فصل اول - (اهداف و وظایف نظام بانکی در جمهوری اسلامی ایران)

ماده 1 - اهداف نظام بانکی عبارتند از: 1 - استقرار نظام پولی و اعتباری بر مبنای حق و عدل (با ضوابط اسلامی) بمنظور تنظیم گردش صحیح پول و اعتبار در جهت سلامت و رشد اقتصاد کشور. 2 - فعالیت در جهت تحقق اهداف و سیاست‌ها و برنامه‌های اقتصادی دولت جمهوری اسلامی با ابزار‌های پولی و اعتباری. 3 - ایجاد تسهیلات لازم جهت گسترش تعاون عمومی و قرض الحسنه از طریق جذب و جلب وجوه آزاد و اندوخته‌ها و پس انداز‌ها و سپرده‌ها و بسیج و تجهیز آن‌ها در جهت تأمین شرایط و امکانات کار و سرمایه گذاری بمنظور اجرای بند «2» و «9» اصل چهل و سوم قانون اساسی. 4 - حفظ ارزش پول و ایجاد تعادل در موازنه پرداخت‌ها و تسهیل مبادلات بازرگانی. 5 - تسهیل در امور پرداخت‌ها و دریافت‌ها و مبادلات و معاملات و سایر خدماتی که بموجب قانون بر عهده بانک گذاشته میشود.

ماده 2 - وظایف نظام بانکی عبارتند از: 1 - انتشار اسکناس و سکه‌های فلزی رایج کشور طبق قانون و مقررات. 2 - تنظیم، کنترل و هدایت گردش پول و اعتبار طبق قانون و مقررات. 3 - انجام کلیه عملیات بانکی ارزی و ریالی و تعهد یا تضمین پرداخت‌های ارزی دولت طبق قانون و مقررات. 4 - نظارت بر معاملات طلا و ارز و ورود و صدور پول رایج ایران و ارز و تنظیم مقررات مربوط به آن‌ها طبق قانون. 5 - انجام عملیات مربوط به اوراق و اسناد بهادار طبق قانون و مقررات. 6 - اعمال سیاست‌های پولی و اعتباری طبق قانون و مقررات. 7 - عملیات بانکی مربوط به آن قسمت از برنامه‌های اقتصادی مصوب که از طریق سیستم پولی و اعتباری باید انجام گیرد. 8 - افتتاح انواع حساب‌های قرض الحسنه (جاری و پس انداز) و سپرده‌های سرمایه گذاری مدت دار و صدور اسناد مربوط به آن‌ها بر طبق قوانین و مقررات. 9 - اعطای وام و اعتبار بدون ربا (بهره) طبق قانون و مقررات. 10 - اعطای وام و اعتبار و ارائه سایر خدمات بانکی به تعاونی‌های قانونی جهت تحقق بند «2» اصل 43 قانون اساسی. 11 - انجام معاملات طلا و نقره و نگاهداری و اداره ذخائر ارزی و طلای کشور با رعایت قوانین و مقررات مربوط به آن. 12 - نگاهداری وجوه ریالی مؤسسات پولی و مالی بین المللی و یا مؤسسات مشابه و یا وابسته به این مؤسسات طبق قانون و مقررات. 13 - انعقاد موافقتنامه پرداخت در اجرای قرارداد‌های پولی و بازرگانی و ترانزیتی بین دولت و سایر کشور‌ها طبق قانون و مقررات. 14 - قبول و نگهداری امانات طلا و نقره و اشیاء گرانبها و اوراق بهادار و اسناد رسمی از اشخاص حقیقی و حقوقی و اجاره صندوق امانات. 15 - صدور و تأیید و قبول ضمانتنامه ارزی و ریالی جهت مشتریان. 16 - انجام خدمات وکالت و وصایت بر طبق قانون و مقررات. ‌فصل دوم - تجهیز منابع پولی

ماده 3 - بانک‌ها میتوانند، تحت هر یک از عناوین ذیل به قبول سپرده مبادرت نمایند: الف - سپرده‌های قرض الحسنه: 1 - جاری. 2 - پس انداز ب - سپرده‌های سرمایه گذاری مدت دار.

ماده 4 - بانک‌ها مکلف به بازپرداخت اصل سپرده‌های قرض الحسنه (پس انداز و جاری) میباشند و میتوانند اصل سپرده‌های سرمایه گذاری مدت دار را تعهد و یا بیمه نمایند.

ماده 5 - منافع حاصل از عملیات مذکور در تبصره ماده «3» این قانون بر اساس قرارداد منعقده، متناسب با مدت و مبالغ سپرده‌های سرمایه گذاری و رعایت سهم منابع بانک به نسبت مدت و مبلغ در کل وجوه بکار گرفته شده در این عملیات، تقسیم خواهد شد.

