بخش دوم - معافیت یکنفر از فرزندان خانواده شهداء

ماده 138 - مشمولانی که پدر یا برادر آنان به درجه رفیع شهادت رسیده یا برسد با داشتن شرایط زیر میتوانند از معافیت موضوع قانون معافیت یکنفر از فرزندان خانواده شهداء مصوب 25 / 11 / 61 استفاده کنند: ‌الف - تاریخ شهادت برادر یا پدر مشمول بعد از نوزدهم دیماه هزار و سیصد و پنجاه و شش باشد. ب - از تاریخ شهادت بیش از هفت سال نگذشته باشد. ج - پدر و مادر مشمول یا یکی از آن‌ها در قید حیات بوده و یا مشمول عهده دار سرپرستی برادر یا خواهر صغیر خود باشد.

ماده 139 - شهادت پرسنل نیرو‌های نظامی و انتظامی باید به تأیید نیروی مربوطه و بنیاد شهید برسد و در سایر موارد تأیید بنیاد شهید کافی خواهد بود.

ماده 140 - از هر خانواده شهید فقط یک نفر میتواند از معافیت فوق استفاده نماید.

ماده 141 - استفاده از معافیت خانواده شهداء در مورد چند برادر مشمول که همه از یک پدر و مادر باشند با توافق والدین خواهد بود و در صورت عدم توافق یکی از آنان توسط اداره وظیفه عمومی به قید قرعه انتخاب خواهد شد.

ماده 142 - در صورتیکه پدر شهید فوت نموده و مادر در قید حیات باشد و برادران مشمول او متعدد باشند انتخاب با مادر شهید خواهد بود و در صورتیکه مادر نسبت به انتخاب اقدام ننماید یکی از آنان از طریق قرعه توسط اداره وظیفه عمومی انتخاب خواهد شد.

ماده 143 - چنانچه مشمولینی که برادر شهید هستند متعدد بوده و با شهید از پدر یکی ولی از مادر جدا باشند مشمولی حق استفاده از معافیت دارد که با شهید از یک مادر باشد.

ماده 144 - در صورتیکه شهید فرزندان مشمول متعدد داشته باشد که از یک مادر نباشند مشمولی میتواند از معافیت استفاده نماید که تعداد خواهر و برادر صغیر بیشتری داشته باشد در صورت نبود خواهر و برادر صغیر حق تقدم با مشمولی است که از مادر و از مادر و از پدر تعداد برادر کمتری داشته باشد.

ماده 145 - در صورتیکه شهید دارای برادری از پدر یا مادر بوده که بسن مشمولین رسیده باشند و هر یک از پدر یا مادر مدعی معافیت فرزند خود بشوند در صورت عدم توافق بوضع معافیت رسیدگی نشده و پس از رفع اختلاف با مشمولی که نتوانسته از معافیت استفاده کند مانند مشمولان هم طبقه او رفتار خواهد شد.

ماده 146 - در صورتیکه شهید دارای فرزندی باشد که در سن مشمولیت قرار دارد و یا ظرف 7 سال از تاریخ شهادت مشمول بشود و شهید برادر مشمول نیز داشته باشد حق استفاده از معافیت با فرزند شهید خواهد بود مگر اینکه همسر شهید کتباً رضایت دهد که بجای فرزند شهید برادر وی از معافیت استفاده نماید.

ماده 147 - چنانچه پدر و مادر مشمول فوت نموده و برادر و خواهر صغیری نیز وجود نداشته باشد مشمولینی که برادر شهید هستند نمیتوانند از معافیت استفاده نمایند.

ماده 148 - در صورتیکه یکی از فرزندان شهید از معافیت موضوع قانون معافیت یک نفر از فرزندان خانواده شهداء استفاده نماید سایر فرزندان شهید نمیتوانند‌از معافیت کفالت استفاده نمایند.

ماده 149 - چنانچه پدر و مادر شهید فوت نموده و شهید برادر یا خواهر صغیر داشته باشد برادری میتواند از معافیت موضوع قانون معافیت یک نفر از فرزندان خانواده شهداء استفاده نماید که با شهید و برادر یا خواهر صغیر وی حسب مورد از یک پدر یا مادر باشد.

