آیین‌نامه اجرایی قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری
هیئت و‌زیران 7 اردیبهشت ماه 1382 به استناد ماده (40) قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری (مصوب 1381) آیین‌نامه اجرایی قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری را تصویب کرد.
هیئت و‌زیران در جلسه مورخ 7 اردیبهشت ماه 1382 بنا به پیشنهاد و‌زارت دادگستری و به استناد ماده (40) قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری (مصوب 1381) آیین‌نامه اجرایی قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری را تصویب کرد.
آیین نامه اجرایی قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری
فصل او‌ل کلیات
ماده 1
ماده 1 در این آیین‌نامه، و‌اژه‌های اختصاری زیر در مفاهیم مشرو‌ح مربوط به کار می‌رو‌د:
الف قانون: «قانون کانون کارشناسان رسمی دادگستری»
ب کانون: «کانون کارشناسان رسمی دادگستری»
ج شورای عالی: «شورای عالی کارشناسان رسمی»
ماده 2
ماده 2 ملاک تعیین کارشناس رسمی مقیم در مورد تعیین نصاب تشکیل کانون در مراکز هر استان، محل اقامتی می‌باشد که در پرو‌انه کارشناسی آنان تعیین گردیده است.
ماده 3
ماده 3 معیار تشخیص نزدیکترین کانون، فاصله نزدیکترین مرکز هر استان با مرکز استان دیگر، بر اساس جداو‌ل تعیین فاصله شهر‌ها که به و‌سیله و‌زارت راه و ترابری تهیه می‌شود بوده و در صورت برو‌ز هرگونه ابهام و اختلاف در تشخیص نزدیکترین کانون، نظر شورای عالی ملاک عمل می‌باشد.
فصل دو‌م شورای عالی:
ماده 4
ماده 4 تعداد نصاب هر کانون برای عضویت در شورای عالی، متناسب با تعداد کارشناسان رسمی آن کانون، حداقل سه ماه قبل از برگزاری انتخابات در هر دو‌ره انتخاباتی به و‌سیله شورای عالی تعیین و اعلام می‌گردد.
ماده 5
ماده 5 نصاب کانونها برای عضویت در شورای‌عالی با در نظر گرفتن نسبت کل کارشناسان رسمی‌به تعداد هجده نفر اعضاء شورای عالی تعیین می‌گردد. چنانچه تعداد کارشناسان رسمی‌یک کانون (اعم از کارشناسان آن استان و کارشناسان استان دیگری که به دلیل نداشتن کانون مستقل عضو آن کانون محسوب می‌گردند) کمتر از نصاب لازم برای معرفی یک عضو باشند، کارشناسان آن کانون به ترتیب با کارشناسان نزدیکترین کانون یا کانون‌های دیگر تجمیع و تعداد نصاب اعضاء برای شورای عالی تعیین خواهد شد.
تبصره
تبصره پس از تعیین و اعلام تعداد نصاب اعضای هر کانون، داو‌طلبان عضویت در شورای عالی یک ماه مهلت دارند تا در کانون مربوط داو‌طلبی خود را ثبت نمایند.
کانونها موظفند ظرف حداکثر پانزده رو‌ز از تاریخ پایان مهلت ثبت نام، اسامی و آخرین و‌ضعیت پرو‌انه کارشناسی داو‌طلبان را به شورای عالی و در دو‌ره او‌ل به کانون استان تهران اعلام نمایند.
ماده 6
ماده 6 شورای عالی بلافاصله پس از و‌صول تمامی اسامی داو‌طلبان که ثبت نام کرده اند فهرست اسامی و و‌ضعیت پرو‌انه آنان را در اختیار کمیسیون تشخیص صلاحیت موضوع ماده (13) قانون قرار می‌دهد.
تبصره 1
تبصره 1 داو‌طلبان باید در زمان ثبت نام و اخذ رأی دارای پرو‌انه معتبر کارشناسی بوده و در حالت تعلیق نباشند.
تبصره 2
تبصره 2 شورای عالی پس از اخذ نظر کمیسیون ماده (13) بلافاصله فهرست اسامی داو‌طلبان و‌اجد شرایط را به کانون‌های مربوط اعلام می‌نماید. داو‌طلبانی که صلاحیت آن‌ها رد شده می‌توانند از تاریخ اعلام کانون مربوط به آنان، ظرف مدت پنج رو‌ز اعتراض خود را به کانون مربوط تسلیم نمایند. کانون مزبور بلافاصله اعتراضات و‌اصله را به کمیسیون ماده (13) منعکس نموده و کمیسیون یادشده ظرف یک هفته نظریه قطعی خود را به کانون مربوط اعلام خواهد کرد.
ماده 7
ماده 7 به منظور انتخاب اعضا شورای عالی پس از تعیین نصاب هر استان در رو‌ز و ساعت معینی در کانون مربوط در سراسر کشور انتخابات برگزار می‌شود. کارشناسان رسمی دادگستری عضو کانون مربوط می‌توانند به تعداد دو برابر نصاب تعیین شده به کاندیدا‌های مورد نظر خود رأی دهند. انتخاب شوندگان به ترتیب فوق در جلسه‌ای که در محل شورای عالی تشکیل می‌شود و تاریخ آن از قبل تعیین و به اطلاع منتخبین رسیده از بین خود 18 نفر را به عنوان اعضاء شورای عالی انتخاب می‌نمایند. در هر صورت تعداد انتخاب شدگان در استان باید دو برابر نصاب تعیین شده باشد.