ماده 6 - بانک‌ها میتوانند، بمنظور جذب و تجهیز سپرده ها، با اتخاذ روش‌های تشویقی از امتیازات ذیل به سپرده گذاران اعطا نمایند: الف - اعطای جوائز غیرثابت نقدی یا جنسی برای سپرده‌های قرض الحسنه. ب - تخفیف و یا معافیت سپرده گذاران از پرداخت کارمزد و یا حق الوکاله. پ - دادن حق تقدم به سپرده گذاران برای استفاده از تسهیلات اعطائی بانکی در موارد مذکور در فصل سوم. ‌فصل سوم - تسهیلات اعطایی بانکی

ماده 7 - بانک‌ها میتوانند، بمنظور ایجاد تسهیلات لازم برای گسترش فعالیت بخش‌های مختلف تولیدی و بازرگانی و خدماتی قسمتی از سرمایه و یا منابع مورد نیاز این بخش‌ها را بصورت مشارکت تأمین نمایند.

ماده 8 - بانک‌ها میتوانند، در امور و یا طرح‌های تولیدی و عمرانی مستقیماً به سرمایه گذاری مبادرت نمایند، برنامه اینگونه سرمایه گذاری‌ها باید در ضمن لایحه بودجه سالانه کل کشور بتصویب مجلس شورای اسلامی برسد و نتیجه ارزیابی طرح حاکی از عدم زیان دهی باشد.

ماده 9 (اصلاحی 15ˏ10ˏ1389) - بانک‌ها میتوانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم جهت گسترش امور بازرگانی در چهار چوب سیاست‌های بازرگانی دولت، منابع مالی لازم را بر اساس قرارداد مضاربه، استصناع؛ مرابحه و خرید دین در اختیار مشتریان با اولویت دادن به تعاونی‌های قانونی قرار دهند. ‌تبصره - بانک‌ها در امر واردات مجاز به مضاربه با بخش خصوصی نمیباشند.

ماده 10 (اصلاحی 31ˏ03ˏ1390) - بانک‌ها میتوانند، به منظور ایجاد تسهیلات لازم در گسترش امر مسکن، با هماهنگی وزارت راه و شهرسازی، واحد‌های مسکونی ارزان قیمت به منظور فروش اقساطی و یا اجاره به شرط تملیک احداث نمایند.

ماده 11 - بانک‌ها میتوانند بمنظور ایجاد تسهیلات لازم جهت گسترش امور صنعت و معدن، کشاورزی و خدمات اموال منقول را بنا بدرخواست مشتری و تعهد او مبنی بر خرید و مصرف و یا استفاده مستقیم مال و یا اموال مورد درخواست خریداری نموده و با اخذ تأمین بصورت اقساطی به مشتری بفروشند.

ماده 12 - بانک‌ها میتوانند، بمنظور ایجاد تسهیلات لازم جهت گسترش امور خدماتی، کشاورزی، صنعتی و معدنی، اموال منقول و غیرمنقول را بنا به درخواست مشتری و تعهد او مبنی بر انجام اجاره بشرط تملیک و استفاده خود، خریداری و بصورت اجاره بشرط تملیک به مشتری واگذار نمایند.

ماده 13 - بانک‌ها میتوانند، بمنظور ایجاد تسهیلات لازم جهت تأمین سرمایه در گردش واحد‌های تولیدی بهر یک از عملیات ذیل مبادرت نمایند: الف - مواد اولیه و لوازم یدکی مورد نیاز واحد‌های تولیدی را بنا بدرخواست این واحد‌ها و تعهد آن‌ها مبنی بر خرید و مصرف مواد اولیه و لوازم یدکی مورد درخواست، خریداری و بصورت نسیه به واحد‌های مذکور بفروشند. ب - آن قسم از تولیدات این واحد‌ها را که سهل البیع باشد بنا به درخواست آن‌ها پیش خرید نمایند.

ماده 14 - بانک‌ها موظفند جهت تحقق اهداف بند‌های 2 و 9 اصل 43 قانون اساسی بخشی از منابع خود را از طریق قرض الحسنه به متقاضیان اختصاص دهند. آئیننامه اجرائی این ماده توسط بانک مرکزی تهیه و بتصویب هیئت دولت میرسد.

ماده 15 اصلاحی (اصلاحی 28ˏ12ˏ1365) - کلیه قراردادهائی که در اجرای این قانون مبادله میگردد بموجب قراردادی که بین طرفین منعقد میشود در حکم اسناد رسمی بوده و در صورتیکه در مفاد آن طرفین اختلافی نداشته باشند لازم الاجراء بوده و تابع مفاد آئین نامه اجرائی اسناد رسمی می‌باشد. آن دسته از معاملات مربوط به اموال غیر منقول و اموال منقول که طبق قوانین و مقررات موضوعه باید در دفاتر اسناد رسمی انجام شوند کماکان طبق تشریفات مربوط انجام خواهد شد.

ماده 16 (اصلاحی 15ˏ10ˏ1389) - بانک‌ها میتوانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای گسترش امور تولیدی، بازرگانی و خدماتی مبادرت به جعاله، استصناع؛ مرابحه و خرید دین نمایند.

ماده 17 - بانک‌ها میتوانند، اراضی مزروعی و یا باغات را که در اختیار و تصرف خود دارند به مزارعه و یا مساقات بدهند.