ماده 150 - در صورتیکه پدر شهید فوت نموده و مادر در قید حیات باشد و شهید برادران مشمول متعدد تنی و ناتنی داشته باشد حق تقدم با مشمولی است که با شهید از یک پدر و مادر (تنی) میباشد.

ماده 151 - در صورتیکه شهید برادران ابوینی نداشته باشد بین برادران ناتنی شهید حق تقدم با برادری خواهد بود که تعداد بیشتری خواهر و یا برادر صغیر داشته باشد. در صورت تساوی شرایط حق تقدم با مشمولی است که دارای برادر کمتر میباشد.

ماده 152 - چنانچه مشمولی قبلا از معافیت کفالت استفاده نموده باشد پس از شهید شدن برادر یا پدر خود میتواند تقاضای تبدیل معافیت کفالت را به معافیت یکنفر از فرزندان خانواده شهداء نماید.

ماده 153 - استفاده مشمول از معافیت پزشکی و معافیت تحصیلی مانع استفاده برادران دیگر وی از معافیت یکنفر از فرزندان خانواده شهداء نخواهد بود.

ماده 154 - غیبت مشمول مانع استفاده وی از معافیت یکنفر از فرزندان خانواده شهداء نخواهد بود.

ماده 155 - چنانچه مشمولی از خانواده شهداء از معافیت کفالت دائم استفاده کرده باشد سایر برادران و فرزندان نمی‌توانند از معافیت یکنفر از فرزندان خانواده شهداء برای همان موضوع استفاده نمایند. مگر اینکه معافیت کفالت مقدم بر شهادت باشد.

ماده 156 - مشمولینی که تقاضای استفاده از معافیت را می‌نمایند در صورتیکه دارای برادر مشمول غایبی باشند تا معرفی برادر غایب به تقاضای آنان رسیدگی نخواهد شد.

ماده 157 - رسیدگی به تقاضای معافیت یکنفر از فرزندان خانواده شهداء در هیئت‌های رسیدگی موضوع مواد 24 و 26 قانون خدمت وظیفه عمومی بعمل خواهد آمد.

ماده 158 - مدارک لازم برای رسیدگی به ادعای کفالت مشمولان یگانه مراقب و نگهدارنده پدر که قادر به اداره امور خود نباشد بشرح زیر است: 1 - تصویر شناسنامه پدر. 2 - تصویر شناسنامه مادر. 3 - تصویر شناسنامه برادران و خواهران مشمول (در صورتیکه هر یک از آنان فوت کرده باشند برگ فوت آنان). 4 - عکس پدر مشمول که توسط کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل اقامت گواهی شده باشد. 5 - تصویر شناسنامه همسر یا همسران دیگر پدر مشمول. 6 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه پدر و مادر مشمول به استعلام حوزه وظیفه ذیربط در مورد مشخصات فرزندان ذکور پدر و مادر. 7 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان و یا بخش وظیفه ژاندارمری محل صدور شناسنامه مشمول. 8 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل بکلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول [و]پدر و مادر وی فرستاده میشود مراجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و‌گواهی و امضاء و مهر رئیس یا فرمانده مربوطه بحوزه وظیفه ذیربط اعاده خواهند نمود). 9 - برگ معاینه پزشکی پدر مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت به اداره امور و نیاز بمراقبت و نگهداری بعلت کهولت یا بیماری یا نقص‌عضو. 10 - برگ معاینه پزشکی برادر بیش از 18 سال مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت سرپرستی پدر بعلت نقص عضو یا بیماری (در‌صورتیکه مشمول دارای برادر بیش از 18 سال باشد که قادر به اداره امور خود نباشد). 11 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول بامضای سه نفر از بستگان مشمول که به تأیید مراجع انتظامی محل رسیده باشد.