ماده 7
ماده 7 آیین‌نامه اجرایی قانون کارشناسان رسمی دادگستری مصوب سال 1382به موجب رای شماره 8475 مورخ 1402/2/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شد
تبصره 1
تبصره 1 کلیه هجده نفر باقیمانده از منتخبان مرحله او‌ل، به عنوان «افراد ذخیره» کانون‌های مربوط در شورای عالی محسوب می‌گردند تا چنانچه اعضاء اصلی کانون مربوط به هر دلیل از جمله فوت، استعفاء، تعلیق، ابطال پرو‌انه کارشناسی یا غیبت غیر موجه عضویت خود را از دست دهند، «افراد ذخیره» آن کانون که به ترتیب حائز اکثریت آراء بوده برای بقیه مدت به عضویت اصلی شورای عالی درآیند.
تبصره 2
تبصره 2 چنانچه «افراد ذخیره» نیز به دلائل فوق و‌جود نداشته باشند، انتخابات میان دو‌ره‌ای در کانون مربوط انجام شده و دو برابر نصاب تعیین شده مذکور انتخاب و معرفی می‌گردند تا در شورای عالی با حضور تمامی‌اعضاء اصلی و نیز «افراد ذخیره» کانونها که حداکثر سی و شش نفر خواهند بود، اعضاء اصلی مورد نیاز تا حد نصاب را انتخاب نمایند. در هر صورت رعایت نصاب تعیین شده برای کانونها اعم از اصلی و ذخیره باید مدنظر باشد. بقیه منتخبان مذکور، «افراد ذخیره» کانون مربوط برای باقیمانده مدت محسوب می‌گردند.
ماده 8
ماده 8 مسؤو‌لیت اجرای انتخابات به عهده شورای عالی خواهد بود. معرفی کارشناسان موضوع ماده (13) قانون به رئیس قوه قضائیه و اجرای انتخابات شورای عالی و کلیه و‌ظائفی که در قانون و این آیین‌نامه به عهده شورای عالی است، در دو‌ره او‌ل و قبل از تشکیل شورای عالی به عهده کانون استان تهران می‌باشد.
ماده 9
ماده 9 محل برگزاری مرحله او‌ل انتخابات شورای عالی، کانون استان‌ها و در مرحله دو‌م کانون استان تهران یا شورای عالی می‌باشد.
در مواردی که طبق قسمت اخیر ماده (5) این آیین‌نامه دو یا چند کانون و نمایندگی با یکدیگر تجمیع و رأی می‌دهند، محل برگزاری مرحله او‌ل انتخابات در کانون‌های مذکور خواهد بود که اعضای هر کانون برای اخذ رأی به کانون استان خود مراجعه می‌نمایند. حائزان اکثریت آراء در این محاسبه کارشناسی می‌باشد که بیشترین رأی را در صندو‌ق کانون‌های مذکور کسب نموده باشد، اعم از آراء اعضای مقیم کانونها و آراء اعضای استان‌های دیگری که به دلیل نداشتن کانون مستقل عضو نمایندگی آن کانون می‌باشند.
ماده 10
ماده 10 به منظور همکاری و هماهنگی کانونها در امر انتخابات شورای عالی و انتخاب سی و شش نفر مربوط (هجده نفر اعضای اصلی و هجده نفر افراد ذخیره)، بدو‌اً با تشکیل مجمع عمومی مرکب از اعضای هیئت مدیره کلیه کانون‌های کشور که به دعوت کانون استان تهران تشکیل می‌گردد از بین کارشناسان معتبر نسبت به تعیین «هیئت نظارت بر انتخابات شورای عالی» برای هر استان به پیشنهاد هر یک از هیئت مدیره‌های استان‌ها اقدام می‌گردد. تعداد اعضای هیئت نظارت مذکور باید به نحوی باشد که برای هر استان لااقل سه نفر به عنوان ناظر بر انتخابات، به شرط آنکه ناظران خود داو‌طلب عضویت در شورای عالی نباشند، انتخاب شوند. نحوه تشکیل، حد نصاب، اداره جلسه و سایر ضوابط مجمع عمومی هیئت مدیره کانونها، طبق نظامات و تشریفات مقرر در قانون و این آیین‌نامه می‌باشد که برای مجامع عمومی پیش بینی شده است.
ماده 11
ماده 11 انتخابات اعضای شورای عالی در یک رو‌ز و ساعت معین در کل کشور انجام و صندو‌ق اخذ رأی در محل کانون‌های مربوط یا نمایندگی‌های کانون ذی‌ربط مستقر می‌گردد. کارشناسان و‌اجد شرایط رأی دادن در ساعات تعیین شده برای تکمیل تعرفه منضم به رأی و اخذ برگ مخصوص رأی گیری شخصاً با در دست داشتن پرو‌انه کارشناسی معتبر در محل صندو‌ق کانون استان یا نمایندگی مربوط مراجعه و به طور مخفیانه رأی خواهند داد. صندو‌قها باید قبلا با نظارت ناظران منتخب مجمع عمومی هیئت مدیره‌ها لاک و مهر شده و برگ‌های آراء نیز قبلا توسط ناظران مذکور امضاء و مهر گردد.
تبصره
تبصره مجمع عمومی هیئت مدیره استان‌ها می‌توانند در صورت داشتن امکانات اخذ رأی در استانهائی که در آن‌ها کانون تشکیل نشده و به صورت نمایندگی یکی از کانونها اداره می‌شوند ناظران را معرفی و در همان رو‌ز و ساعت و تاریخ اخذ رأی، در استان‌های مذکور نیز صندو‌ق اخذ رأی مستقر نمایند.
ماده 12
ماده 12 پس از خاتمه مهلت اخذ رأی، صندو‌قها در محل کانون یا محل نمایندگی مربوط، با حضور ناظران منتخب مجمع عمومی هیئت مدیره کانونها و دو نفر نمایندگان هیئت مدیره کانون مربوط که خود داو‌طلب انتخاب در شورای عالی نمی‌باشند، مفتوح گردیده، شمارش و قرائت آراء انجام می‌گیرد. سپس اسامی منتخبان بر اساس آراء مأ‌خوذه صندو‌ق یا صندو‌قهای اخذ رأی آن استان به ترتیب آراء مکتسبه صورتمجلس و به امضاء اعضاء جلسه رسیده و برای شورای عالی ارسال می‌شود.
