← قانون تأمین مالی تولید و زیرساختها
قوانین
فصل ششم- تأمین مالی از طریق مشارکت و مولد سازی دارایی
ماده 31
ماده 31-
الف- یک تبصره به بند «د» ماده (28) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 1393/12/4 به شرح ذیل الحاق میشود:
تبصره
تبصره- سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است برای دستگاههای اجرائی دارای طرحهای مشارکتی تولیدی و زیربنایی حداقل ده درصد (٪10) از سرجمع اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای آنها را به صورت صددرصد (٪100) تخصیص یافته برای اجرای طرحهای مزبور به عنوان آورده یا سهم دولت اختصاص دهد.
ب- به منظور توسعه زیربناها و ارتقای سطح بهره وری در بخشهای اقتصادی کشور، دستگاههای اجرائی با رعایت قوانین و مقررات مربوط، مجاز به مولد سازی اموال منقول و غیر منقول خود از طریق شرکتها و سازمانهای تابعه و همچنین تغییر کاربری و فروش زمینهای مازاد در اختیار خود میباشند. تهاتر اموال مذکور با دیون و تعهدات مربوط به طرحهای تملک داراییهای سرمایهای مندرج در پیوست قانون بودجه سنواتی و یا به عنوان تأمین سهم مشارکت دولت در طرحهای مزبور، مشروط به اجرای طرحهای متناسب با کاربریهای مصوب با رعایت شرایط رقابتی از طریق مناقصه یا مزایده توسط دریافت کنندگان اراضی مجاز است.
ماده 32
ماده 32- در اجرای ماده (12) قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور با پیشنهاد دستگاه اجرائی ذیربط و تصویب شورای اقتصاد، وزارت نفت از طریق شرکتهای تابعه ذیربط مکلف است در تأمین مالی اجرا یا احداث طرحهایی که موجب صرفه جویی در مصرف سوخت یا انرژی میشود مشارکت نماید. میزان مشارکت شرکتهای وزارت نفت به عنوان سهم کمک بلاعوض دولت و یا جبران صرفه جویی از در انرژی محاسبه و منظور میشود.
ماده 33
ماده 33- به منظور تکمیل زنجیره نفت و گاز، به وزارت نفت اجازه داده میشود با رعایت قانون حمایت از توسعه صنایع پایین دستی خام و میعانات گازی با استفاده از سرمایهگذاری مردمی مصوب 1398/4/24 و سیستمهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی و با لحاظ سهم صندوق توسعه ملی از طریق شرکتهای دولتی ذی ربط نسبت به سرمایه گذاری مشترک با بخش غیر دولتی در پالایشگاهها و پترو پالایشگاهها از محل منابع داخلی این شرکتها، تأمین مالی خارجی (فاینانس) و یا تحویل نفت خام صادراتی به قیمت روز صادراتی به پیمانکاران جهت تولید مواد پایه پتروشیمی و سوخت در چهارچوب بودجه سنواتی تا سقفی که توسط شورا تعیین میشود اقدام نماید. در راستای اجرای قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی، وزارت نفت موظف به واگذاری سهم خود در پالایشگاهها و پترو پالایشگاههای مذکور در بازه زمانی مصوب شورا است.
ماده 34
ماده 34- به دولت اجازه داده میشود در صورت وجود محدودیتهای خارجی برای فروش نفت خام با رعایت قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی از طریق شرکتهای تابعه وزارت نفت و با درخواست دستگاههای اجرائی ذیربط روزانه تا یک میلیون بشکه نفت خام را که سقف ریالی آن در لوایح بودجه سنواتی تعیین میشود، در صورت ارائه تضامین کافی به دستگاه مذکور به پیمانکاران داخلی و خارجی که با رعایت قانون برگزاری مناقصات مصوب 1383/11/03 با اصلاحات و الحاقات بعدی به تأمین مواد اولیه و یا اجرای طرحهای تملک داراییهای سرمایهای دارای ردیف اعتباری با اولویت طرحهای زیربنایی از جمله راهها، خطوط ریلی و تأمین و نوسازی ناوگان اعم از اتوبوسرانی، تاکسیرانی، قطار سریع السیر یا دیزلی و قطار شهری و حومه و توسعه و خشکی اقدام میکنند یا مواد اولیه، ماشین آلات، تجهیزات کالای سرمایهای و یا کالای مورد نیاز کشور را تأمین میکنند به قیمت روز صادراتی شرکت ملی نفت ایران و کرده و پس از تهاتر در حسابهای فی مابین شرکت مزبور و خزانه داری کل کشور تسویه نماید.