ماده 159 - مدارک لازم برای رسیدگی بادعای کفالت مشمولان یگانه مراقب و نگهدارنده مادر که قادر به اداره امور خود نباشد بشرح زیر است: 1 - گواهی فوت پدر. 2 - رونوشت طلاقنامه مادر در صورتی که مادر مشمول مطلقه شده باشد. 3 - تصویر شناسنامه مادر. 4 - تصویر شناسنامه پدر مشمول در صورتیکه مادر مشمول مطلقه شده باشد. 5 - تصویر شناسنامه برادران و خواهران مشمول 6 - گواهی فوت برادر یا برادران مشمول در صورتیکه فوت نموده باشند. 7 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه مشمول و پدر و مادر وی باستعلام حوزه وظیفه عمومی ذیربط درباره مشخصات فرزندان ذکور مادر. 8 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان و یا بخش وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 9 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و مادر او تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر وی فرستاده میشود مراجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و امضاء و مهر رئیس یا فرمانده مربوطه به حوزه وظیفه عمومی ذیربط اعاده خواهند نمود). 10 - عکس مادر مشمول که توسط کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل اقامت گواهی شده باشد 11 - تصویر شناسنامه و یا خلاصه فوت شوهر و با شوهران قبلی مادر مشمول. 12 - برگ معاینه پزشکی برادر بیش از 18 سال مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت سرپرستی مادر بعلت نقص عضو یا بیماری (در صورتیکه مشمول دارای برادر بیش از 18 سال باشد که قادر به اداره امور خود نباشد). 13 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول بامضای سه نفر از بستگان مشمول که به تأیید مراجع انتظامی محل رسیده باشد. 14-رونوشت مصدق احکام مبنی بر حبس پدر (به نحوی که از تاریخ ارایه آن بیش از یک سال به انقضای حبس باقی مانده باشد.)

ماده 160 مدارک لازم برای رسیدگی بادعای کفالت مشمولان یگانه مراقب و نگهدارنده جد یا جده پدری یا مادری که قادر به اداره امور خود نباشند بشرح زیر است: الف جد پدری یا مادری. 1 - تصویر شناسنامه جد. 2 - تصویر شناسنامه نوه‌های ذکور و اناث. 3 - گواهی فوت فرزندان جد. 4 - عکس جد مشمول که توسط کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل اقامت گواهی شده باشد. 5 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول در مورد فرزندان و نوه‌های جد تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر و جد وی فرستاده میشود مراجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و امضاء و مهر رئیس یا فرمانده مربوطه بحوزه وظیفه ذیربط اعاده خواهند نمود). تصویر شناسنامه همسر یا همسران دیگر پدر مشمول. 6 - برگ معاینه پزشکی جد مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر نیاز به مراقبت و نگهداری بعلت بیماری یا نقص‌عضو یا کهولت. 7 - چناچه جد دارای همسران دیگر باشد تصویر شناسنامه آنها. 8 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه افراد بند‌های 1 و 2 به استعلام حوزه وظیفه عمومی ذیربط در مورد مشخصات آنان. 9 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان و یا بخش وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 10 - برگ معاینه پزشکی برادر بیش از 18 سال مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت سرپرستی جد بعلت بیماری یا نقص عضو (در‌صورتیکه مشمول دارای برادر بیش از 18 سال باشد که قادر به اداره امور خود نباشد). 11 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول به امضاء سه نفر از بستگان مشمول که بگواهی دفاتر اسناد رسمی رسیده باشد.

