← قانون ثبت احوال + الحاقات و اصلاحات
قوانین
فصل سوم - ثبت ولادت
ماده 12
ماده 12 - ولادت هر طفل در ایران اعم از اینکه پدر و مادر طفل ایرانی یا خارجی باشند باید به نماینده یا مامور ثبت احوال اعلام شود و ولادت اطفال ایرانیان مقیم خارج از کشور بمأمور کنسولی ایران در محل اقامت و اگر نباشد بنزدیکترین ماموران کنسولی و یا ب سازمان ثبت احوال کشور اعلام شود.
ماده 13
ماده 13 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - ولادت واقع در ایران به وسیله نماینده یا مأمور ثبت احوال و ولادت واقع در خارج از کشور به وسیله ماموران کنسولی ایران در دفتر ثبت کل وقایع به ثبت میرسد. در این دفتر اطلاعات زیر قید میشود:
1 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - ساعت، روز، ماه، سال و محل ولادت استان - شهرستان - بخش - دهستان (شهر/روستا) و تاریخ ثبت آن.
2 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی صاحب سند و جنس.
3 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه یا شماره پروانه اقامت و یا گذرنامه و محل صدور شناسنامه یا پروانه اقامت و یا گذرنامه و محل اقامت پدر و مادر.
4 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی و محل اقامت و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه و نسبت اعلام کننده در صورتی که غیر از پدر و مادر صاحب سند باشد.
5 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه و محل اقامت گواهان.
6 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی و امضاء نماینده یا مامور و مهر ثبت احوال.
7 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - شماره و سری برگ مخصوص دفتر ثبت کل وقایع.
8 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - محل مخصوص ثبت و شماره کلاسمان آثار انگشتان صاحب سند.
9 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - محل مخصوص ثبت خلاصه اطلاعات راجع به ازدواج، طلاق و یا وفات همسر.
10 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - محل مخصوص ثبت شماره مسلسل و سری شناسنامههای صادره.
11 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - محل مخصوص ثبت خلاصه اطلاعات راجع به اولاد.
12 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - محل مخصوص ثبت وفات.
13 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - محل توضیحات.
تبصره
تبصره (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - پس از ثبت ولادت اگر طفل ایرانی باشد شناسنامه صادر و تسلیم میگردد و اعلامیه برای ثبت واقعه در دفتر ثبت کل وقایع صفحه مخصوص پدر و مادر باداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه آنان فرستاده میشود و در صورتیکه طفل خارجی باشد گواهی ولادت صادر و تسلیم میگردد.
ماده 14
ماده 14 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - برای هر فرد شماره شناسنامه که مخصوص به او خواهد بود تعیین میگردد و شماره شناسایی هر شخص در کلیه مدارک مربوط به ثبت احوال او باید قید گردد.
ماده 15
ماده 15 - ثبت ولادت باید مستند به تصدیق پزشک یا مامای رسمی یا مؤسسهای که طفل در آنجا متولد گردیده است باشد، در غیر این صورت واقعه بتصدیق دو نفر گواه ثبت میشود.
تبصره
تبصره - مهلت اعلام ولادت پانزده روز از تاریخ ولادت طفل است روز ولادت و تعطیل رسمی بعد از آخرین روز مهلت به حساب نمیآید و در صورتیکه ولادت در اثناء سفر زمینی یا هوایی یا دریایی رخ دهد مهلت اعلام آن از تاریخ رسیدن به مقصد محسوب میشود.
ماده 16
ماده 16 - اعلام و امضاء سند ثبت ولادت به ترتیب بر عهده اشخاص زیر خواهد بود:
1 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - پدر یا جد پدری.
2 - مادر در صورت غیبت پدر و در اولین موقعی که قادر به انجام این وظیفه باشد.
3 (منسوخه 18ˏ10ˏ1363) - مادر یا جد پدری که از طرف دادگاه به سمت ولایت انتخاب شده باشند.
4 - وصی یا قیم یا امین.
5 - اشخاصی که قانوناً عهده دار نگهداری طفل میباشند.
6 - متصدی یا نماینده مؤسسهای که طفل به آنجا سپرده شده است.
7 - صاحب واقعه که سن او از 18 سال تمام به بالا باشد.
تبصره
تبصره - در صورتی که ازدواج پدر و مادر طفل به ثبت نرسیده باشد اعلام ولادت و امضاء اسناد متفقاً به عهده پدر و مادر خواهد بود و هرگاه اتفاق پدر و مادر در اعلام ولادت میسر نباشد سند طفل با اعلام یکی از ابوین که مراجعه میکند با قید نام کوچک طرف غایب تنظیم خواهد شد.
اگر مادر اعلام کننده باشد نام خانوادگی مادر به طفل داده میشود.