تبصره 1
تبصره 1- تحویل گیرندگان نفت خام موضوع این م بهت پالایش نفت تحویلی و تأمین فراوردههای نفتی داخل کشور مجاز به استفاده از ظرفیت معین شده برای پالایشگاههای داخلی طرف قرارداد با شرکتهای تابعه وزارت نفت نیستند و حق عرضه و فروش نفت خود به مشتریان خارجی طرف قرارداد با شرکتهای تابعه وزارت نفت را ندارند.
تبصره 2
تبصره 2- شیوه مالی، حقوقی و فنی و اهلیت شرکتهای متقاضی تهاتر و انتخاب طرحهای مشمول این ماده در آیین نامهای توسط سازمان برنامه و بودجه کشور با همکاری وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی و نفت و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ظرف سه ماه از لازمالاجرا شدن این قانون تعیین میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
تبصره 3
تبصره 3- دولت مجاز است نسبت به تأمین پانزده درصد (٪15) پیش پرداخت سهم خود و همچنین تضمین بازپرداخت اصل و سود منابع مالی تأمین شده از سوی بانکهای کارگزار خارجی و بانکها و مؤسسات مالی و توسعهای بین المللی، به صورت نقدی (ارزی) یا مبتنی بر تهاتر نفت اقدام نماید وزارت امور اقتصادی و دارایی مکلف است شیوه نامه اجرائی صدور تضمین نامههای مبتنی بر تهاتر نفت را با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور و وزارت نفت حداکثر ظرف سه ماه از لازمالاجرا شدن این قانون تهیه کند و به تصویب هیأت وزیران برساند.
ماده 35
ماده 35-
الف- به دستگاههای اجرائی اجازه داده میشود در راستای تأمین مالی طرحهای تولیدی زیربنایی و تملک دارایی سرمایهای استفاده از هوش مصنوعی و هوشمندسازی ساز و کارهای اجرائی و ارائه خدمات به زیر مجموعههای خود در قالب سرمایه گذاری و مشارکت با رعایت شرایط رقابتی به انعقاد قرارداد با بخشهای غیر دولتی (اعم از خصوصی تعاونی و ن و عمومی و پرداخت اصل و سود به سرمایه گذار از محل عواید حاصل از اجرای طرح (پروژه) اقدام کنند.
آیین نامه اجرائی این ماده بین این قانون با پیشنهاد شورا به تصویب هیئت وزیران میرسد.
ب- به دستگاههای اجرائی اجازه داده میشود در چهارچوب آییننامه اجرایی مصوب هیأت وزیران نسبت به اجرای طرحهای تملک داراییهای سرمایهای انتفاعی دارای ردیف بودجه و شماره طبقه بندی از طریق مشارکت با اشخاص حقوقی مجری اقدام و برای تأمین بخشی از منابع مورد نیاز از طریق فروش سهام یا سهم الشرکه خود در آن طرح (پروژه) اقدام کنند. حداقل سود مورد انتظار برای سهامداران یا شرکا در قالب آیین نامه اجرائی مزبور تضمین میشود.