ماده 161 - مدارک لازم برای رسیدگی به ادعای کفالت مشمولان یگانه مراقب و نگهدارنده خواهر که قادر به اداره امور خود نباشد بشرح زیر است: 1 - گواهی فوت پدر 2 - تصویر شناسنامه خواهر 3 - تصویر شناسنامه‌ها در مشمول و همسر با همسران دیگر پدر مشمول 4 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و خواهر تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر و خواهر وی فرستاده میشود. مراجع مذکور پس‌از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و امضاء و مهر رئیس یا فرمانده مربوطه به حوزه وظیفه عمومی ذیربط اعاده خواهند نمود). 5 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه و محل سکونت مشمول و پدر و مادر او به استعلام حوزه وظیفه عمومی ذیربط در مورد فرزندان آنها. 6 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان و یا بخش وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 7 - عکس خواهر مشمول که توسط کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل اقامت گواهی شده باشد. 8 - در صورتیکه پدر مشمول قبلا همسران دیگری داشته است تصویر شناسنامه آنها. 9 - برگ معاینه پزشکی برادر بیش از 18 سال مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت سرپرست خواهر بعلت نقض عضو یا بیماری (در‌صورتیکه مشمول دارای برادر بیش از 18 سال باشد که قادر به اداره امور خود نباشند). 10 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول به امضای سه نفر از بستگان مشمول که بگواهی دفاتر اسناد رسمی رسیده باشد. 11-رونوشت مصدق احکام مبنی بر حبس پدر (به نحوی که از تاریخ ارایه آن بیش از یک سال به انقضای حبس باقی مانده باشد.)

ماده 162 - مدارک لازم برای رسیدگی به ادعای کفالت مشمولان یگانه مراقب و نگهدارنده برادر که قادر به اداره امور خود نباشد بشرح زیر است: 1 - گواهی فوت پدر 2 - تصویر شناسنامه برادر بیمار مشمول 3 - تصویر شناسنامه سایر برادران مشمول 4 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و برادر او تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر و برادر وی فرستاده میشود. مراجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و امضاء و مهر رئیس یا فرمانده مربوطه به حوزه وظیفه ذیربط اعاده خواهند نمود. 5 - عکس برادر مشمول که توسط کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل اقامت گواهی شده باشد. 6 - در صورتیکه پدر مشمول قبلا همسران دیگری داشته است تصویر شناسنامه آنها. 7 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه و محل سکونت پدر و مادر به استعلام حوزه وظیفه ذیربط در مورد فرزندان آنها. 8 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان و یا بخش وظیفه‌عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 9 - برگ معاینه پزشکی برادر مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت به اداره امور خود و نیاز به مراقبت و نگهداری بعلت بیماری یا نقص‌عضو. 10 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول به امضای سه نفر از بستگان مشمول که به گواهی دفاتر اسناد رسمی رسیده باشد. 11-رونوشت مصدق احکام مبنی بر حبس پدر (به نحوی که از تاریخ ارایه آن بیش از یک سال به انقضای حبس باقی مانده باشد.)

ماده 163 - مدارک لازم برای رسیدگی به ادعای کفالت مشمولان یگانه سرپرست و نگهدارنده برادر یا خواهر صغیر بشرح زیر است: 1 - گواهی فوت پدر 2 - تصویر شناسنامه برادران یا خواهران صغیر. 3 - تصویر شناسنامه مادر مشمول و همسر یا همسران دیگر پدر مشمول. 4 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر و خواهر و برادر او تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر و خواهر و برادر وی فرستاده میشود. مرجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و مهر و امضاء رئیس یا فرمانده مربوطه به حوزه وظیفه ذیربط اعاده خواهند نمود). 5 - عکس برادر یا برادران و خواهر یا خواهران صغیر مشمول که توسط کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل اقامت گواهی شده باشد. 6 - در صورتیکه پدر مشمول قبلا همسران دیگری داشته باشد تصویر شناسنامه آنها. 7 - برگ معاینه پزشکی برادر بیش از 18 سال مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت سرپرستی برادر یا خواهر صغیر خود بعلت بیماری یا نقص عضو (در صورتیکه مشمول دارای برادر بیش از 18 سال باشد که قادر به اداره امور خود نباشد). 8 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول به امضای سه نفر از بستگان مشمول که به گواهی دفاتر اسناد رسمی رسیده باشد. 9 - در صورتیکه به وضع مشمول در خارج از محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان و یا بخش وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 10 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه و محل سکونت پدر و مادر و مشمول به استعلام حوزه وظیفه عمومی ذیربط درباره مشخصات فرزندان آنها. 11-رونوشت مصدق احکام مبنی بر حبس پدر (به نحوی که از تاریخ ارایه آن بیش از یک سال به انقضای حبس باقی مانده باشد.)

