تقویت مبانی نظام صنفی، ساماندهی اصناف کشور و مشارکت در سیاستگذاری، تصمیم گیری و مدیریت مسائل صنفی، اتاقی به نام اتاق اصناف ایران در تهران تشکیل میشود. این اتاق دارای شخصیت حقوقی مستقل، غیرتجاری، غیرانتفاعی و فاقد شعبه است.
ماده 42
ماده 42 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) اتاق اصناف ایران متشکل از نمایندگان هیئت رئیسه اتاقهای اصناف شهرستانهای کشور است. تعداد نمایندگان اتاقهای اصناف هر استان در اتاق اصناف ایران یک نفر است و به ازای هر بیست هزار واحد صنفی یک نماینده دیگر اضافه میشود که با نظارت کمیسیون نظارت مرکز استان و با رأی مخفی اعضای هیئت رئیسه اتاقهای اصناف شهرستانهای آن استان انتخاب و به دبیرخانه هیئت عالی نظارت معرفی میگردند. تعداد نمایندگان استان تهران حداکثر بیست نفر و سایر استانها حداکثر ده نفر میباشد.
الف (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - استانهایی که جمعیت آنها تا یک میلیون نفر باشد، تعداد دو نفر.
ب (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - استانهایی که جمعیت آنها بیش از یک میلیون نفر و کمتر از دو میلیون نفرباشد، تعداد چهار نفر.
ج (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - استانهایی که جمعیت آنها بیش از دو میلیون نفر و کمتر از سه میلیون نفر باشد، تعداد شش نفر.
د (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - استانهایی که جمعیت آنها بیش از سه میلیون نفر باشد، تعداد هشت نفر.
ه (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - استان تهران، دوازده نفر.
تبصره 1
تبصره 1 - نیمی از نمایندگان در هر مورد همواره از صنوف تولیدی - خدمات فنی و نیم دیگر از صنوف توزیعی - خدماتی خواهند بود.
تبصره 2
تبصره 2 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) هزینههای اعضای اتاق اصناف ایران در قبال حضور و انجام تکالیف محوله با توجه به بودجه اتاق در آیین نامه موضوع ماده (46) قانون، تعیین میشود و به غیر از مبلغ فوق حق دریافت وجه دیگری را ندارند.
ماده 43
ماده 43 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) هیئت رئیسه اتاق اصناف ایران مرکب از هفت نفر شامل سه نفر از صنوف تولیدی خدمات فنی و سه نفر از صنوف توزیعی خدماتی است که با رأی مخفی اعضای اتاق اصناف ایران برای مدت چهار سال انتخاب میشوند. نفر هفتم به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت و با تصویب هیئت عالی نظارت از بین افراد متعهد و آگاه به مسائل صنفی تعیین میشود.
تبصره 1
تبصره 1 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - مدت مسؤولیت هیئت رئیسه اتاق اصناف ایران نمیتواند بیش از مدت باقیمانده از عضویت آنها در هیئت رئیسه اتاقهای اصناف شهرستان باشد. با پایان یافتن مدت مسؤولیت هر عضو، عضو دیگری با رعایت مفاد همین ماده جایگزین خواهد شد.
تبصره 2
تبصره 2 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - اعضای اتاق اصناف ایران برای انتخاب در هیئت رئیسه اتاق باید سابقه یک دوره عضویت در هیئت رئیسه شورای اصناف یا اتاق اصناف شهرستان را دارا باشند.
نحوه بررسی صلاحیت و برگزاری انتخابات هیئت رئیسه اتاق اصناف ایران به موجب آیین نامهای خواهد بود که به پیشنهاد اتاق اصناف مراکز استانها تهیه و به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت خواهد رسید.
ماده 44
ماده 44 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) ظرف پانزده روز پس از انتخاب هیئت رئیسه اتاق اصناف ایران، این هیئت تشکیل جلسه میدهد و از میان خود یک نفر رئیس، دو نفر نایب رئیس (اول و دوم)، یک نفر دبیر و یک نفرخزانه دار انتخاب میکند. جلسههای ادواری اتاق اصناف ایران در محل اتاق اصناف ایران یا هر مکان دیگری که به اعضاء به طور کتبی اعلام میگردد، تشکیل میشود.
ماده 45
ماده 45 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) وظایف و اختیارات اتاق اصناف ایران به شرح زیر است:
1 ابلاغ دستورالعملهای اجرائی و نظارتی مصوب هیئت عالی نظارت به اتاقهای اصناف شهرستانها
2 ارائه نظر مشورتی در مورد مسائل صنفی به وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر دستگاههای اجرائی
3 ساماندهی امور مرتبط با اصناف و مشارکت در تنظیم بازار
4 تنظیم بودجه سالانه اتاق و ارائه آن تا اول بهمن ماه هر سال به دبیرخانه هیئت عالی نظارت جهت رسیدگی و تصویب در هیئت عالی نظارت
5 تنظیم ترازنامه مالی سالانه و ارائه آن تا پایان اردیبهشت ماه هر سال به دبیرخانه هیئت عالی نظارت جهت رسیدگی و تصویب در هیئت عالی نظارت
6 نظارت بر عملکرد اتاقهای اصناف شهرستانها و مراکز استانها و مدیریت بازرسی و نظارت آنها بر واحدهای صنفی
7 سایر امور محوله از سوی هیئت عالی نظارت و وزارت صنعت، معدن و تجارت در راستای اختیارات تفویضی در چهارچوب این قانون
ماده 46
ماده 46 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) - شیوه اداره، مصارف وجوه اتاق اصناف ایران و بازپرداخت هزینههای قابل قبول ناشی از عضویت اعضاء در شورا، به موجب آییننامهای خواهد بود که توسط دبیرخانه هیئت عالی نظارت و با نظرخواهی از اتاقهای اصناف شهرستان مراکز استانها تهیه و به تصویب وزیر صنعت، معدن و تجارت خواهد رسید.
ماده 47
ماده 47 (اصلاحی 12ˏ06ˏ1392) منابع مالی اتاق اصناف ایران عبارتند از:
1 سه درصد (3 ٪) از درآمد اتاق اصناف شهرستانها
2 وجوه دریافتی بابت ارائه خدمات فنی و آموزشی غیرموظف
3 کمکهای داوطلبانه و بلاعوض مردمی
4 وجوه حاصل از و فروش نشریات، کتب و جزوات منتشره به منظور ارتقای سطح اطلاعات و آگاهی اعضای هیئت مدیره اتحادیهها و افراد صنفی
5 درآمد موضوع تبصره (7) ماده (72) این قانون