قانون اساسنامه سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور
در تاریخ 1402/10/27 به تأیید شورای نگهبان رسیده است.
در جلسه علنی 23 خردادماه 1402 مورد موافقت مجلس شورای اسلامی قرار گرفته است و در تاریخ 27 دیماه 1402 به تأیید شورای نگهبان رسیده است.
فصل اول کلیات
ماده 1
ماده 1 سازمان آموزش فنی و حرفهای کشور که در این اساسنامه به اختصار «سازمان» نامیده میشود، مؤسسه دولتی با ماهیت آموزشی و وابسته به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. موضوع فعالیت سازمان، برنامهریزی و اجرای آموزش و تربیت فنی و حرفهای و مهارتی غیررسمی، سنجش مهارت و صلاحیت شغلی و حرفهای و تربیت مربی فنی و حرفهای در سطح کشور میباشد.
تبصره
تبصره- سایر دستگاههایی که دارای قوانین خاص برای ارائه آموزشهای غیررسمی هستند، در چهارچوب قوانین خود و با رعایت قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی مصوب 1396/8/24 به فعالیت خود ادامه خواهند داد.
ماده 2
ماده 2 تعریف اصطلاحات موضوع ماده (2) قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی در این اساسنامه نیز به کار برده میشود.
ماده 3
ماده 3 جامعه هدف سازمان؛ شاغلین، کارجویان، کارآفرینان، سایر مهارت جویان و مربیان آموزش فنی، حرفهای و مهارتی میباشند.
فصل دوم وظایف و اختیارات
ماده 4
ماده 4 وظایف و اختیارات سازمان با رعایت موازین شرعی، سیاستهای کلی و قوانین عبارت است از:
1 هماهنگی و همکاری با دستگاههای اجرائی ارائه دهنده آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی غیررسمی در چهارچوب مصوبات شورای عالی آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی
2 مشارکت و همکاری با ارکان نظام موضوع ماده (5) قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی در استقرار و اجرای چهارچوب صلاحیت حرفهای
3 اتخاذ تدابیر لازم برای تضمین کیفیت آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی غیررسمی در چهارچوب صلاحیت حرفهای
4 تعمیم و ترویج آموزشهای فنی و حرفهای (شایستگیهای فنی، غیرفنی و عمومی) برای ارتقای سطح آگاهی جامعه
5 تدوین استانداردهای آموزش، شایستگی و ارزشیابی حِرف و مشاغل با مشارکت شاغلین خبره و عوامل بازار کار در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط
6 احداث، توسعه، بازسازی و تجهیز مراکز و کارگاههای آموزش فنی و حرفهای و سنجش مهارت و صلاحیت حرفهای
7 طراحی، تدوین و اجرای برنامههای آموزش فنی، حرفهای و مهارتی غیررسمی بهصورت دولتی، غیردولتی، نیمهدولتی (تعاملی) و مشارکت بینالمللی در قالب آموزشهای حضوری (مستقیم)، نیمهحضوری و مجازی بر اساس نیاز بازار کار در حِرف و مشاغل مختلف
8 ارائه خدمات مشاوره و هدایت حرفهای و شغلی و کارآفرینی به متقاضیان آموزش فنی و حرفهای
9 ایجاد مراکز سنجش مهارت و تعیین صلاحیت حرفهای در چهارچوب قانون نظام جامع آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی و زیرنظر شورای عالی آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی
10 سنجش مهارت و صلاحیت شغلی مهارت آموزان و صدور گواهینامه مهارت و شایستگی و صلاحیت شغلی
11 صدور پروانه مهارت فنی کارگران ماهر موضوع ماده (4) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب 1374/12/22،
12 صدور مجوز تأسیس مراکز کارآموزی جوار کارگاه و یا بین کارگاهی و آموزشگاههای فنی و حرفهای آزاد در داخل و خارج از کشور، نظارت بر فعالیت آنها و لغو مجوز مراکز و آموزشگاههایی که برخلاف قانون و مقررات و استانداردها عمل نمایند.