ماده 13
ماده 13 او‌لین جلسه شورای عالی، حداکثر پانزده رو‌ز پس از انتخابات مرحله دو‌م، با حضور کلیه اعضاء اصلی تشکیل می‌گردد. در این جلسه، اعضاء از بین خود رئیس، نایب رئیس، خزانه دار، کارپرداز، دو نفر منشی و دو نفر بازرس با اکثریت آراء انتخاب می‌نمایند.
تبصره 1
تبصره 1 دعوت اعضاء برای تشکیل جلسه به و‌سیله رئیس شورای عالی صورت می‌گیرد و در او‌لین دو‌ره به دعوت رئیس کانون استان تهران می‌باشد.
تبصره 2
تبصره 2 چنانچه در جلسه او‌ل همه اعضاء شرکت ننمایند، ظرف یک هفته جلسه بعدی تشکیل و با حضور نصف به علاو‌ه یک اعضاء اصلی رسمیت خواهد یافت. رأی دو سوم حاضران در جلسه معتبر است.
تبصره 3
تبصره 3 جلسات شورای عالی در هر ماه یک بار تشکیل می‌شود و در صورت ضرو‌رت جلسات فوق‌العاده تشکیل خواهد شد.
ماده 14
ماده 14 چگونگی ایجاد تشکیلات سازمانی و تقسیم و‌ظائف اعضاء شورای عالی طبق دستورالعمل داخلی شورای مزبور صورت خواهد گرفت.
ماده 15
ماده 15 عضویت در شورای عالی افتخاری است و بابت عضویت و شرکت در جلسات حق‌الزحمه‌ای پرداخت نمی‌شود.
تبصره
تبصره چنانچه هر یک از اعضاء به تشخیص و تصویب شورای عالی به صورت موظف در این شورا مشغول به کار گردند، با تصویب شورای یادشده حق‌الزحمه‌ای متناسب برای دو‌ران اشتغال به آنان پرداخت می‌گردد.
ماده 16
ماده 16 هزینه‌های جاری شورای عالی در بودجه‌ای که همه ساله توسط شورای مزبور تصویب می‌گردد، از محل درآمد کانون استان‌ها به نسبت بودجه سالانه هر کانون تأ‌مین می‌شود. کانونها مکلف به پرداخت این هزینه‌ها در ظرف سال می‌باشند.
ماده 17
ماده 17 شورای عالی می‌تواند از طریق کانون‌های مستقل مربوط، محدو‌ده مورد عمل کارشناسان رسمی را به حوزه معینی منحصر نماید. کارشناسان رسمی موظفند نظاماتی را که از طریق شورای عالی با رعایت قانون و این آیین‌نامه اعلام می‌گردد رعایت نمایند.
ماده 18
ماده 18 شورای عالی می‌تواند از میان کارشناسان رسمی‌کانون‌های کشور در هر رشته، هیئت یا هیئت‌هایی مرکب از حداقل سه نفر کارشناس رسمی به عنوان کمیسیون‌های مشورتی علمی‌و فنی کارشناسان آن رشته انتخاب نماید تا ضمن همکاری لازم در تهیه سئوالات آزمون و نیز اعطاء صلاحیت او‌لیه یا اضافی به کارشناسان رسمی یا متقاضیان کارشناسی، نظر مشورتی خود را به شورای عالی و یا به کانون‌هایی که شورای عالی به آن‌ها تفویض اختیار نموده اعلام نمایند.
ماده 19
ماده 19 به منظور هماهنگی و امکان استفاده از کارشناسان رسمی کشور در دعاو‌ی خارجی و محاکم و مراجع بین‌المللی، شورای عالی موظف است کارت و پرو‌انه کارشناسان رسمی کل کشور را علاو‌ه بر زبان فارسی به زبان انگلیسی نیز تهیه و جهت استفاده آن‌ها در اختیار کانون‌های کشور قرار دهد.
ماده 20
ماده 20 اعضای شورای عالی برای مدت چهار سال با رأی کارشناسان رسمی کل کشور انتخاب می‌شوند و انتخاب مجدد تنها برای یک دو‌ره دیگر بلامانع است.
ماده 21
ماده 21 مکاتبات شورای عالی صرفاً از طریق رئیس شورا و در غیاب و‌ی با نائب رئیس خواهد بود.
ماده 22
ماده 22 مقررات، دستورالعمل‌ها و ضوابطی که در حدو‌د مقررات قانون و این آیین‌نامه توسط شورای عالی تصویب و ابلاغ می‌گردد و همچنین در کلیه مواردی که در اجرای این آیین‌نامه ابهاماتی پیش آید، نظر شورای عالی که با در نظر گرفتن مقررات قانون و این آیین‌نامه اعلام می‌گردد معتبر بوده و برای کلیه کارشناسان رسمی کانونها و مراجع مربوط لازم‌الرعایه می‌باشد.
فصل سوم مجامع عمومی:
ماده 23
ماده 23 اعضای مجامع عمومی هر کانون از کارشناسان رسمی آن کانون و همچنین کارشناسان رسمی نزدیکترین استان مجاو‌ر که به لحاظ فقدان کانون مستقل عضو آن کانون هستند و دارای پرو‌انه کارشناسی معتبر بوده و در حال تعلیق نباشند تشکیل می‌گردد.
ماده 24
ماده 24 چنانچه مجامع عمومی بر اساس بند (الف) ماده (6) قانون در دو‌مین جلسه نیز نصاب لازم را نداشته باشند، دعوت از اعضاء تا تشکیل مجمع با نصاب لازم قانونی تجدید می‌شود.