ماده 17
ماده 17 – هرگاه ابوین طفل معلوم نباشند سند یا نام خانوادگی آزاد و نامهای فرضی در محل اسامی ابوین تنظیم میگردد. تصحیح اسامی فرضی یا تکمیل مشخصات ناقص به موجب اقرارنامه موضوع ماده 1273 قانون مدنی یا حکم دادگاه یا مدارک حصر وراثت بعمل خواهد آمد و نام خانوادگی طبق احکام مربوط بنام خانوادگی اصلاح خواهد شد.
موضوع فرضی بودن اسامی پدر و مادر در شناسنامه منعکس نخواهد شد.
ماده 18
ماده 18 - نماینده یا مأمور ثبت احوال ولادت طفل فاقد، ولی را ثبت و مراتب را برای اقدام قانونی به دادستان اطلاع خواهد داد.
تبصره
تبصره - در صورتی که طفل در مکانی متولد شود که خروج از آن ممنوع یا محتاج به اجازه مخصوص باشد نظیر ندامتگاه، کانون اصلاح و تربیت و غیره، متصدیان این سازمانها مکلف به اطلاع واقعه و ایجاد تسهیلات لازم برای انجام وظائف صاحب واقعه میباشند.
ماده 19
ماده 19 - ماما یا پزشکی که در حین ولادت حضور و در زایمان دخالت داشته مکلف به صدور گواهی ولادت و ارسال یک نسخه آن به ثبت احوال محل در مهلت اعلام میباشد.
ماده 20
ماده 20 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - انتخاب نام با اعلام کننده است، برای نامگذاری یک نام ساده یا مرکب (حسین، محمدمهدی و مانند آن) که عرفا یک نام محسوب میشود انتخاب خواهد شد.
تبصره 1
تبصره 1 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - انتخاب نامهایی که موجب هتک حیثیت مقدسات اسلامی میگردد و همچنین انتخاب عناوین و القاب و نامهایی زننده و مستهجن یا نامتناسب با جنس ممنوع است.
تبصره 2
تبصره 2 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - تشخیص نامهای ممنوع با شورای عالی ثبت احوال میباشد و این شورا نمونههای آن را تعیین و به سازمان اعلام میکند.
تبصره 3
تبصره 3 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - انتخاب نام در مورد اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی تابع زبان و فرهنگ دینی آنان است.
تبصره 4
تبصره 4 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - در اسناد سجلی اقلیتهای دینی شناخته شده در قانون اساسی کشور نوع دین آنان قید میشود.
تبصره 5
تبصره 5 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - ذکر سیادت در اسناد سجلی ساداتی که سیادت آنان در اسناد سجلی پدر و یا جد پدری مندرج باشد و یا سیادت آنان با دلائل شرعی ثابت گردد الزامی است مگر کسانی که خود را سید ندانند و یا عدم سیادت آنان شرعاً احراز شود.
تبصره 6
تبصره 6 (الحاقی 18ˏ10ˏ1363) - مراتب تشرف پیروان ادیان دیگر به دین مبین اسلام همراه با تغییرات مربوط به نام و نام خانوادگی آنان در اسناد سجلی ثبت میشود.
ماده 21
ماده 21 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - هرگاه از وضع حمل بیش از یک طفل متولد شود برای هر یک دفتر ثبت کل وقایع جداگانه به ترتیب تولد و با ذکر ساعت ولادت تنظیم خواهد شد.
فصل چهارم (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - ثبت وفات
ماده 22
ماده 22 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - وفات هر کس اعم از ایرانی یا خارجی و همچنین ولادت طفلی که مرده بدنیا آمده یا بلافاصله پس از ولادت بمیرد باید ب مامور یا نماینده ثبت احوال اعلام شود.
وفات ایرانیان در خارج از کشور ب ماموران کنسولی محل اقامت یا بنزدیکترین ماموران کنسولی ایران یا به سازمان ثبت احوال کشور اعلام میشود.
وفات ایرانیان و خارجیان ساکن کشور را مأموران و نمایندگان ثبت احوال و وفات ایرانیان در خارج از کشور را بر حسب محل اعلام، ماموران کنسولی ایران یا ماموران یا نمایندگان ثبت احوال ثبت میکنند، وفات باید در سند ثبت وفات و همچنین در دفتر ثبت کل وقایع در صفحات مربوط به در گذشته و پدر و مادر او و شناسنامه متوفی ثبت و امضاء و مهر گردد.
وفات خارجیان پس از ثبت به شهربانی محل اعلام میشود و یک نسخه گواهی به سازمان ثبت احوال کشور فرستاده خواهد شد که به وزارت امور خارجه ارسال گردد.
