ماده 1
ماده1 در این آیین‌نامه غیر از اصطلاحات اراضی دولتی، پارک جنگلی، پروانه چرا، جنگل و بیشه‌های طبیعی، جنگل دست کاشت عمومی، حریم قانونی تأسیسات دولتی، طرح مرتعداری، مرتع و نهالستان عمومی که تعاریف آنان طبق قانون ملی شدن جنگل‌های کشور مصوب 1341، قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب 1346 و اصلاحات بعدی آن، لایحه قانونی اصلاح لایحه قانونی واگذاری و احیای اراضی مصوب 1359 و آیین‌نامه‌های مربوط می‌باشند، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
الف قانون: قانون اصلاح ماده (33) اصلاحی قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب 1386 و اصلاحیه مورخ 13/12/1390 مجمع تشخیص مصلحت نظام.
ب هیأت‌نظارت: هیأت‌نظارت موضوع ماده (33) اصلاحی قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع مصوب 1386 و اصلاحیه مورخ 13/12/1390 مجمع تشخیص مصلحت نظام.
ج عوامل نظارتی: گروهی متشکل از سه نفر کارشناسان ذی‌صلاح منتخب هیأت‌نظارت در شهرستان که به منظور بازدید و تهیه گزارش فنی و اجرایی از اراضی واگذار شده در چارچوب وظایف، انتخاب و حکم آن‌ها توسط رییس هیأت‌نظارت استان (رییس سازمان جهاد کشاورزی) صادر می‌شود.
تبصره 1
تبصره1 هیأت‌نظارت استان می‌تواند به عنوان عوامل نظارتی از میان شرکت‌های خدمات فنی و مهندسی دارای مجوز از سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی یا سازمان نظام دامپزشکی یا سازمان نظام مهندسی ساختمان حسب مورد نیز استفاده نماید.
تبصره 2
تبصره2 سازمان امور اراضی کشور مکلف است زمینه نظارت مردمی از جمله سازمان‌های مردم نهاد، شورا‌های اسلامی و سازمان بسیج مستضعفین را بر واگذاری‌ها فراهم کند.
د درصد عملیات انجام شده طرح: میزان پیشرفت فیزیکی مطابق طرح مصوب در اراضی مورد واگذاری که درصد و مبنای محاسبه آن براساس زمان‌بندی اجرای طرح و تطبیق عملیات اجرایی و بازدید از طرح تعیین می‌گردد.
ه طرح مصوب: طرح مدونی که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی تهیه و به‌تصویب دستگاه‌های متولی رسیده باشد و در زمان واگذاری عرصه‌های ملی و دولتی قابل واگذاری برای اجرای آن، مصوبه مراجع ذیربط (کارگروه شهرسازی و معماری استان یا کمیسیون ماده (13) آیین‌نامه نحوه احداث بنا و تأسیسات در خارج از محدوده و حریم شهرها) را داشته باشد.
و کمیسیون‌های واگذاری: مراجعی که طبق ضوابط و مقررات، طرح‌های مصوب را بررسی و در مورد واگذاری یا عدم واگذاری عرصه‌های ملی و دولتی قابل واگذاری اعلام نظر می‌نمایند.
ز عذر موجه: وضعیت و حالتی که منجر به تعطیلی دایم یا موقت طرح مصوب گردیده و یا موجبات تأخیر در اجرای آن را فراهم نموده باشد و مجری طرح (که در این آیین‌نامه مستأجر نامیده شده است) یا عوامل اجرایی وی به طور مستقیم یا غیرمستقیم در حدوث آن هیچ نقشی نداشته باشند.
ح تعلل: مسامحه و قصور مستأجر در اجرای تعهدات قانونی یا قراردادی در راستای اجرای به موقع طرح مصوب.
ط تخلف: عدم رعایت قوانین و مقررات و شرایط مندرج در قرارداد واگذاری زمین.ی خلاف بین: تعلل و تخلف آشکار و عذر غیرموجه مستأجر که بنا بر تشخیص هیأت‌نظارت قابل اغماض نبوده و موجبات تمدید و تعیین مهلت برای اجرا یا فسخ قرارداد و یا استرداد زمین را فراهم می‌نماید.
ک عرصه‌های ملی و دولتی قابل واگذاری: اراضی منابع ملی، موات و دولتی قابل واگذاری و بلامعارض که دارای استعداد تولید اقتصادی و بهره‌برداری محصولات بخش‌های مختلف کشاورزی و غیرکشاورزی می‌باشد.
ل تبدیل و تغییر کاربری غیرمتجانس: تبدیل و تغییر کاربری‌هایی که در ماهیت، با اهداف طرح مصوب مغایرت داشته باشد.
م واگذاری برای امور عام‌المنفعه: واگذاری‌های صورت گرفته به بخش خصوصی و مؤسسات غیردولتی که در زمان واگذاری، غیرانتفاعی بودن فعالیت آن‌ها در اساسنامه قید شده باشد.
ن مناطق چهارگانه تحت اختیار سازمان حفاظت محیط‌زیست: مناطق موضوع بند (الف) ماده (3) قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 1353 که توسط شورای‌عالی حفاظت محیط‌زیست به عنوان مناطق پارک ملی، آثار طبیعی ملی، پناهگاه حیات‌وحش و منطقه حفاظت شده با رعایت نکات مندرج در ذیل بند (الف) ماده یادشده تعیین و حدود آن تصویب شده باشد.
س هزینه تهیه گزارش‌های فنی اجرایی: وجوهی است که براساس تعرفه ابلاغی وزیر جهادکشاورزی موضوع تبصره (3) ماده (2) قانون افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی مصوب 1389، توسط مستأجر پرداخت می‌گردد.
فصل دوم نحوه نظارت