13 اعتبارسنجی و رتبه بندی مراکز آموزش فنی و حرفهای دولتی، آموزشگاههای فنی و حرفهای آزاد و سایر ارائهدهندگان آموزشهای مهارتی غیررسمی دولتی و غیردولتی دارای مجوز از سازمان
14 جلوگیری از فعالیت اشخاص حقیقی یا حقوقی فاقد مجوز آموزش فنی و حرفهای که از عنوان سازمان یا آموزشگاه فنی و حرفهای سوءاستفاده میکنند از طریق مراجع ذیربط
15 تربیت مربی و نیروی فنی برای ارائه آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی در بخشهای دولتی و غیردولتی و بازآموزی و رتبهبندی آنها بهمنظور افزایش کیفیت مهارت آموزی
16 رتبهبندی مربیان تماموقت سازمان بهمنظور استقرار نظام پرداختها بر اساس تجربه و شایستگیهای عمومی، تخصصی و حرفهای توسط سازمان، ظرف یکسال پس از لازمالاجرا شدن این قانون
17 مطالعه و شناسایی تغییرات بازار آموزش مهارتها، فناوریها، شایستگیها و شیوههای نوین مهارتآموزی در سطح ملی و بینالمللی و نیازهای بازار کار فعلی و آتی و مشاغل آینده
18 انجام پژوهشهای کاربردی و آیندهپژوهی در حوزه آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی و وظایف و مأموریتهای سازمان
19- اجرای برنامههای ترویجی برای ارتقای فرهنگ کار و مهارتآموزی و کار آفرینی، برگزاری جشنواره ملی مهارت و سایر رویدادهای ملی، منطقهای و بینالمللی مرتبط
20 تولید محتواهای آموزشی، انتشار کتب و منابع آموزشی و نشریات مورد نیاز مرتبط با آموزش و تربیت فنی، حرفهای و مهارتی غیررسمی
21 همکاری و مشارکت با مؤسسات، انجمنهای علمی، حرفهای، اتحادیهها و صنوف حرفهای و شغلی و مراکز علمی، فنی، آموزشی و پژوهشی داخلی و خارجی معتبر بهمنظور تدوین استاندارد شایستگی و ارزشیابی و ارتقای کیفیت و توسعه آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی غیررسمی
22 انعقاد تفاهمنامه و هرگونه سند همکاری در زمینه آموزش، پژوهش و سنجش مهارت و صلاحیت حرفهای با اشخاص حقیقی و حقوقی دولتی و غیردولتی داخلی و خارجی معتبر با رعایت قوانین و مقررات مربوط
23 سازماندهی و جذب کمکهای فنی، اجرایی و مالی اشخاص حقیقی و حقوقی دولتی و غیردولتی داخلی و بینالمللی بهمنظور ارتقای سطح کمی و کیفی آموزشهای فنی و حرفهای و مهارتی غیررسمی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط
24 برگزاری، حضور و مشارکت فعال در مسابقات آزاد، ملی، منطقهای و بینالمللی مهارتها
25 عضویت در سازمانهای منطقهای و بینالمللی و شرکت در مجامع بینالمللی مرتبط با آموزشهای مهارتی غیررسمی بهعنوان نماینده دولت جمهوری اسلامی ایران
26 ایجاد بانک اطلاعاتی مهارتآموختگان و رصد اشتغال آنان ظرف ششماه پس از لازمالاجرا شدن این قانون
27 تهیه و تنظیم شیوهنامهها و دستورالعملهای مورد نیاز در حوزه وظایف سازمان در چهارچوب قوانین و مقررات مربوط ظرف ششماه پس از لازمالاجرا شدن این قانون
فصل سوم ساختار سازمان
ماده 5
ماده 5 ساختار سازمان عبارت است از:
1 ستاد مرکزی سازمان که در تهران مستقر است.