تبصره
تبصره (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - گواهی وفات بهر شخصی که درخواست کند تسلیم میگردد:
ماده 23
ماده 23 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - در سند ثبت وفات باید اطلاعات زیر قید گردد:
1 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - محل، روز، ماه و سال وفات و تاریخ ثبت.
2 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی و جنس و تاریخ تولد و شغل و شماره شناسنامه و شناسنامه یا پروانه اقامت و تاریخ و محل صدور شناسنامه یا پروانه اقامت درگذشته.
3 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - علت وفات در صورتی که مشخص باشد.
4 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه پدر و مادر درگذشته.
5 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه و محل اقامت و سمت اعلام کننده.
6 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه و محل اقامت و شغل گواهان.
7 - نام و نام خانوادگی و امضاء نماینده یا مأمور ثبت احوال و اثر مهر.
8 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - شماره و سری برگ مخصوص ثبت وفات.
9 - محل توضیحات.
ماده 24
ماده 24 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - واقعه وفات باید طبق تصدیق پزشک و در صورت نبودن پزشک با حضور دو نفر گواه ثبت گردد.
در مورد طفلی که مرده بدنیا آمده یا بلافاصله پس از تولد بمیرد در صورت وجود پزشک در محل، تصدیق پزشک ضروری است و در صورت نبودن پزشک گواهی دو نفر کافی است.
پزشکی که وقوع وفات باو اطلاع داده میشود در هر مورد مکلف به معاینه جسد و صدور تصدیق یا اظهارنظر میباشد و در صورت امکان تشخیص علت وفات باید تصدیق شود و به هر حال یک نسخه از تصدیق یا اظهار نظر خود را باید به ثبت احوال محل در مهلت مقرر ارسال نمایند.
ماده 25
ماده 25 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - مهلت اعلام وفات ده روز از تاریخ وقوع یا وقوف بر آن است.
روز وفات و تعطیل رسمی بعد از آخرین روز مهلت به حساب نمیآید و در صورتی که وفات در اثناء سفر رخ دهد مهلت اعلام آن از تاریخ رسیدن به مقصد احتساب خواهد شد.
تبصره
تبصره (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - ترتیب ثبت وقایع ولادت و وفاتی که پس از انقضاء مهلت مقرر اعلام شود در آیین نامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.
ماده 26
ماده 26 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - اعلام وفات و امضاء سند ثبت وفات به عهده یکی از اشخاص زیر است:
1 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - نزدیکترین خویشاوند متوفی که در موقع وفات حاضر بوده است.
2 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - متصدی یا صاحب مکانی که وفات در آن رخ داده است یا نماینده او.
3 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - هر شخصی که در موقع وفات حاضر بوده است.
4 - ماموران انتظامی یا کدخدا.
تبصره
تبصره (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - متصدیان گورستان یا دفن مکلف به اطلاع وفات به ثبت احوال هستند.
ماده 27
ماده 27 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - در صورتی که وفات یا ولادت طی نامه رسمی از طرف ماموران انتظامی یا قضائی و یا سایر مقامات اعلام شود شماره و تاریخ اعلام نامه در سند درج و به منزله امضاء سند خواهد بود.
ماده 28
ماده 28 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - در موارد زیر اعلام وفات به عهده مقامات زیر است:
1 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) – در صورتی که وفات در اثر بروز سوانح از قبیل زلزله سیل، طوفان و آتش سوزی واقع شود مقامات انتظامی یا گروههای امدادی حاضر در محل مکلفند واقعه وفات را ضمن ارسال صورت حاوی نام و نام خانوادگی و حتی المقدور شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه و سن متوفی اعلام نمایند.
2 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - وفات نظامیانی که در زمان صلح در سربازخانه و یا ضمن مانورهای نظامی یا در زمان جنگ واقع میشود وسیله فرمانده قسمت با تعیین نام و نام خانوادگی و شماره شناسنامه و محل صدور شناسنامه اعلام میگردد.
ماده 29
ماده 29 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - در مواردی که مشخصات متوفی معلوم نشود یا به بعضی از اطلاعاتی که باید در سند قید شود دسترسی نباشد در سند ثبت وفات بجای مشخصات عبارت (نامعلوم) نوشته میشود تکمیل مشخصات نامعلوم با هیئت حل اختلاف خواهد بود.
ماده 30
ماده 30 (اصلاحی 18ˏ10ˏ1363) - مدرک ثبت وفات فرضی غایب مفقودالاثر حکم قطعی دادگاه است مدیران دفاتر دادگاههایی که حکم قطعی وفات فرضی غایب مفقودالاثر از آن دادگاه صادر شده مکلفند یک نسخه از رای صادره را طی نامه رسمی به ثبت احوال محل ارسال دارند.