ماده 36
ماده 36-
الف- در راستای مولد سازی اموال به دستگاههای اجرایی اجازه داده میشود بر مبنای قیمت روز کارشناسی از طریق تهاتر معاوضه و یا مشارکت با شهرداری محل یا از طریق فراخوان و در شرایط رقابتی با بخشهای غیر دولتی (اعم از خصوصی، تعاونی و عمومی) اموال، داراییها زمینها و مستحدثات ملکی خود را مولد سازی نموده و از محل سهم یا درآمدهای حاصل با رعایت ترتیبات قانونی نسبت به اجرای طرح (پروژه)های دارای مجوز قانونی خود یا پرداخت بدهی قطعی شده خود اقدام کنند. این اقدامات باید با تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور و اعمال حساب نزد خزانه داری کل کشور انجام شود. آیین نامه اجرائی این بند ظرف سه ماه از لازمالاجرا شدن این قانون توسط شورا تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
ب- به شهرداریها اجازه داده میشود برای تسویه مطالبات و بدهیهای قطعی شده با دستگاههای اجرائی سازمان تأمین اجتماعی و مؤسسات اعتباری نسبت به مبادله اراضی و املاک و انواع عوارض قانونی قابل وصول خود در چهارچوب آیین نامهای که ظرف دو ماه به پیشنهاد شورا تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد، اقدام یا با این دستگاهها در ساخت و ساز و مولد سازی این زمینها مشارکت نمایند.
ماده 37
ماده 37- در صورتی که اجرای طرحهای تملک دارایی سرمایهای یا سرمایهگذاری دارای مجوز اشخاص و همچنین اجرای بستههای سرمایهگذاریبدون نام منتج به ایجاد یا استحصال دارایی غیر منقول نظیر زمین گردد، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف است با درخواست دستگاه اجرائی طرف قرارداد با سرمایه گذار، نسبت به صدور سند مالکیت مزبور قابل توثیق نزد نهادهای وثیقه پذیر است.
ماده 38
ماده 38- توقف عملیات اجرائی طرحهای تولیدی و زیربنایی که با مالکیت یا مشارکت بخشهای غیر دولتی داخلی و خارجی انجام میشود، به جز مواردی که تداوم عملیات اجرائی ضرر غیر قابل جبران ایجاد میکند و فوریت در توقف آن ضروری است، صرفاً با حکم قطعی محاکم قضائی امکان پذیر میباشد. در هر صورت توقف عملیات اجرائی بیش از دو ماه مستلزم صدور حکم قطعی قضائی است.
ماده 39
ماده 39- به دستگاههای اجرایی اجازه داده میشود با تصویب شورا نسبت به تأمین مالی طرحهای تملک داراییهای سرمایهای به روش اوراق بهادارسازی اموال و داراییهای واجد شرایط اقدام کنند آیین نامه اجرائی این ماده شامل روشهای اوراق بهادارسازی با رعایت قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و شرایط اموال و داراییهای موضوع این ماده به تصویب هیات وزیران میرسد.
ماده 40
ماده 40- به دستگاههای اجرایی اجازه داده میشود با استفاده از آوردههای نقدی و غیر نقدی خود در قالب انواع قراردادهای مشارکت عمومی و خصوصی نظیر ساخت، بهره برداری و واگذاری (بی. اُ. تی)، تأمین منابع مالی، ساخت، تملک و بهره برداری، (بی. اُ. اُ)، طرح و ساخت کلید در دست (ای. پی سی. اِف)، ساخت، بهره برداری و مالکیت واگذاری (بی. اُ. اُ. تی)، ساخت و اجاره و واگذاری (بی. ال. تی) احیا، بهره برداری و انتقال (آو. اُ. تی)، ساخت و اجاره و بهره برداری (بی. ال. اُ) و سایر روشهای مصوب شورا با پیشبینی شرایط رقابتی از طریق برگزاری مزایده یا مناقصه نسبت به اجرای مشارکتی طرحهای انتفاعی یا طرحهای تولیدی و زیر بنایی با بخشهای غیر دولتی اقدام نمایند.
تبصره 1
تبصره 1- قرارداد مشارکت عمومی و خصوصی، قرارداد بلند مدت و نتیجه محور است که طبق آن سرمایهگذاری تعهد میکند با توان فنی و مالی خود، محصول (کالا یا خدمات) مندرج در وظایف قانونی طرف عمومی (سرمایه پذیر) را تأمین کند و بازگشت اصل و سود آوردههای سرمایهگذار از محل منافع دوره بهره برداری (ارائه محصول) و حسب ضرورت انواع حمایتهای طرف عمومی انجام میشود.
تبصره 2
تبصره 2- آیین نامه اجرائی این ماده از جمله تعیین شرایط رقابتی ظرف سه ماه از لازمالاجرا شدن این قانون برای دستگاههای اجرائی با پیشنهاد شورا به تصویب هیئت وزیران میرسد.