ماده 164 - مدارک لازم برای رسیدگی به ادعای کفالت مشمولان یگانه سرپرست خواهر مجرد: 1 - گواهی فوت پدر 2 - تصویر شناسنامه خواهر 3 - تصویر شناسنامه مادر مشمول و همسر یا همسران دیگر پدر مشمول 4 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و خواهر او تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر و خواهر وی فرستاده میشود، مراجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و امضاء و مهر رئیس یا فرمانده مربوطه به حوزه وظیفه عمومی ذیربط اعاده خواهند نمود). 5 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه و محل سکونت مشمول و پدر و مادر او به استعلام حوزه وظیفه عمومی ذیربط در مورد فرزندان آنها. 6 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان و یا بخش وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 7 - عکس خواهر مشمول که توسط کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل اقامت گواهی شده باشد. 8 - در صورتیکه پدر مشمول قبلاً همسران دیگری داشته است تصویر شناسنامه آنها. 9 - برگ معاینه پزشکی برادر بیش از 18 سال مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت سرپرستی خواهر مجرد خود بعلت بیماری یا نقص‌عضو. 10 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول به امضای سه نفر از بستگان مشمول که به گواهی دفاتر اسناد رسمی رسیده باشد. 11-رونوشت مصدق احکام مبنی بر حبس پدر (به نحوی که از تاریخ ارایه آن بیش از یک سال به انقضای حبس باقی مانده باشد.)

ماده 165 - مدارک لازم برای رسیدگی به تقاضای معافیت یکنفر از فرزندان خانواده معلولین بشرح زیر است: 1 - تصویر شناسنامه پدر یا برادر مشمول که معلول شده باشند. 2 - گواهی نیرو‌های نظامی و یا انتظامی مربوطه که به تأیید بنیاد شهید رسیده باشد مبنی بر معلولیت پدر یا برادر مشمول با قید تاریخ معلولیت در مورد معلولین نیرو‌های نظامی و انتظامی و گواهی بنیاد شهید در مورد سایر معلولین با قید تاریخ معلولیت. 3 - تصویر شناسنامه مادر مشمول. 4 - تصویر شناسنامه برادر یا برادران مشمول. 5 - تصویر شناسنامه خواهر یا خواهران مشمول. 6 - گواهی فوت پدر و مادر مشمول در صورتیکه برادر مشمول معلول شده و مشمول مدعی سرپرستی برادر یا خواهران صغیر خود باشد. 7 - گواهی فوت پدر یا مادر در صورتیکه یکی از آنان فوت کرده باشد. 8 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از حوزه محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان یا بخش وظیفه‌عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 9 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه پدر و مادر مشمول به استعلام حوزه وظیفه عمومی مربوطه در مورد مشخصات فرزندان ذکور پدر و مادر. 10 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر وی فرستاده میشود مراجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و مهر و امضای رئیس یا فرمانده مربوطه به حوزه وظیفه ذیربط اعاده خواهند نمود). 11 - برگ معاینه پزشکی برادر بیش از 18 سال مشمول متضمن نظر شورای پزشکی مبنی بر عدم قدرت سرپرستی بعلت نقص عضو یا بیماری (در صورتیکه مشمول دارای برادر بیش از 18 سال باشد که قادر به اداره امور خود نباشد). 12 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول به امضای سه نفر از بستگان مشمول که به گواهی دفاتر اسناد رسمی محل رسیده باشد.