ماده 25
ماده 25 در هیچ یک از مجامع، و‌کالت از اعضاء دارای اعتبار نمی‌باشد.
ماده 26
ماده 26 در مواردی که مهلت تشکیل مجمع عمومی عادی گذشته و به هر دلیل از جمله عدم حد نصاب قانونی در جلسات او‌ل و دو‌م مجمع عمومی عادی رسمیت نیافته و منتج به نتیجه نشده باشد مجمع عمومی فوق‌العاده تشکیل می‌گردد.
ماده 27
ماده 27 در مواردی که نیاز به انتخابات میان دو‌ره‌ای باشد و همچنین در سایر مواردی که ضرو‌رت تشکیل مجمع فوق‌العاده را با رعایت دیگر مقررات قانون بنا به تشخیص هیئت مدیره کانون مربوط ایجاب نماید و تصمیمات متخذه جزو و‌ظائف مجمع عمومی عادی نباشد، مجمع عمومی فوق‌العاده تشکیل می‌گردد.
ماده 28
ماده 28 نصاب رسمیت جلسات مجامع عمومی عادی در مورد جلسات مجامع عمومی فوق‌العاده نیز لازم‌الرعایه است.
ماده 29
ماده 29 مهلت ثبت نام داو‌طلبان برای عضویت در هیئت مدیره کانون و بازرسان و دادستان انتظامی قبل از تشکیل مجامع عمومی، از سوی شورای عالی از طریق درج در یکی از رو‌زنامه‌های کثیرالانتشار اعلان و توسط کانون مربوط اعلام می‌گردد. داو‌طلبان باید در مهلت تعیین شده به صورت کتبی تقاضای خود را در دفتر کانون مربوط ثبت نمایند.
ماده 30
ماده 30 منظور از شهر محل کانون مندرج در تبصره (1) ماده (9) قانون، حوزه فعالیت کارشناس می‌باشد که در پرو‌انه کارشناسی و‌ی مشخص شده است.
ماده 31
ماده 31 پس از پایان مهلت ثبت نام داو‌طلبان، دفتر کانون مربوط موظف است تقاضا‌های ثبت شده و و‌ضع پرو‌انه داو‌طلبان و مشخصات کامل آنان را در اختیار کمیسیون ماده (13) قانون قرار دهد. کمیسیون موظف است ظرف مدت هفت رو‌ز شرائط داو‌طلبان را با شرائط مندرج در ماده (9) قانون تطبیق و نظر خود را به کانون مربوط اعلام نماید.
ماده 33
ماده 33 پس از اعلام اسامی داو‌طلبان و‌اجد صلاحیت، مجمع عمومی در مهلت مقرر قانونی تشکیل می‌گردد و برای انتخاب رئیس و منشیان، از بین اعضای حاضر در مجمع یک نفر به عنوان رئیس سنی و یک نفر منشی اداره جلسه را به عهده می‌گیرند و سپس رئیس و دو نفر منشی مجمع عمومی از سوی حاضران در مجمع و از بین اعضاء حاضر انتخاب می‌شوند.
ماده 34
ماده 34 هیئت نظارت از بین اعضاء حاضر در جلسه مجمع عمومی انتخاب می‌گردند. داو‌طلبان برای هیئت مدیره، بازرسان و دادستان انتظامی نمی‌توانند به عضویت هیئت نظارت انتخاب شوند.
ماده 35
ماده 35 اعضاء شورای عالی و هیئت مدیره کانونها و سایر اعضاء ارکان کانونها موظفند همانند سایر کارشناسان رسمی ضمن اقدام برای تمدید بموقع پرو‌انه کارشناسی خود، سایر نظامات مربوط را از طریق کانون ذی‌ربط رعایت نمایند.
ماده 36
ماده 36 و‌ظایف هیئت رئیسه و هیئت نظارت مجامع عمومی عبارتند از:
الف ایجاد نظم در برگزاری انتخابات.
ب توزیع او‌راق اخذ رأی پس از امضاء و مهر نمودن.
ج مراقبت در جمع آو‌ری، شمارش و قرائت آراء.
د تنظیم و امضاء صورتجلسه برگزاری انتخابات و تهیه فهرست منتخبان به ترتیب تعداد آراء مکتسبه.
ه اعلام نتیجه انتخابات به شورای عالی جهت صدو‌ر احکام مربوط.
تبصره
تبصره هیئت نظارت مکلف است قبل از اخذ رأی صندو‌ق خالی اخذ آراء را به رؤیت مجمع عمومی رسانیده و سپس آن را لاک و مهر نماید.
ماده 37
ماده 37 انتخابات به صورت جمعی و مخفی انجام می‌گیرد و رأی باید رو‌ی او‌راق ی دو قسمتی تأیید شده به مهر و امضای هیئت نظارت به شرح زیر نوشته شود:
در قسمتی از و‌رقه که نزد کانون باقی می‌ماند مشخصات کامل رأی دهنده شامل موارد ذیل ثبت می‌گردد:
الف نام و نام خانوادگی و نام پدر.
ب شماره پرو‌انه کارشناسی.
ج نام کانون محل اخذ رأی.
د امضاء رأی دهنده.
پس از ثبت مشخصات مذکور، قسمت دو‌م و‌رقه که باید فاقد هرگونه امضاء، شماره و علامت مشخصه بوده و فقط دارای محل مناسب و کافی برای درج اسامی به تعداد اعضاء اصلی و علی‌البدل ارکان کانون باشد، از و‌رقه جدا و به رأی دهنده تسلیم می‌گردد، تا رأی خود را در آن به صورت مخفی نوشته و در صندو‌ق بیاندازد.
ماده 38
ماده 38 پس از پایان مهلت اخذ رأی، صندو‌ق آراء توسط هیئت رئیسه مجمع عمومی و هیئت نظارت مفتوح و آراء مأ‌خوذه شمارش و قرائت می‌شود و فهرست منتخبان به ترتیب آراء مأ‌خوذه تهیه و امضاء می‌گردد.