2 مرکز تربیت مربی فنی و حرفهای
3 ادارات کل آموزش فنی و حرفهای استانها
4 مراکز آموزش فنی و حرفهای
5 مراکز سنجش مهارت و تعیین صلاحیت حرفهای
تبصره
تبصره سازمان مجاز است مراکز آموزش و سنجش مهارت خیّرساز را با رعایت موازین شرعی و مقتضای وقف، وصیت یا عناوین مشابه آن و همچنین مراکز دولتی را بر اساس شاخصهای آموزش فنی و حرفهای، نیروی انسانی، فضا و تجهیزات و اداری و مالی رتبه بندی و به صورت هیأت امنائی اداره و بر آنها نظارت نماید. اعضای هیأت امنا که توسط رئیس سازمان، تعیین و منصوب میشوند عبارتند از:
1 رئیس مرکز
2 یک نفر از مربیان مرکز
3 یک نفر از اتاق بازرگانی شهرستان ذیربط
4 یک نفر از اتاق اصناف شهرستان ذیربط
5 یک نفر خبره آموزشهای فنی و حرفهای
6 دو نفر از خیّرین (در مراکز خیّرساز)
تدوین و تصویب برنامه و بودجه سالانه، نظارت بر هزینهکردها و تصویب صورتهای مالی، تعیین حسابرس و خزانهدار و جذب و قبول کمک اشخاص حقیقی و حقوقی در چهارچوب قوانین و مقررات از وظایف هیات امناء میباشد. تصمیمات هیات امناء بعد از تأیید مدیرکل آموزش فنی و حرفهای استان ذیربط، لازمالاجراست.
ماده 6
ماده 6 رئیس سازمان با حکم وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی بهعنوان معاون وزیر و رئیس سازمان منصوب میشود و مسؤول حسن اجرای کلیه امور سازمان است.
ماده 7
ماده 7 وظایف و اختیارات رئیس سازمان در چهارچوب اساسنامه بهشرح زیر است:
1 اداره امور سازمان و نظارت بر حسن انجام امور
2 پیشنهاد برنامه و بودجه سالانه سازمان به مراجع ذیصلاح
3 انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی
4 تدوین و ابلاغ برنامه اجرائی و مالی سازمان و ارائه گزارش عملکرد آن به مراجع ذیصلاح
5 نمایندگی سازمان در کلیه مراجع قضائی، اداری، سازمانها و نهادهای ملی و بینالمللی
6 انجام کلیه امور استخدامی از جمله عزل و نصب معاونان و مدیران سازمان و ارتقا و آموزش کارکنان با رعایت قوانین و مقررات مربوط
7 تعیین و نصب اعضای هیأت امنای مراکز آموزش و سنجش مهارت و صلاحیت حرفهای
تبصره
تبصره رئیس سازمان میتواند برخی از اختیارات خود را به هر یک از معاونان و مدیران سازمان تفویض نماید.
فصل چهارم منابع مالی
ماده 8
ماده 8 منابع مالی سازمان عبارتند از:
1 اعتبارات هزینه ای، تملک داراییهای سرمایهای و ردیفهای خاص در قانون بودجه سالانه کشور
2 درآمدهای حاصل از ارائه هرگونه خدمات آموزشی، سنجش مهارت و صلاحیت حرفهای و فروش محصولات آموزشی و تولیدات کارگاهی پس از گردش خزانهداری کل کشور
3 دریافت هدایا و کمکهای اشخاص حقیقی و حقوقی داخلی و خارجی با رعایت قوانین و مقررات کشور
4 دریافت هرگونه وام و تسهیلات از بانکها و مؤسسات مالی و اعتباری معتبر
5 معادل یک در هزار مزد کارگران در هر ماه، توسط کارفرمایان، صاحبان صنایع و بنگاههای اقتصادی طبق صورتهای ماهانه ارسالی به سازمان تأمین اجتماعی بهمنظور مهارتآموزی مستمر شاغلین با پیشبینی در بودجه سالانه و پس از گردش خزانهداری کل کشور
6 دو درصد (2%) از منابع حاصل از فروش کالای قاچاق توسط سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی به استثنای موارد مندرج در تبصره (1) ماده (53) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03 به منظور مهارت آموزی کارجویان و اقشار آسیبپذیر جامعه با پیش بینی در بودجه سالانه
7 نیم در هزار از سود خالص پایان سال مالی آموزشگاههای فنی و حرفهای آزاد بهمنظور ترویج و توسعه مهارت آموزی پس از گردش خزانهداری کل کشور
8 درآمدهایی که سازمان به موجب قوانین و مقررات، مجاز به وصول و هزینهکرد آن میباشد.