ماده 166 - مدارک لازم برای رسیدگی به تقاضای معافیت یک نفر از فرزندان خانواده اسراء یا مفقودالاثر‌ها بشرح زیر است: 1 - تصویر شناسنامه پدر یا برادر مشمول که اسیر یا مفقودالاثر باشند. 2 - گواهی نیروی نظامی یا انتظامی مربوطه بر اسارت یا مفقودالاثر شدن پدر یا برادر مشمول با قید تاریخ. 3 - تصویر شناسنامه مادر مشمول. 4 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از حوزه محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان یا بخش وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 5 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه پدر و مادر و مشمول به استعلام حوزه وظیفه عمومی. 6 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر وی فرستاده میشود مراجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و امضاء و مهر رئیس یا فرمانده مربوطه به حوزه وظیفه ذیربط اعاده خواهند نمود). 7 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول به امضای سه نفر از بستگان مشمول که به گواهی دفاتر اسناد رسمی محل رسیده باشد.

ماده 167 - مدارک لازم برای رسیدگی به تقاضای معافیت یکنفر از فرزندان خانواده شهداء بشرح زیر است: 1 - تصویر شناسنامه پدر یا برادر مشمول که شهید شده است. 2 - گواهی نیرو‌های نظامی و انتظامی مربوط که به تأیید بنیاد شهید رسیده است مبنی بر شهادت پدر یا برادر مشمول در مورد شهدای نیرو‌های نظامی و انتظامی و یا گواهی بنیاد شهید مبنی بر شهادت پدر یا برادر مشمول در مورد سایر شهداء. 3 - تصویر شناسنامه مادر مشمول. 4 - تصویر شناسنامه برادر یا برادران مشمول. 5 - تصویر شناسنامه خواهر یا خواهران مشمول. 6 - گواهی فوت پدر و مادر مشمول در صورتیکه برادر مشمول شهید شده و پدر و مادر فوت نموده و مشمول مدعی سرپرستی برادر یا خواهر صغیر خود باشد. 7 - گواهی فوت پدر یا مادر در صورتیکه یکی از آنان فوت نموده باشد. 8 - در صورتیکه بوضع مشمول در خارج از حوزه محل صدور شناسنامه رسیدگی شود پاسخ استعلام وضع مشمولیت وی از حوزه یا گروهان یا بخش وظیفه عمومی محل صدور شناسنامه مشمول. 9 - پاسخ اداره ثبت احوال محل صدور شناسنامه پدر و مادر [و]مشمول به استعلام حوزه وظیفه عمومی مربوطه در مورد مشخصات فرزندان ذکور پدر و مادر. 10 - برگ تحقیق وضعیت (این برگ بدواً حسب مورد وسیله حوزه وظیفه محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول تنظیم و جهت تحقیق و تکمیل به کلانتری یا پاسگاه ژاندارمری محل صدور شناسنامه یا محل سکونت مشمول و پدر و مادر وی فرستاده میشود مراجع مذکور پس از بررسی و تحقیق و تکمیل و گواهی و مهر و امضاء رئیس یا فرمانده مربوطه به حوزه وظیفه ذیربط اعاده خواهند نمود). 11 - رضایت‌نامه رسمی همسر شهیدی که دارای فرزند مشمول یا فرزندی است که ظرف هفت سال از تاریخ شهادت بسن مشمولیت میرسد مبنی بر این که برادر شهید که مشمول میباشد از معافیت یکنفر از خانواده شهداء استفاده نماید این رضایت‌نامه بایستی در دفاتر اسناد رسمی تنظیم و ثبت شود. 12 - برگ استشهاد تأیید وضعیت و صحت ادعای مشمول به امضای سه نفر از بستگان مشمول که به گواهی دفاتر اسناد رسمی محل رسیده باشد.

ماده 168 - کلیه مشمولان خدمت وظیفه عمومی که از طریق مراجع پزشکی و سازمان‌های وظیفه قادر به خدمت و بلامانع تشخیص داده شده‌اند به مراکز‌آموزشی نیرو‌های نظامی و انتظامی تحویل و طبق برنامه آموزشی که از طریق ستاد مشترک ارتش و ستاد مرکزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تنظیم میگردد دوره آموزش مقدماتی نظامی را باید طی نمایند.