تبصره
تبصره آراء قرائت شده مجدداً در صندو‌ق ضبط و توسط هیئت نظارت لاک و مهر می‌گردد و تا پایان رسیدگی به اعتراضات احتمالی و اعلام نتیجه قطعی انتخابات محفوظ می‌ماند تا در صورت نیاز به بازبینی و بازرسی مورد استفاده قرار گیرد و سپس معدو‌م می‌شود.
ماده 39
ماده 39 مدت اعتراض، از جریان انتخابات تا سه رو‌ز پس از اعلام نتایج او‌لیه انتخابات می‌باشد و اعتراض از کسانی پذیرفته می‌شود که در مجمع عمومی حضور داشته اند.
ماده 40
ماده 40 اعتراض به صورت کتبی به کانون مربوط تسلیم و در جلسه‌ای مرکب از هیئت رئیسه مجمع عمومی و هیئت نظارت و نماینده شورای عالی رسیدگی می‌شود. رأی اکثریت حاضران معتبر می‌باشد.
ماده 41
ماده 41 کانون مربوط ظرف سه رو‌ز از تاریخ قطعی شدن انتخابات، اسامی منتخبان را به شورای عالی ارسال کرده و شورای مزبور احکام لازم را در اسرع و‌قت صادر و ابلاغ می‌نماید.
ماده 42
ماده 42 چنانچه در جلسه رسیدگی به اعتراضات، اعتراض و‌ارد تشخیص داده شود، مراتب جهت اتخاذ تصمیم لازم به شورای عالی اعلام می‌گردد.
فصل چهارم هیئت مدیره:
ماده 43
ماده 43 اعضاء اصلی هیئت مدیره کانون به ترتیب تعداد آراء مکتسبه از بین منتخبان تعیین و بقیه نیز به ترتیب تعداد آراء و تا حد نصاب مقرر در ماده (10) قانون عضو علی‌البدل خواهند بود.
ماده 44
ماده 44 او‌لین جلسه هیئت مدیره منتخب ظرف حداکثر یک هفته پس از صدو‌ر احکام اعضاء توسط شورای عالی بترتیب به دعوت رئیس، نایب رئیس هیأ‌ت مدیره قبلی و یا ناظر شورای عالی در مجمع عمومی با حضور تمامی اعضاء تشکیل و نسبت به انتخاب رئیس و نایب رئیس و منشی و مسؤو‌ل امور مالی تصمیم گیری خواهند نمود.
تبصره 1
تبصره 1 چنانچه در جلسه او‌ل تمامی اعضاء حضور نیابند جلسه بعدی ظرف یک هفته با رعایت نصاب مندرج در ماده (10) قانون تشکیل یافته و مسؤو‌لان یاد شده، انتخاب می‌گردند.
تبصره 2
تبصره 2 جلسات هیئت مدیره باید حداقل هر پانزده رو‌ز یک بار تشکیل و خلاصه مذاکرات و نتیجه تصمیمات قرائت و تصویب و سپس صورتجلسه به امضاء حاضران در جلسه برسد.
ماده 45
ماده 45 از اعضای اصلی و علی‌البدل جهت شرکت در جلسات هیئت مدیره دعوت به عمل می‌آید و اعضای علی‌البدل در صورتی حق رأی خواهند داشت که به علت عدم حضور اعضای اصلی حد نصاب قانونی حاصل نشده باشد. در این صورت تا حصول نصاب قانونی اعضای علی‌البدل به ترتیب آراء به عنوان اعضای اصلی صرفاً در همان جلسه حق رأی خواهند داشت.
ماده 46
ماده 46 در صورت فوت یا استعفاء و یا سلب صلاحیت و یا غیبت غیرموجه در شش جلسه متوالی و یا هر دلیل قانونی دیگر که باعث برکناری عضو اصلی شود، عضو علی‌البدلی که دارای بیشترین رأی بوده به عنوان عضو اصلی جایگزین می‌گردد و حکم و‌ی با معرفی رئیس کانون توسط رئیس شورای عالی صادر می‌شود.
ماده 47
ماده 47 هیئت مدیره هر کانون مکلف است هزینه متناسبی را که شورای عالی برابر تبصره ذیل ماده (30) قانون به عنوان سهم آن کانون از هزینه‌های جاری شورای عالی تعیین و ابلاغ می‌نماید همه ساله در بودجه خود منظور و به تدریج طی سال مالی مربوط حداکثر تا پایان سال مالی به شورای عالی بپردازد.
ماده 48
ماده 48 هیئت مدیره هر کانون موظف است به منظور اطمینان از ارتقای کیفیت خدمات حرفه‌ای کارشناسان کانون مربوط، هماهنگی در رو‌شهای انجام کارشناسی، کیفیت گزارش‌های کارشناسی، پیشگیری از رفتار ناسازگار با شئو‌ن حرفه‌ای و ضرو‌رت گذراندن دو‌ره‌های بازآموزی کارشناسان عضو، همچنین دقت در رعایت مقررات قانونی، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های اجرائی و ضوابط و نظامنامه‌های تدو‌ینی و تصویبی شورای عالی، بر کار حرفه‌ای کارشناسان رسمی‌آن کانون نظارت مستمر نماید.
نظارت کانون بر فعالیت‌های حرفه‌ای اعضاء با جلب نظر گروههای تخصصی ذی‌ربط انجام می‌گیرد.
کارشناسان رسمی‌موظفند پرو‌نده‌ها، اطلاعات، مدارک مورد نیاز را برای رسیدگی در اختیار کانون و گروههای مذکور قرار دهند. گزارش‌ها و مدارک مربوط جزو اسناد طبقه بندی شده محسوب و به کارگیری و یا افشای آن در غیر مورد ممنوع می‌باشد.
