بخش اول - معافیت کفالت

ماده 122 - منظور از یگانه مراقب و نگهدارنده یا سرپرست مندرج در ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومی مشمولی میباشد که بشرح مواد زیر تنها فرزند یا نوه ذکور بیش از 18 سال هر پدر یا مادر یا جد یا جده یا تنها برادر بیش از 18 سال خواهر یا برادر خود باشد. ‌تبصره (منسوخه 29ˏ04ˏ1384) - از دو برادر، تنها برادر بیش از 18 سال مشمول که اشتغال به تحصیل دارد به شرط دارا بودن معافیت تحصیلی معتبر و همچنین تحصیل در خارج از محل سکونت مکفول، مشمول معافیت می‌باشد.

ماده 123 - هرگاه مشمول دارای برادر بیش از 18 سال باشد که بعلت نقص عضو یا بیماری به تشخیص هیئت رسیدگی یا کسب نظر شورای پزشکی قادر به سرپرستی و مراقبت از افرادی که مشمول ادعای کفالت آنان را مینماید نباشد و یا دارای برادر اسیر یا مفقودالاثری باشد مشمول یگانه مراقب و سرپرست محسوب خواهد شد.

ماده 124 - مشمولان برابر مقررات ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومی کفیل شناخته میشوند و چنانچه در 5 سال متوالی دارای شرایط معافیت موقت یکساله باشند در پایان سال پنجم به آنان معافیت دائم زمان صلح داده خواهد شد. 1 - یگانه مراقب و نگهدارنده پدری که بعلت بیماری یا نقص عضو یا کهولت به تشخیص هیئت رسیدگی و با کسب نظر شورای پزشکی (موضوع تبصره 1 ماده 41 قانون خدمت وظیفه عمومی) نیاز به مراقبت و نگهداری داشته باشد. 2 - یگانه مراقب و نگهدارنده مادر فاقد شوهر (در صورت مطلقه بودن مادر، باید تاریخ وقوع طلاق قبل از ورود به سن 16 سالگی مشمول باشد).

ماده 125 - در مورد معافیت بمنظور سرپرستی نگهداری برادر یا خواهر صغیر، مشمولی که با صغار از یک پدر و مادر باشد حق تقدم خواهد داشت و در غیر اینصورت مشمولی با صغار از یک پدر باشد حق تقدم دارد و وجود برادران ناتنی صغار مانع از معافیت برادر پدر و مادری آنان نخواهد بود.

ماده 126 - مشمولانی که تنها برادر خواهری باشند که فاقد پدر بوده و تا سن 24 سالگی شوهر اختیار ننماید تا رسیدن خواهر بسن 24 سال تمام میتوانند سالانه از معافیت موقت استفاده نمایند و پس از آن بخدمت اعزام خواهند شد.

ماده 127 - از دو یا سه برادر واجد شرایط اعزام بخدمت یکی از آنان که سن او از دیگران کمتر است بشرطی که خود و برادری که بخدمت رفته است فاقد غیبت باشند با ارائه گواهی اشتغال بخدمت برادر یا برادران دیگر میتواند به تاریخ خاتمه خدمت برادر یا یکی از برادران دفترچه آماده بخدمت دریافت نماید.

ماده 128 - به مشمولانی که کفیل خواهر صغیر میشوند چنانچه تا 5 سال متوالی دارای شرایط معافیت باشند در پایان سال پنجم معافیت دائم زمان صلح داده خواهد شد.

ماده 129 - مشمولانی که برای انجام خدمت وظیفه عمومی احضار میشوند چنانچه در تاریخ‌های معینه خود را معرفی نکنند از معافیت‌های مذکور در این فصل محروم میشوند مگر اینکه در طول مدت غیبت و حین رسیدگی واجد شرایط معافیت کفالت بوده باشند و در سایر موارد تشخیص عذر موجه با رئیس اداره وظیفه عمومی یا نماینده او خواهد بود.