ماده 169 - کلیه مشمولان فوق دیپلم جهت طی دوره درجه داری وظیفه به مراکز آموزشی و فرهنگی نیرو‌های نظامی و انتظامی اعزام و پس از طی دوره آموزش مقدماتی نظامی و تخصصی و موفقیت در آزمایش‌های مربوطه و داشتن سلامت جسمی و روانی و صلاحیت اخلاقی و سیاسی بیکی از درجات گروهبانی وظیفه نایل میشوند.

ماده 170 - مشمولان فوق دیپلم که به دوره آموزشی درجه داری وظیفه اعزام میشوند در صورت مردود شدن در دوره آموزش مقدماتی یا تخصصی و یا‌نداشتن سلامت جسمی و روانی و صلاحیت اخلاقی و سیاسی بقیه خدمت خود را با درجه افرادی وظیفه انجام خواهند داد.

ماده 171 - کلیه مشمولان دیپلمه و پائین‌تر پس از طی دوره آموزش مقدماتی نظامی با درجه افرادی وظیفه به خدمت خود در نیرو‌های نظامی یا انتظامی مربوطه ادامه خواهند داد.

ماده 172 - در موارد ضروری نیرو‌ها و سازمان‌های نظامی و انتظامی مجاز خواهند بود به تعداد مورد نیاز از بین مشمولان دیپلمه پس از خاتمه دوره آموزش مقدماتی نظامی بر اساس ضوابط زیر انتخاب و جهت طی دوره درجه داری وظیفه در تخصص‌های مورد لزوم به مراکز فرهنگی مربوطه اعزام دارند: ‌الف - دارا بودن صلاحیت اخلاقی و سیاسی. ب - ابراز لیاقت و شایستگی در دوره آموزش مقدماتی نظامی. ج - داشتن استعداد جسمی و روانی برابر نظریه بهداری سازمان یا نیرو. ‌د - دارا بودن معدل بالاتر در پایان دوره دبیرستان دوره آموزش مقدماتی نظامی.

ماده 173 - مشمولان لیسانسیه و بالاتر در صورتیکه قادر بخدمت و بلامانع تشخیص داده شوند برای طی دوره آموزش مقدماتی نظامی تحویل مراکز‌آموزشی خواهند شد و پس از موفقیت در دوره مذکور در صورتیکه از لحاظ اخلاقی و سیاسی و مکتبی شایستگی داشته باشند برای طی دوره آموزش افسری وظیفه اعزام خواهند گردید.

ماده 174 - مشمولانیکه دارای دانشنامه دکترا در هر رشته باشند پس از طی دوره آموزش افسری و موفقیت در آموزش‌های مربوطه بدرجه ستوان یکمی مفتخر خواهند شد.

ماده 175 - مشمولان لیسانسیه و فوق لیسانسیه در صورت موفقیت در آزمایش‌های دوره آموزشی افسری وظیفه بدرجه ستواندومی مفتخر خواهند شد.

ماده 176 - در صورتیکه مشمولان لیسانسیه و بالاتر در آزمایش‌های دوره آموزش مقدماتی نظامی مردود شوند و یا طبق نظر شورای مرکز آموزشی از لحاظ جسمی، مکتبی و اخلاقی صلاحیت لازم جهت نیل به درجه افسری را نداشته باشند، برای طی دوره درجه داری وظیفه اعزام خواهند شد.

ماده 177 - در صورتیکه مشمولان لیسانسیه و بالاتر در آزمایش‌های دوره آموزش افسری وظیفه مردود گردند یا طبق نظر شورای مرکز آموزشی مربوطه از لحاظ مکتبی و اخلاقی صلاحیت لازم جهت نیل به مقام افسری را نداشته باشند بقیه خدمت دوره ضرورت را برابر نظر شورا با یکی از درجات گروهبانی وظیفه انجام خواهند داد.