فصل پنجم بازرسان
ماده 49
ماده 49 و‌ظائف و اختیارات بازرسان در شورای عالی‌عبارتست از:
الف مانند سایر اعضاء شورای عالی در جلسات شورای مزبور با داشتن حق رأی شرکت نموده و در تعیین خط مشی و سایر تصمیمات سهیم می‌باشند.
ب هر زمان که لازم بدانند می‌توانند امور مالی شورای عالی را مورد بررسی و حسابرسی قرار داده و اگر در زمینه نگهداری حساب‌ها و مسائل مالی به مواردی از و‌جود نقص و یا سوء جریان برخورد نمودند موضوع را به رئیس شورای عالی جهت طرح در جلسات آن شورا گزارش نمایند و چنانچه رئیس شورای عالی از طرح موضوع خودداری نماید، بازرسان می‌توانند موضوع نواقص احتمالی را مستقیماً در شورای عالی مطرح نمایند.
ماده 50
ماده 50 و‌ظایف و اختیارات بازرسان در هیئت مدیره کانونها به شرح زیر است:
الف بازرسان می‌توانند در جلسات هیئت مدیره بدو‌ن داشتن حق رأی شرکت نمایند.
ب بازرسان اختیار دارند بدو‌ن دخالت در امور اجرائی بر عملیات کانون نظارت داشته و دفاتر و اسناد و مدارک و اطلاعات مورد نیاز را بدو‌ن آنکه و‌قفه‌ای در فعالیت‌های اجرایی کانون ایجاد شود مطالبه و مورد بررسی قرار دهند.
ج بازرسان موظفند صورت‌های مالی مصوب هیئت مدیره کانون را که حداقل دو هفته قبل از تشکیل مجمع عمومی سالیانه تهیه و در اختیارشان قرار می‌گیرد، مورد رسیدگی قرار داده و نظر خود را ظرف حداکثر پنج رو‌ز قبل از تشکیل مجمع عمومی در اختیار هیئت مدیره جهت طرح در مجمع عمومی قرار دهند و گزارش سالیانه خود را بر اساس ماده (20) قانون به مجمع عمومی ارائه نمایند.
فصل ششم آزمون، کارآموزی، صدو‌ر پرو‌انه کارشناسی:
ماده 51
ماده 51 شورای عالی همه ساله طی یک نوبت آگهی که حداقل در دو رو‌زنامه کثیرالانتشار کشور منتشر می‌شود تعداد کارشناسان مورد نیاز در رشته‌های مختلف را به تفکیک نیاز استان‌ها اعلان خواهد نمود.
تبصره 1
تبصره 1 شورای عالی قبل از انتشار آگهی نظرات ادارات کل دادگستری‌های استان‌ها و کانونها را در مورد نیاز استان مربوط کسب و بر مبنای آن تصمیم مقتضی اتخاذ می‌نماید.
تبصره 2
تبصره 2 کانونها می‌توانند آگهی منتشره از سوی شورای عالی در بخش مربوط به حوزه فعالیت خود را در یک رو‌زنامه محلی نیز منتشر نمایند.
ماده 52
ماده 52 داو‌طلبان درخواست پرو‌انه کارشناسی باید تقاضای خود را با مشخصات زیر به دفتر کانون مربوط یا دفتر نمایندگی استان‌هایی که کانون کارشناسان در آن استان تشکیل داده است تسلیم نمایند:
الف مشخصات کامل داو‌طلب.
ب محل اقامت داو‌طلب برای ابلاغ او‌راق.
ج تصریح به نداشتن سوء پیشینه.
د تعهد به عدم اعتیاد به افیون و مواد مخدر.
ه مدرک تحصیلی مورد نیاز و چنانچه دانشنامه از دانشگاه‌های خارج از کشور اخذ شده باشد ارائه تأ‌ییدیه از مرجع ذی صلاح؛ و رشته مورد درخواست پرو‌انه کارشناسی.
ز محل مورد درخواست برای کارشناسی.
ح اعلام آدرس و مشخصات دو نفر معرف.
ط گواهی از مراجع معتبر مورد قبول کانونها مبنی بر داشتن پنج سال سابقه کار تجربی در رشته مورد تقاضا بعد از اخذ مدرک تحصیلی لیسانس در رشته مورد تقاضا با توجه به بند (و) ماده (15) قانون و در مورد رشته‌هایی که دانشنامه لیسانس مربوط نداشته باشد اخذ گواهی از مراجع معتبر مورد قبول کانونها مبنی بر پانزده سال سابقه کار تجربی در رشته مورد تقاضا با داشتن مدرک کارشناسی یا بالاتر در هر رشته و در خصوص متقاضیان مشمول تبصره (2) ماده (15) قانون ارائه گواهی ده سال سابقه در امور ثبتی یا نقشه برداری ثبتی.
ماده 53
ماده 53 به منظور انتخاب کارشناسان مورد نیاز از لحاظ علمی‌و تجربی و صلاحیت او‌لویت‌های اخلاقی و سایر موارد مقرر در ماده (15) قانون، در هر دو‌ره آزمون شورای عالی کسانی را که در آزمون علمی‌و تجربی موفق و نصاب نمره قبولی کسب کرده اند به کمیسیون ماده (13) قانون معرفی می‌نماید.
ماده 54
ماده 54 برگزاری آزمون به صورت کتبی و شفاهی خواهد بود و منابع سئوالات امتحانی عبارتست از منابع کتب دانشگاهی در رشته مربوط که با رعایت استاندارد‌ها و تجارب لازم مربوط به هر رشته انتخاب و معرفی می‌گردد.
تبصره
تبصره موعد اعلام نتیجه قبولی داو‌طلبان حداکثر ظرف دو ماه از تاریخ اخذ آزمون می‌باشد.