ماده 130 (منسوخه 18ˏ03ˏ1379) - مدارک لازم برای تشخیص یگانه سرپرست بودن مشمول: ‌الف - فتوکپی شناسنامه افراد ذینفع که مأمور مربوطه با اصل سند سجلی تطبیق داده و ذیل آن نام و نشان خود را با ذکر تاریخ تأیید و امضاء مینماید. ب - استشهاد امضاء شده توسط سه نفر از بستگان مشمول که به تأیید مراجع انتظامی محل رسیده باشد. ج - انجام تحقیقات در مورد صحت و سقم ادعای مشمول و مفاد استشهاد تنظیمی توسط مأموران حوزه یا پاسگاه انتظامی یا کلانتری مربوط و احراز هویت بستگان شهود وی که به گواهی و مهر و امضای فرمانده حوزه یا پاسگاه انتظامی یا کلانتری محل رسیده باشد.

ماده 131 - در پایان هر سال که مشمولان سالم و بلامانع موضوع بند (1) ماده 39 قانون خدمت وظیفه عمومی که بخدمت اعزام شده‌اند بیش از میزان نیازمندی نیرو‌های مسلح باشند که در اول همان سال از طرف ستاد مشترک اعلام گردیده است تعداد اضافی از مشمولان بند 2 ماده 39 که مدت خدمت ضرورت آنان بیشتر است حسب اعلام اداره وظیفه عمومی از خدمت ترخیص و بحوزه وظیفه عمومی اعزام کننده معرفی خواهند شد. حوزه وظیفه ذیربط کارت معافیت در زمان صلح جهت آنان صادر و تحویل خواهند نمود.

ماده 132 - در صورت تأمین نیازمندی نیرو‌های مسلح بشرح ماده قبل برای مشمولانیکه حداقل 2 سال تمام از معافیت موقت استفاده نموده‌اند وسیله حوزه وظیفه ذیربط کارت معافیت دائم در زمان صلح صادر و تحویل خواهد شد.

ماده 133 - با مشمولانیکه پدر یا برادر آن‌ها از تاریخ 19 / 10 / 56 در راه به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی و استمرار آن معلول یا اسیر یا مفقودالاثر شده یا بشوند از نظر معافیت به ترتیب زیر رفتار خواهد شد: ‌الف - در صورتیکه مشمول یگانه فرزند ذکور یا یگانه برادر شخص معلولی باشد که برابر نظر شورای پزشکی قادر به اداره امور شخصی خود نباشد معافیت دائم از خدمت دوره ضرورت و احتیاط بوی داده خواهد شد. ب - در صورتیکه مشمول یگانه فرزند ذکور خانواده معلول نبوده و دارای برادر صغیر یا برادر علیلی باشد که برابر نظر شورای پزشکی قادر به سرپرستی برادر‌معلول خود نباشد 5 سال متوالی به آنان معافیت موقت داده شده و در پایان سال پنجم در صورت بقاء شرایط، به آنان معافیت دائم زمان صلح داده خواهد شد. ج - مشمولانیکه یگانه فرزند ذکور خانواده‌ای باشند که پدر یا برادر آن‌ها اسیر یا مفقودالاثر شده یا بشوند 5 سال متوالی به آنان معافیت موقت داده شده و در صورت بقاء شرایط در پایان سال پنجم به آنان معافیت دائم زمان صلح داده خواهد شد.

ماده 134 - منظور از معلول مندرج در ماده 45 قانون و ماده 133 آئین‌نامه فرد ذکوری است که در راه به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی و استمرار آن از تاریخ 19 / 10 / 56 به بعد معلول شده یا بشود و برابر نظر شورای پزشکی بدون کمک شخص دیگری قادر به اداره امور شخصی خود نباشد.

ماده 135 - مراتب معلولیت پرسنل نظامی و انتظامی باید مورد تأیید نیرو یا سازمان مربوطه بوده و در سایر موارد تأیید بنیاد شهید کافی خواهد بود.

ماده 136 - اسیر و مفقودالاثر شخصی است که در راه به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی و استمرار آن از تاریخ 19 / 10 / 56 ببعد اسیر یا مفقودالاثر شده و مراتب در مورد پرسنل نیرو‌های نظامی و انتظامی به تأیید نیروی مربوطه و در سایر موارد به تأیید بنیاد شهید رسیده باشد.

ماده 137 - چنانچه معلول یا اسیر یا مفقودالاثر غیر از برادر پدر و مادری برادران ناتنی دیگری داشته باشد وجود برادران ناتنی مانع استفاده برادر تنی از معافیت نخواهد بود.