تبصره
تبصره کلیه دستگاههای اجرایی مکلفند با همکاری سازمان، نیازهای آموزشی نیروهای انسانی هر یک از طرحهای تملک داراییهای سرمایهای خود را تعیین و حداکثر نیم در هزار اعتبارات آن طرح را به منظور آموزشهای فنی و حرفهای و مهارتی نیروی انسانی همان طرح در بودجه سالانه پیش بینی کرده و در قالب توافقنامهای که بین سازمان و دستگاه مربوطه تنظیم میشود، هزینه نمایند.
در صورتی که به تشخیص بالاترین مقام هر دستگاه، همه یا بخشی از نیروی انسانی هر طرح پس از احراز صلاحیت فنی و تخصصی از طریق سازمان و با ارائه مدارک فنی و تخصصی مرتبط، نیاز به آموزش نداشته باشند، مازاد اعتبار مذکور صرف اجرای همان طرح میشود.
ماده 9
ماده 9 کلیه اسناد و اوراق تعهدآور مالی، با امضای رئیس سازمان یا مقام مجاز معتبر است.
فصل پنجم سایر مقررات
ماده 10
ماده 10 مشاغل اختصاصی تمام وقت سازمان شامل مربی و کارشناسان آموزش و سنجش مهارت و صلاحیت حرفهای مشمول تبصره (3) ماده (65) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386/7/8 میباشند.
ماده 11
ماده 11 ساعات کار مربیان تماموقت سازمان، سی ساعت در هفته شامل بیست و چهار ساعت تدریس و شش ساعت سایر فعالیتهای آموزشی، پژوهشی و اداری میباشد.
ماده 12
ماده 12 سازمان مجاز است بر اساس نیاز، نسبت به جذب و بکارگیری مربی بهصورت حقالتدریس ساعتی بدون تعهد استخدامی، با تأیید سازمان اداری و استخدامی کشور اقدام نماید.
ماده 13
ماده 13 سازمان مجاز است از خدمات کارشناسان و متخصصین شاغل در دستگاههای دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی تا سقف سی و دو ساعت در ماه بهعنوان مربی مدعو با موافقت رئیس دستگاه مربوط استفاده نماید.
ماده 14
ماده 14 مراکز آموزش فنی و حرفهای خیّرساز و مراکز سنجش مهارت و تعیین صلاحیت حرفهای خیّرساز که بهصورت هیأت امنائی اداره میشوند، مشمول امتیاز مالیاتی موضوع ماده (172) قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 1366/12/3 میباشند.
ماده 15
ماده 15 سازمان مجاز است نسبت به معرفی داوطلبان مهارت آموزیِ فاقد شغل به واحدهای صنعتی، تولیدی و خدماتیِ داوطلب که ظرفیت آموزشی دارند، اقدام نماید. آموزشهای مذکور رایگان میباشد و مهارتآموزی که توأم با کار نباشد در طول دوره آموزش مشمول قوانین و مقررات کار و تأمین اجتماعی ویژه شاغلین نمیباشد.
ماده 16
ماده 16 جعل گواهینامه مهارت سازمان و استفاده از آن جرم است و مرتکب، به یکی از مجازات های تعزیری درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامی مصوب 1392/02/01 محکوم میشود.
ماده 17
ماده17 بهمنظور ایجاد هماهنگی و پیشبرد اهداف و امور آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی غیررسمی در استان ها، کارگروه توسعه مهارت با عضویت نهادها، دستگاههای اجرایی و تشکلهای ذیربط به عنوان کارگروه تخصصی شورای برنامهریزی و توسعه استان به ریاست استاندار یا یکی از معاونان وی تشکیل میشود. دبیر کارگروه توسعه مهارت، مدیرکل آموزش فنی و حرفهای استان میباشد.
ماده 18
ماده 18 سایر موضوعاتی که در این اساسنامه پیشبینی نشدهاست، مشمول قوانین و مقررات عمومی کشور میباشد.
قانون فوق که رسیدگی به آن مطابق فراز دوم اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسی در جلسه علنی روز سهشنبه مورخ 1402/3/23 مجلس شورای اسلامی مورد موافقت قرار گرفته است، در جلسه مورخ 1402/10/10 کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مشتمل بر هجده ماده و چهار تبصره تصویب و در تاریخ 1402/10/27 به تأیید شورای نگهبان رسید.