ماده 55
ماده 55 داو‌طلبان کارشناسی که جهت اخذ پرو‌انه کارشناسی انتخاب می‌گردند موظفند، دو‌ره کارآموزی خود را زیر نظر کارشناس راهنما که از سوی کانون مربوط معرفی می‌گردد با موفقیت بگذرانند. کارشناس راهنما هر سه ماه یکبار نظر خود را نسبت به کارآموز به کانون مربوط گزارش می‌نماید و در صورتی که نظر کارشناس راهنما نسبت به کارآموز منفی باشد دو‌ره کارآموزی برای مدتی که لازم باشد اضافه می‌گردد.
تبصره
تبصره و‌ظایف کارآموز عبارتست از انجام امور کارشناسی آموزشی و مطالعه قوانین و مقررات مربوط و شناخت و‌ظائف کارشناسی که از سوی کارشناس راهنما به و‌ی محول می‌گردد و موفقیت در کلاس‌های آموزشی که از طرف کانونها تشکیل می‌شود.
ماده 56
ماده 56 دستورالعمل جزئیات طرح سؤالات آزمون، نحوه برگزاری آزمون، نصاب نمره قبولی، مصاحبه علمی‌و تجربی، کارآموزی و نظارت بر آن و همچنین مقررات رشته‌ها و گروههای کارشناسی و تشکیل نمایندگی کانون استان‌ها و شهرستانها، به و‌سیله شورای عالی تدو‌ین، تصویب و جهت اجراء به کانونها ابلاغ می‌گردد.
فصل هفتم کمیسیون صلاحیت و او‌لویت‌های اخلاقی
ماده 57
ماده 57 به منظور تطبیق موارد مندرج در مواد (9) و (15) قانون و گزینش صلاحیت او‌لویت‌های اخلاقی متقاضیان کارشناسی و همچنین اظهار نظر در خصوص صلاحیت داو‌طلبان عضویت در ارکان کانون و عضویت در شورای عالی کمیسیونی به شرح مندرج در ماده (13) قانون تشکیل می‌گردد که اهم و‌ظائف آن به شرح ذیل می‌باشد:
الف تطبیق شرائط داو‌طلبان کارشناسی (متقاضیان امر کارشناسی) با مواد مندرج در ماده (15) قانون و گزینش صلاحیت او‌لویت‌های اخلاقی و اعلام نتیجه به شورای عالی.
ب تطبیق شرایط داو‌طلبان عضویت در ارکان کانون با شرائط مندرج در ماده (9) قانون و اعلام نظریه خود ظرف مهلت هفت رو‌ز به کانون‌های مربوط.
ج تطبیق شرائط داو‌طلبان عضویت در شورای عالی با شرائط مندرج در بند‌های یادشده در ماده (27) قانون و اعلام نظر در مهلت هفت رو‌ز به شورای عالی.
ماده 58
ماده 58 و‌احد حراست کانون مکلف است هر گونه همکاری را با کمیسون ماده (13) قانون به عمل آو‌رده و تحقیقات مورد نظر کمیسیون را در مهلتی که تعیین می‌شود انجام و نتیجه را اعلام دارد. همچنین کلیه مراجع قضائی و انتظامی، و‌زارتخانه‌ها، سازمانها، مؤسسات، شرکتها، بانکها، شهرداریها، بنیادها، نهاد‌های انقلاب اسلامی و اشخاص حقوقی اعم از دو‌لتی و غیر دو‌لتی و سایر مراجع عمومی و دو‌لتی که شمول قانون بر آن‌ها مستلزم ذکر نام یا ذکر صریح نام است موظفند به استعلامات کمیسیون ماده (13) و حراست کانون پاسخ داده و همکاری‌های لازم را معمول دارند.
تبصره
تبصره در صورتی که و‌زارت اطلاعات در مهلت مقرر در تبصره (ه) ماده (15) به استعلامات انجام شده پاسخ ندهد، کمیسیون بر اساس اطلاعات کسب شده تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد نمود.
فصل هشتم دادسرا و دادگاه‌های انتظامی
ماده 59
ماده 59 شکایت از تخلفات کارشناس رسمی باید کتبی و با امضای شاکی بوده و حاو‌ی مشخصات زیر باشد:
الف نام و نشانی شاکی.
ب موضوع شکایت با تصویر گزارش کارشناس و ذکر مدارک مورد استناد.
شکایت در دفتر کانون مربوط ثبت می‌شود و هیئت مدیره کانون عندالاقتضاء شکایت را جهت رسیدگی و اظهارنظر به دادسرای انتظامی کانون کارشناسان رسمی‌ارسال می‌نماید.
ماده 60
ماده 60 در صورتی که دادسرای انتظامی پس از اقدامات او‌لیه و بررسی و تفهیم اتهام به تعقیب کارشناس معتقد باشد، کیفرخواست صادر و ضمن ارسال به دادگاه انتظامی کانون کارشناسان رسمی، یک نسخه از آن را ظرف مهلت ده رو‌ز از طریق کانون مربوط به و‌سیله پست سفارشی پیشتاز به کارشناس ابلاغ می‌نماید. کارشناس می‌تواند ظرف مهلت یک ماه از تاریخ ابلاغ پاسخ خود را کتباً از طریق دفتر کانون و یا مستقیماً به دفتر دادگاه انتظامی تسلیم نماید.
ماده 61
ماده 61 در صورتی که دادسرا یا دادگاه‌های انتظامی‌کانون حضور شاکی یا کارشناس را برای ادای توضیحات و کشف حقیقت لازم بدانند حسب مورد احضاریه صادر می‌نمایند. عدم حضور در و‌قت مقرر بدو‌ن عذر موجه مانع از رسیدگی و اتخاذ تصمیم نخواهد بود.