ماده 41
ماده 41- در صدر ماده (138) مکرر قانون مالیاتهای مستقیم موضوع ماده (30) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394/2/1 عبارت «و همچنین شرکتهایی که به منظور اجرای طرحهای تولیدی و زیربنایی در بخشهای دولتی یا عمومی غیر دولتی نظیر شرکتهای موضوع قانون احداث پروژههای عمرانی بخش راه و ترابری از طریق مشارکت بانکها و سایر منابع مالی و پولی کشور مصوب 24/8/1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی تأسیس میشوند» پس از عبارت «اشخاصی که آورده نقدی برای تأمین مالی پروژه – طرح و سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی را در قالب عقود مشارکتی فراهم نمایند» اضافه میشود.
ماده 42
ماده 42- دولت مجاز است با رعایت سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی، بابت بازپرداخت بدهی و ایفای تعهدات قطعی خود به بانکها، صندوق توسعه ملی، صندوقهای بازنشستگی، سازمان تأمین اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح و همچنین بابت مشارکت با آنها یا بخش غیر دولتی در اجرای طرحهای اولویتدار، حق بهرهبرداری از معادن و میادین نفت و گاز را براساس سیاستهای کلی مربوط به اشخاص فوق و اساسنامه صندوق توسعه ملی در چهارچوب قراردادهایی که با رعایت قوانین و مقررات و منطق بر موازین شرعی منعقد میشوند واگذار نماید.
ماده 43
ماده 43-
الف- به منظور پیشگیری از سیل و بازسازی خسارت ناشی از آن، ساماندهی و لایروبی رودخانهها و احداث و مرمت آب بندانها به شرکتهای آب منطقهای استانها و سازمان آب و برق خوزستان اجازه داده میشود، بهره برداران از مصالح مازاد رودخانهای را از طریق مزایده به پیمانکاران و بکارگیری پیمانکاران دارای صلاحیت به شرط واریز حقوق دولتی و رعایت ملاحظات زیست محیطی و حقوق ذی نفعان واگذار نمایند. در صورت وصول درآمد مازاد بر عملیات تعیین شده در قرارداد منابع حاصل به حساب درآمد عمومی نزد خزانه داری کل کشور واریز و در چهارچوب موافقتنامه متبادله با سازمان برنامه و بودجه کشور صرف سردهنهسازی و ساماندهی رودخانهها و احداث و مرمت آببندانهای کشور میشود. دستورالعمل این بند ظرف یک ماه از تاریخ لازمالاجرا شدن این قانون توسط وزارت نیرو تهیه و ابلاغ میگردد.
ب- به منظور تسریع در جبران خسارت و ترمیم خرابیهای ناشی از وقوع سیل و جلوگیری از افزایش خسارت کارگروهی مرکب از استاندار یا معاون عمرانی وی (رئیس)، مدیر عامل آب منطقهای استان مدیرکل مدیریت بحران استان، مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان و رئیس کل دادگستری استان مجاز است متناسب با میزان خسارت برآورد شده با پیشنهاد فرماندار شهرستان ذی ربط مجوز ترک تشریفات مزایده برای بهره برداری از مصالح مازاد رودخانهای و خاک مازاد آببندانها را برای پیمانکارانی که در راستای جبران خسارت و ترمیم خرابیهای سیل بکار گرفته شده اند صادر کند.
واگذاری بهره برداری از مصالح مازاد رودخانهای برای ساماندهی و لایروبی رودخانههای مربوط و احداث و مرمت آب بندانها در محدوده شهرها از طریق ترک تشریفات مزایده به شهرداری همان شهر و در محدوده روستا یا روستاها به دهیاری یا تعاونی دهیاران همان روستاها توسط شرکتهای آب منطقهای استانها و سازمان آب و برق خوزستان مجاز میباشد.
پ- به منظور حفاظت و بهره برداری صیانتی از جنگلهای خارج از طرحهای جنگلداری به سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اجازه داده میشود ضمن جلوگیری از قاچاق چوب و برداشتهای غیر صیانتی، «جنگل کاری و حفاظت از جنگلها» را در مقابل بهره برداران از درختان شکسته، افتاده، ریشه کن، خشک سرپا و آفت زده غیر قابل احیا حسب مورد با تشخیص خود و تعیین عرصه قابل واگذاری به صورت رقابتی در قالب قرارداد به اشخاص غیر دولتی واگذار نماید.