ماده 178 - میزان حقوق و مزایای ماهانه افسران، درجه داران، دانشجویان، دانش‌آموزان و افراد وظیفه بشرح زیر خواهد بود: ‌الف - حقوق ماهانه افسران وظیفه معادل حقوق ثابت ماهانه سال اول افسران هم درجه کادر ثابت. ب - حقوق ماهانه درجه داران وظیفه عبارتست از گروهیانسوم [گروهبان سوم]115 واحد حقوق گروهبان دوم 125 واحد حقوق و گروهبانیکم 135 واحد. ج - حقوق ماهانه دانشجویان وظیفه در مدت آموزش مقدماتی 2000 ریال. ‌د - حقوق ماهانه دانشجویان وظیفه در مدت آموزش تخصصی 2500 ریال. ھ - حقوق ماهانه دانش‌آموزان وظیفه در مدت آموزش مقدماتی و تخصصی 2000 ریال؛ و - حقوق ماهانه افراد وظیفه به میزانی است که هر سال در بودجه وزارت دفاع پیش‌بینی میشود.

ماده 179 - میزان مرخصی سالانه پرسنل وظیفه در مدت خدمت برابر مدت مرخصی پرسنل کادر ثابت نیرو‌های مسلح جمهوری اسلامی ایران میباشد و چگونگی استفاده از آن در آئیننامه مرخصی پرسنل نیرو‌های مسلح تعیین خواهد شد.

ماده 180 - پرسنل وظیفه‌ایکه در حین خدمت وظیفه عمومی اسیر یا مفقودالاثر بشوند حسب مورد تا پایان دوره اسارت یا تعیین تکلیف از طریق واحد مربوطه به عائله تحت تکفل آنان به ترتیب زیر حقوق پرداخت خواهد شد: ‌الف - در دوره ضرورت از حقوق درجه مربوطه و پس از پایان دوره ضرورت و ورود به دوره احتیاط از حقوقی معادل حقوق ثابت همدرجه کادر ثابت. ب - در صورتیکه در حین اسارت و یا مفقودالاثر بودن دوره احتیاط آنان منقضی گردیده و وارد مرحله ذخیره اول شوند از حقوقی معادل حقوق ثابت یک درجه بالاتر از درجه دوره احتیاط. ج - در صورتیکه حین اسارت یا مفقودالاثر بودن وارد مرحله ذخیره دوم شوند از حقوق معادل یک درجه بالاتر از ذخیره اول.

ماده 181 - از نظر این آئیننامه پرسنل وظیفه‌ای اسیر یا مفقودالاثر شناخته میشوند که توسط نیرو یا سازمان مربوط بر اساس مقررات مورد عمل نیروهای نظامی و انتظامی مراتب اسارت یا مفقودالاثر بودن آنان تأیید گردد.

ماده 182 - با مشمولانی که مشغول گذارنیدن دوره ضرورت بوده و بعلل قانونی از خدمت ترخیص شوند چنانچه علتی که موجب ترخیص گردیده مرتفع و بازگشت آنان بخدمت ضروری باشد در صورتیکه بیش از یکسال از تاریخ ترخیص نگذشته باشد بترتیب زیر رفتار خواهد شد: الف - چنانچه قبل از اتمام دوره آموزشی ترخیص شده باشند به مرکز آموزشی اعزام خواهند شد تا دوره آموزشی را بگذرانند. ب - چنانچه بعد از اتمام دوره آموزشی ترخیص شوند به منظور ادامه بقیه خدمت دوره ضرورت به نیرو یا سازمان مربوط قبلی معرفی خواهند شد.

ماده 183 - پرسنل وظیفه‌ای که توسط مقامات قضائی زندانی میشوند در زمان بازداشت ارتباط آنان با نیرو یا سازمان مربوطه قطع و از کسوت نظامی خارج خواهند شد.

ماده 184 - مدت خدمت دوره ضرورت مشمولانی که بهر علت از خدمت منفک گردیده و مجدداً بخدمت اعزام میشوند مدتی است که در زمان اعزام مجدد آنان ملاک عمل میباشد.

ماده 185 - یگان ترخیص کننده این قبیل مشمولان موظف است مدارک اعزامی را ضمن ذکر علت ترخیص به حوزه اعزام کننده ارسال دارد.