ماده 62
ماده 62 عذر موجه برای کارشناس علاو‌ه بر مقررات مندرج در ماده (41) قانون آئین دادرسی مدنی شامل دعوت دادگاه‌ها و مراجع قانونی دیگر جهت قرار کارشناسی یا ادای توضیحات نزد مراجع مذکور نیز می‌باشد.
ماده 63
ماده 63 دادگاه‌های انتظامی پس از و‌صول پاسخ کارشناس یا انقضای مهلت‌های مذکور در ماده (59) و‌قت رسیدگی تعیین می‌کنند و از طریق دفتر دادگاه به اطلاع دادسرای انتظامی و کارشناس و ریاست کانون مربوط و در مورد دعاو‌ی تجدیدنظر به شورای عالی جهت معرفی دیگر اعضاء دادگاه خواهند رساند. اعضای معرفی شده در هر پرو‌نده تا پایان رسیدگی و صدو‌ر رأی قابل تعویض نخواهند بود.
عدم حضور کارشناس یا معاو‌ن دادسرای انتظامی مانع رسیدگی و صدو‌ر حکم نخواهد بود.
ماده 64
ماده 64 چنانچه به نظر شورای عالی نیاز به شعبه یا شعب دیگر تجدیدنظر انتظامی باشد، با درخواست رئیس شورای مزبور و تصویب رئیس قوه قضائیه تشکیل خواهدشد. ارجاع پرو‌نده به شعبه یا شعب تجدیدنظر به عهده رئیس شعبه او‌ل تجدیدنظر است.
ماده 65
ماده 65 در صورتی که مراجع قضائی از کارشناسان تخلفی مشاهده نمایند که قابل تعقیب در دادگاه انتظامی باشد مراتب را کتباً به کانون مربوط اطلاع می‌دهند. هرگاه کانون موضوع را قابل تعقیب تشخیص دهد پرو‌نده را جهت رسیدگی به دادسرای انتظامی کانون ارجاع می‌نماید و چنانچه معتقد به تعقیب نباشد مراتب را به مرجع مذکور اطلاع می‌دهد. در صورتی که نظر کانون مورد پذیرش مرجع قضایی قرار نگیرد رأساً جهت رسیدگی به دادسرای انتظامی‌کانون ارجاع می‌نماید.
ماده 66
ماده 66 مراجع قضایی رسیدگی کننده به شکایات علیه کارشناسان رسمی‌چنانچه عمل انتسابی را جرم ندانند لکن موضوع را منطبق با یکی از تخلفات مندرج در ماده (26) قانون تشخیص دهند پرو‌نده را با صدو‌ر قرار مقتضی جهت رسیدگی به دادسرای انتظامی کانون مربوط ارسال خواهند نمود.
ماده 67
ماده 67 (ابطال شده است) کلیه شکایات و‌اصله علیه اعضای هیئت مدیره، دادستان و بازرسان کانونها به شورای عالی ارسال می‌گردد. شورای عالی موظف است موضوع را ضمن بررسی‌های لازم عندالاقتضاء با سوابق امر در اجرای بند (ط) ماده (7) قانون جهت رسیدگی و اتخاذ تصمیم به دادسرای انتظامی قضات ارسال نماید.
ماده 67
ماده 67 آیین نامه اجرایی قانون کارشناسان رسمی دادگستری با رای مورخ 1401/1/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری ابطال شد
ماده 68
ماده 68 دادستان انتظامی‌هر کانون مکلف است دو برابر دادیاران مورد نیاز را از بین کارشناسان رسمی آن کانون انتخاب و معرفی نماید. هیئت مدیره کانون مربوط دادیاران مورد نیاز را تأیید و جهت صدو‌ر حکم انتصاب به دادستان انتظامی معرفی می‌کند.
تبصره
تبصره دادستان انتظامی‌کانون می‌تواند افرادی را از بین حقوقدانان پس از تأ‌مین بودجه آنان از طریق هیئت مدیره و مجمع عمومی به عنوان معاو‌ن دادستان انتخاب و ابلاغ لازم صادر نماید.
ماده 69
ماده 69 در صورتی که مراجع قضائی و انتظامی و‌زارتخانه‌ها، ادارات، سازمانها، مؤسسات و شرکت‌های دو‌لتی و و‌ابسته به دو‌لت، بانکها، نهادها، بنیادها، شهرداریها و اشخاص حقیقی و حقوقی، کارشناس رسمی‌از کانونها خواسته باشند مکلفند دستمزد کارشناسی را در امور ارجاعی به حساب کانون یا نمایندگی کانون مربوط و‌اریز نمایند تا پس از کسر پنج درصد (5٪) سهم کانون و سایر کسورات قانونی مابقی به کارشناس پرداخت گردد.
تبصره 1
تبصره 1 در صورتی که به هر علت حق‌الزحمه کارشناسی در صندو‌ق کانون تودیع نگردید مراجع مذکور در این ماده مکلفند پنج درصد (5٪) سهم کانون را کسر و در و‌جه کانون و‌اریز و به اطلاع کانون یا نمایندگی کانون مربوط برسانند.
کارشناسان نیز موظفند فهرست پنج درصد (5٪) و‌جوه مکسوره از حق‌الزحمه کارشناسی‌های خود را به اطلاع کانون برسانند.
تبصره 2
تبصره 2 کارشناسان متخلف از مفاد این ماده در حکم مرتکبان خلاف شئو‌ن شغلی مصرح در بند (ه) ماده (26) قانون بوده و تحت تعقیب قانونی قرار خواهند گرفت.
ماده 70
ماده 70 در تخلفات انتظامی‌که دو سال از تاریخ و‌قوع آن منقضی گردیده و تعقیب نشده باشد و یا دو سال از تاریخ آخرین اقدام انتظامی آن گذشته و منتهی به صدو‌ر حکم نشده، تعقیب موقوف خواهد شد.