تبصره
تبصره- با هدف تسریع در فرایند اجرایی این بند و نظارت بر حسن اجرای آن، کارگروهی مرکب از استاندار یا معاون اقتصادی وی (رئیس)، مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان و رئیس کل دادگستری استان تشکیل میشود، این کارگروه مجاز است با پیشنهاد فرماندار شهرستان ذیربط، مجوز ترک تشریفات مزایده یا مناقصه موضوع این بند را به دهیاریها یا تعاونی دهیاریهای روستاها یا شهرداری شهرهای حاشیه یا همجوار همان جنگل صادر نماید.
ت- وزارت جهاد کشاورزی (سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور) موظف است بدون رعایت تشریفات مزایده، مدیریت نگهداری، احداث، توسعه و بهره برداری پارکهای جنگلی و مراتع قابل درختکاری، نهالستانهای متروکه و اراضی واقع در کاربریهای سبز و کمربند سبز شهرها در محدوده و حریم شهرها را با حفظ مالکیت دولت و کاربری، طبق طرح مورد توافق شهرداری و سازمان مذکور، بدون دریافت حقوق مالکانه به منظور توسعه فضای سبز و استفاده بهینه عمومی به شهرداری مربوط واگذار نماید.
ماده 44
ماده 44- به منظور حمایت از تأمین مالی اشخاص حقیقی و حقوقی در طرحهای سرمایهگذاری تولید و زیر بنایی حوزه انرژی، وزارت نیرو مکلف است:
الف- زیرساختها و هزینههای مربوط به انتقال برق تولیدی اعم از برق حاصل از منابع تجدیدپذیر را تا محل مصرف تأمین کند.
ب- برق حاصل از زیست گاز (بیوگاز) را به قیمت تمام شده برق حرارتی خریداری نماید.
پ- قیمت خرید برق از مولدهای نو و کارکرده را با رعایت شرایط بهرهوری، به نرخ یکسان تعیین نماید.
ت- در نواحی و شرکتهای صنعتی، مناطق ویژه اقتصادی و مناطق آزاد تجاری صنعتی برق خریداری شده (دیماند) صاحب امتیاز واحدهای تعطیل اعم از موقت یا دائم به متقاضیان اقدام نماید.
ماده 45
ماده 45- تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی جهت ارتقای ضمانت اجرای قراردادهای خود میتوانند ایفای تعهدات طرفین قرارداد را به صورت موردی، ثبت کنند. بدین منظور اشخاص مزبور میتوانند با رجوع به شعب بانکهای عامل یا به صورت غیر حضوری از طریق نرمافزارهای اینترنت بانک و احراز هویت الکترونیکی نسبت به ثبت قرارداد و اقساط مربوط به آن نزد بانک اقدام نمایند. در این شعب بانکهای عامل مکلف به افتتاح حساب جهت واریز و برداشت وجوه طرفین قرارداد میباشند. در صورت تأخیر در پرداخت اقساط قرارداد، بانک مکلف است نسبت به ارائه گزارش اعتباری به پایگاه داده اعتباری کشور اقدام نماید. نرخ کارمزد این خدمت و همچنین نحوه اجرای این حکم توسط شورا تعیین میشود.
ماده 46
ماده 46-
الف- دستورالعملهای این قانون سه ماه پس از لازمالاجرا شدن آن به تصویب شورا رسیده و توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی ابلاغ میشود.
ب- آییننامههای اجرایی این قانون سه ماه پس از لازمالاجرا شدن آن با پیشنهاد شورا به تصویب هیات وزیران میرسد.
قانون فوق مشتمل بر چهل و شش ماده که گزارش آن توسط کمیسیون ویژه جهش و رونق تولید و نظارت بر اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی به صحن علنی تقدیم شده بود، پس از تصویب در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ بیست و دوم اسفند ماه یکهزار و چهارصد دو مجلس، در تاریخ 29/1/1403 به تأیید شورای نگهبان رسید.